Komşuyu kazıp denize çıkış

Komşuyu kazıp denize çıkış
Komşuyu kazıp denize çıkış

Halkın büyük kısmının yeraltı kaynaklarından geçindiği Bolivya, doğalgazı Şili?nin altından geçecek tünelle yapay adaya ulaştırıp buradan ihraç edecek. FOTOĞRAF: AFP

Bolivya'nın komşusu Şili'yle Pasifik'e erişme yolundaki ezeli mücadelesi üç mimarın barış girişimiyle nihayete erecek. Bachelet'in Şili'si, doğalgaz zengini komşusunun yeraltından açılacak dev tünelle denize ulaşmasına geçit veriyor

LA PAZ - Güney Amerika kıtasının en uzun süreli toprak anlaşmazlığı olan 130 yıl önce Şili’nin savaşla Bolivya’nın sahil topraklarını ele geçirmesinden beri Bolivya’nın açık denizlere inmek için diretmesi iki eski düşmanın elele vermesiyle çözülüyor gibi görünüyor. 1879-84 arasındaki ‘Pasifik Savaşı’nda Şili’ye yenilerek denize tek çıkışı olan Pasifik kıyısını kaybeden Bolivya’nın derdine derman olmak amacıyla üç Şilili mimar biraz ütopik gözüken devasa bir projeye soyundu. İlham kaynakları ise Britanya ile Fransa’yı birbirine bağlayan Manş Tüneli... 

Yapay adadan ihraç
Le Monde’un aktardığı projeye göre, Bolivya’nın Charana kentinden kazılmaya başlanacak 150 kilometrelik tünel, Peru-Şili sınırını izleyerek And Dağları ile Atacama Çölü’nü geçtikten sonra Şili kıyısından 800 metre açıkta oluşturulacak bir yapay adaya bağlanacak. Bu yapay ada Bolivya’nın egemenliği altında olacak ve uluslararası suları kapsayacak bir üçgenin tepe noktasında bulunacak. Böylece Bolivya, Şili ve Peru’nun egemenlik iddialarını bertaraf edip, en önemli gelir kaynağı olan doğalgazı, tünel yoluyla adaya ulaşacak borular aracılığıyla bu adadan ihraç edilebilecek.
Latin Amerika’nın denize kıyısı olmayan iki ülkesinden biri olmasına rağmen Bolivya, her yıl 23 Mart’ta ‘Deniz Günü”nü kutluyor, anayasasında ‘denize egemen bir ülke olarak erişimin daimi bir hak’ olduğu kaydını bulunduruyor, Devlet Başkanı Evo Morales de “Okyanusa bir gün geri döneceğiz” vaadini dilinden düşürmüyor. Hal böyleyken, La Paz ‘avangard ve hayal gücü dolu’ diye nitelediği projeyi incelemeye hazır olduğunu bildirdi. 130 yıl önce savaş Atacama Çölü’ndeki yeraltı zenginlikleri yüzünden çıkmıştı. 1975’te Bolivya Pinochet diktatörlüğüyle yönetilen Şili ile diplomatik ilişkileri konsolosluk düzeyine indirmişti. Ama artık Morales gibi Şili’yi de bir solcu olan Michelle Bachelet yönetirken, iki ülke ilişkileri düzeltme çabasında. 2007’de Bachelet, bu amaçla hazırlanan 13 maddelik görüşme listesinde Bolivya’nın denize çıkış hakkının yer alabileceğini ilan etmişti. Dolayısıyla projeyi Santiago, “Latin Amerika entegrasyonunu güçlendirebilecek her türlü öneriye açığız” diye karşıladı.(Le Monde)