'Kayma yok, normalleşme var'

'Kayma yok, normalleşme var'
'Kayma yok, normalleşme var'

Suriyeliler Erdoğan?a sevgi gösterisi yaptı. Suriye semazen grubu külliyede Erdoğan ve eşi için dans etti. Grup, ?Gülü kâseye koysalar Beşar Esad elmas, Tayyip -Erdoğan elmas, hoşgeldin Erdoğan sefalar getirdin? sözlerinden oluşan kendi bestelerini seslendirdi. FOTOĞRAFLAR: ap, Aa

Başbakan Erdoğan, 10 bakan ve 200'den fazla işadamıyla adeta çıkarma yaptığı Suriye'de, 'Dış politikada dayanışma eksen kayması değil, normalleşme' mesajı verdi. 'Hedefimiz barış havzası kurmak' diyen Erdoğan 51 anlaşma imzaladı
Haber: EMRE ÇALIŞKAN / Arşivi

ŞAM - Türkiye ile Suriye arasında yıllardır sorun olan konular varılan anlaşmalarla geride bırakılıyor. ‘Komşularla sıfır sorun’ politikası çerçevesinde Suriye ile ilki 13 Ekim’de düzenlenen Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi’nin ikinci ayağını Başbakan Tayyip Erdoğan gerçekleştirdi. İki ay önce karşılıklı vizelerin kalktığı Suriye ile 51 işbirliği anlaşması ve mutabakat imzalandı. Bunlar arasında kuraklık çeken Suriye’nin  ihtiyacının Dicle Nehri’nden su bırakılarak karşılanması ve Asi Nehri üzerine dostluk barajı kurulması da yer alıyor. Şam’a 10 bakan ve 200’den fazla işadamıyla giden Erdoğan, Türkiye’nin ekseninin kaymadığı, Ortadoğu ile ilişkilerini normalleştirdiği mesajını verdi.
Erdoğan İş Konseyi toplantısında işadamlarına şöyle seslendi: “Bu ne güzel bir buluşma. Bunu tesis etmek normalleşme midir, yoksa eksen kayması mıdır? Dış politikalarımızda dayanışma içinde olmak eksen kayması mıdır yoksa normalleşme midir? Tabii ki normalleşmedir. İşte bu başarıldı.” 

Asi ve Dicle’den su akacak
Başbakan, “Biz dış politikamızı birilerinin talimatına göre belirleyemeyiz, kendimiz belirleyeceğiz” vurgusu yapıp ekledi: “Yanlış olan ilişkilerdeki gerginlikti. Ne kadar farklı yerlere kaydırırsanız kaydırın er veya geç dere yatağını bulur ve o yatakta akar. İşte şimdi dere yatağını buldu.” “Biz geleceğin Ortadoğu’daki aksiyoner bir yapısını inşa edeceğiz. Bu sadece Türkiye-Suriye ilişkilerini değil, Ortadoğu barışının altyapısını, zeminini de güçlendirecek, bunu böyle bilin” vizyonunu çizen Erdoğan, iki ülkenin ortak şirketlerinin üçüncü ülkelerde yatırım yapabileceğini söyleyip “Ekonomik-ticari potansiyelimizi iyi kullanırsak açamayacağımız kapı yok” dedi. Erdoğan, Suriye’nin doğalgaz ve su sorununu da çözeceklerini belirtip “Asi ve Dicle nehirlerindeki projeler su sorununu büyük ölçüde, daha da aşıyorum, inşallah tamamıyla bitirecek” vurgusu yaptı.

‘Beyrut’a gitsinler’
“Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği oluşturma gayretleri Irak-Suriye arasında var. Ürdün ve Lübnan ile görüşüyoruz. Bunlar bir havza oluşturacak. Bölgesel ölçekte refah huzur, güvenlik ve istikrar ortamı kurmak zorundayız” diyen Başbakan, Suriye lideri Beşar Esad’ı ilişkilerin yeni rayına girdiği Lübnan’ı ziyarete çağırıp, “Lübnan Başbakanı Said Hariri buraya geldiğinde etkileniyorum. Şimdi aynı şekilde Esad kardeşimin de Lübnan’a gidişini merakla bekliyorum” dedi.
Yüksek Düzeyli İstişare Konseyi toplantısına Erdoğan ve Suriye Başbakanı Naci Itri’nin başkanlığında 10 Türk ve 17 Suriyeli bakan katıldı. Erdoğan Konsey’in kapanışında yaptığı konuşmada da toplantıyı ‘uzun bir yolun ilk kilometre taşı’ diye niteleyip, imzalanan anlaşmaların uygulanması gerektiğini belirterek, “Bu şekilde, gelecek nesillere somut miras bırakabileceğimize inanıyorum” ifadelerini kullandı. 

‘Uygun zamanda giderim’
Ortak basın toplantısında ise Suriye lideri, Türkiye’nin İsrail’le barış müzakerelerindeki müspet rolünün yanı sıra Gazze sorunu karşısında kararlı tutumdan ötürü Erdoğan’a teşekkür etti. Türkiye’nin Suriye-Lübnan ilişkilerinde de olumlu rol oynadığını dile getiren Esad, Erdoğan’ın Lübnan’a gitme çağrısına, “Gideceğim, ama uygun zaman önemli” yanıtını verdi. Başbakan da İsrail’in geçen yıl Dökme Kurşun operasyonunda enkaza dönen Gazze’ye desteklerini yineleyip insani yardım konvoyunun buraya ulaşması gerektiğini belirtti.

Ortak petrol aranacak
İmzalanan 51 anlaşma sağlık, ekonomi-ticaret, yerel yönetim, enerji, ulaştırma, medya, tarım, turizm, su, çevre, savunma, eğitim, kültür, iletişim gibi alanları içeriyor. Bölgelerarası İşbirliği Programı’na Şanlıurfa ve Mardin, Suriye’den Rakka ve Haseke şehirleri dahil edildi. Serbest Ticaret Anlaşması müteahhitlik, danışmanlık gibi hizmet sektörünü kapsayacak biçimde genişletildi. Halep’e lojistik merkez kurulması kesinleşti. TPAO ve Suriye’deki kurumdaşı enerji işbirliği kapsamında üçüncü ülkelerde petrol araması ve işlemesi yapacak.