Kosova bağımsızlık yolunda

Eski Yugoslavya'nın baskın unsuru Sırbistan'ın, elinde avucunda kalan son toprak parçasından olması için düğmeye basıldı. 1999'daki Kosova Savaşı sonrası uluslararası toplumun denetimi ele aldığı...

BELGRAD - Eski Yugoslavya'nın baskın unsuru Sırbistan'ın, elinde avucunda kalan son toprak parçasından olması için düğmeye basıldı. 1999'daki Kosova Savaşı sonrası uluslararası toplumun denetimi ele aldığı Kosova'yla ilgili BM özel elçisi Martti Ahtisaari'nin beklenen raporu dün sunuldu. Ahtisaari'nin tarafların uzlaşmasını talep ettiği Kosova planı, 'bağımsızlık' kelimesini zikretmeden Kosova'nın 'uluslararası gözetimde devlet' sıfatıyla Sırbistan'dan ayrılmasının yolunu açıyor. Ahtisaari'nin dün Belgrad'da Sırbistan Devlet Başkanı Boris Tadiç'e sunduğu, bugün Priştine'ye geçip Arnavut liderlere ileteceği planı 'Şeytan ayrıntılarda gizli' deyişini hatırlan şu unsurları içeriyor:

  • Çok etnili Kosova demokratik olarak ve hukukun üstünlüğüne saygı içinde kendini yönetir, anayasasını hazırlar, milli bayrak ve marş gibi sembollerini kullanır.
  • Uluslararası anlaşmaları müzakere edip kabul eder. IMF ve BM gibi uluslararası örgütlere üye olma hakkı bulunur.
  • NATO ve AB güçlerinin asker ve polislik görevi sürer.
  • 2 milyon nüfusun 100 binini Sırpların oluşturduğu ülkede resmi diller Arnavutça ve Sırpçadır.
  • Arnavut olmayanların parlamento ve kamu hizmeti hakları garanti altına alınır.
  • Ortodoks Kilisesi korunur.
  • Kosova'nın Arnavutluk'a, Kosova'daki Sırp bölgesinin de Sırbistan'a katılımı bloke edilir.
  • Sayıları 100 bini bulan Kosova'daki Sırplar belediye meclisi ve polis komiserini seçer. Mali eğitim ve sağlık konularında geniş özerklik tanınır. 200 bin Sırp mültecinin eve dönüş hakkı verilir.
  • Profesyonel ve çok etnili Kosova Güvenlik Gücü kurulur.
    Tadiç'le görüşmesi sonrası "Bu bir uzlaşma önerisi, nihai taslak değil. Bir şans daha veriyoruz" diyerek tarafları 13 Şubat'ta müzakereye çağıran Ahtisaari, yeni önerileri ekleyip nihai planı martta Güvenlik Konseyi'ne sunacak. Ahtisaari, Sırbistan'da milliyetçi Radikal Parti'nin birinci çıktığı ve AB yanlılarının hükümet kurmakta zorlandığı seçim sonrası işinin zor olacağını "Tarafların tavrı katı" diyerek ortaya koydu. Nitekim AB yanlısı Tadiç'ten bile ilk etapta "Plan Kosova'ya bağımsızlık yolu açıyor. Sırbistan bunu asla kabul etmez" açıklaması geldi. Yine de Tadiç adem-i merkeziyetçi unsurlar üzerinde ciddiyetle çalışacaklarını belirtip açık kapı bıraktı. Ahtisaari ile görüşmeyi reddeden Sırp Başbakan Vojislav Kostunika ise Kosova'yı tanıyacak ülkelerle ilişkileri kesme tehdidi savurdu.
    Rusya ne diyecek?
    AB Dönem Başkanı Almanya, rapora destek verirken, planın Sırbistan ve Kosova'nın Avrupalı geleceğine dair kararda etkili olacağı vurgusu yaptı. ABD'nin 'dengeli' bulduğu plana Güvenlik Konseyi'nde Rusya'nın ne diyeceği merak konusu. (Dış Haberler)