'Kara kıta'nın eski sömürgecilerle ilişkiler için şartları var

Yaşlı kıtanın kara kıtadaki sömürgeci geçmişinin gölgelediği AB-Afrika zirvesi serbest ticaret ve demokrasiyi teşvik eden yeni paktın imzalanmasıyla bitti. Ama AB, ticari üstünlüğünü giderek Çin'e kaptırdığı Afrika'yla yeni ticaret anlaşmaları yapmayı başaramadı.

LİZBON - Yaşlı kıtanın kara kıtadaki sömürgeci geçmişinin gölgelediği AB-Afrika zirvesi serbest ticaret ve demokrasiyi teşvik eden yeni paktın imzalanmasıyla bitti. Ama AB, ticari üstünlüğünü giderek Çin'e kaptırdığı Afrika'yla yeni ticaret anlaşmaları yapmayı başaramadı.
AB Dönem Başkanı Portekiz'de toplanan 27'si AB'den 67 lider, dün geçmişten ders çıkararak ilişkileri eşitlik temelinde yeni, stratejik bir düzeye taşıması öngörülen Afrika-AB Stratejik Ortaklık Anlaşması'nı imzaladı. Portekiz Başbakanı Jose Socrates bunu "Tarihte yeni bir sayfa açtık" diye alkışlarken, 'Ekonomik Ortaklık Anlaşmaları (EPA) müzakareleri nasıl gidiyor' diye sorulan İtalya Başbakanı Romano Prodi ile Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso, çuvalladıklarını itiraf etti.
'Önce Avrupa'yla ilişkimiz tanımlansın'
Senegal Devlet Başkanı Abdülaye Vade ise, 'olumsuz' diye nitelediği EPA'ya yıl sonunda varılması için yapılan baskıyı reddedip, "Artık EPA'dan konuşmuyoruz, biz açıkça reddettik, yerlerine ne koyabileceğimizi görmek
için toplanacağız. Avrupa'yla yeni ilişki ruhunda hemfikirim, ama önce bu ilişkinin ne olduğunu tanımlamalıyız" resti çekti. Dünya Ticaret Örgütü'nün yasadışı ilan ettiği ayrıcalıklı sistemin yerini 31 Aralık'ta alması gereken EPA, Afrika ülkelerinin pazarlarını Avrupa mallarına aşamalı açmasını, karşılığında Ocak 2008'ten itibaren Avrupa pazarlarına pirinç ve şeker dışında tümüyle açılmalarını öngörüyor. Ancak EPA'nın Afrika'nın zaten kırılgan çiftçiliği ve sanayisini tümüyle çökertmesinden korkuluyor. Afrika Komisyonu Başkanı Alfa Ömer Konar'ın Avrupalıları bazı ülkeleri EPA safına çekebilmek için Afrikalıları birbirlerine düşürmemeleri için uyarmasına, Avrupa Komisyonu'nun kalkınma sorumlusu Louis Michel "Haksızlık yapıyorsunuz" tepkisini gösterdi.
'Küstah, sömürgeci sözcüleri'
Diğer anlaşmazlık konusu, 2002'den beri seçime hile karıştırdığı gerekçesiyle AB'den yasaklı Zimbabve Devlet Başkanı Robert Mugabe'nin dönüşüydü. Eski sömürgeci güç Britanya'nın başbakanı Gordon Brown'ın Mugabe çağrıldığı için boykot ettiği zirvede, Zimbabve liderini kötü yönetim, yolsuzluk ve insan hakları ihlalleriyle ilgili eleştirmek Almanya Başbakanı Angela Merkel'e düştü. Britanya'yı asıl beyazların mülklerine el koyduğu için sinirlendiren Mugabe ise, özellikle Almanya, Hollanda, Danimarka ve İsveç'i 'sömürgeci sözcülüğü' ve 'küstahlık'la suçlayıp "Afrikalılar insan hakları için sömürgeci rejime karşı mücadele etti. Yüzyıl boyunca Zimbabve'de demokrasi yoktu, biz bir kişi-bir oy için mücadele ettik" dedi. Güney Afrika ve Senegal liderleriyle Güney Afrika Kalkınma Cemiyeti de Merkel'e çattı, ama Sudan Devlet Başkanı Ömer Beşir de Darfur mezalimi nedeniyle Avrupalıların eleştiri yağmuruna tutuldu.
Lizbon'da Avrupalıların sömürgeci geçmişleri için tazminat ödemelerini talep eden Libya lideri Muammer Kaddafi ise, bugün Paris'e geçerek beş gün boyunca Elysee Sarayı yanına çadır kuracak. (Dış Haberler)