İstatistikler 'olmaz böyle şey' dedirtiyor

LONDRA - İran cumhurbaşkanlığı seçiminde hile iddialarını destekler bir araştırma da Britanya’dan geldi. St. Andrews Üniversitesi ile Chatham House, İran İçişleri’nin Mahmud Ahmedinecad’a yüzde 63, Mir Hüseyin Musavi’ye yüzde 34 oranında oy dağıtan sonuçları araştırıp, katılım oranları ve oyların meylinde tuhaflıklar tespit etti:

* Katılım oranı yüzde 85’ken, Mazenderan ve Yezd eyaletlerinde seçmen sayısından daha fazla kişi oy kullanmış, dört eyalette katılım yüzde 100’e yaklaşmış. Bu İran için görülmemiş olmasa da sorunlu.

* İstatiklerden ülke genelinde Ahmedinecad’a meyledenlerin yüzde 50.9 oranında olduğu ve 2005 seçiminde reformcu adayları desteklemişlerin yüzde 47.5’inin Ahmedinecad’ı tercih ettiği sonucu çıkıyor. Cumhurbaşkanı, 2005’te muhafazakarların toplam oyundan 13 milyon fazlasını almış. Böylesi bir oy artışı görülmüş değil. 

* 30 eyaletin 10’unda ilk kez oy atanların ve eskiden merkezci adayları seçmişlerin hepsi, eskiden reformcuları desteklemişlerin yüzde 44’ü Ahmedinecad’a oy vermiş. 

* 10 eyalette etnik azınlıklar çoğunlukta ki, muhafazakarlara oy verdikleri görülmüş değil. İlam, Luristan, Hürmüzgan, Fars, Huzistan, Doğu Azerbaycan sonuçları inanç ötesi. Luristan, en reformcu aday eski meclis başkanı Mehdi Kerrubi’nin memleketi. Kerrubi burada 2005’te 440 bin 247 (yüzde 55) oy aldı, 12 Haziran’da 44 bin 36 (yüzde 4.6). Yani muhafazakar oylar yüzde 296 oranında artıp Kerrubi’den yüz çevrildiyse bile, Musavi’ye değil de, Kerrubi’nin 180 derece zıttı Ahmedinacad’a yönelindi.

* Ahmedinecad’ın zaferi kırsal kesimdeki sessiz seçmenin sandığa hücümundan değil oyların yön değiştirmesinden kaynaklanıyor. 2005’te kırsal nüfusun çoğu Kerrubi’yi desteklemişti. (afp, Guardian)