Kürtler sayesinde petrol şeyhi gibi

Kürtler sayesinde petrol şeyhi gibi
Kürtler sayesinde petrol şeyhi gibi

Galbraith Iraklı Kürtlerin bağımsızlığını savunuyordu. FOTOĞRAF: AFP

ABD Dışişleri'nin eski üst düzey ismi Galbraith, Irak anayasasına Kürtlerin petrole hükmetmesini sağlayan düzenlemeler sokup ortak olduğu şirketin petrol anlaşmaları almasını garantilemiş. New York Times'a göre ünlü ekonomistin oğlu Galbratih'in bundan kazancı yüz milyonlarca doları buluyor

WASHINGTON - Irak’ta 2005’te anayasa yazılırken Kürt yönetimine danışmanlık yapmış eski Amerikalı diplomat Peter W. Galbraith’in petrolden 100 milyonlarca dolar kazandığı iddia edildi. ABD’nin Irak’tan çıkış aradığı dönemde, Irak’ın Kürt, Sünni ve Şii olmak üzere üçe bölünmesi fikrini ortaya atıp  şimdi ABD Başkan Yardımcısı olan Joe Biden ve John Kerry gibi senatörlerin düşüncelerini şekillendirmiş Galbraith’in çabalarının karşılıksız kalmadığı belirtildi.
New York Times’a göre, ünlü ekonomist John Kenneth Galbraith’ın oğlu Peter Galbraith Kürtlere yakınlığı, Kürt bölgesinde petrol anlaşmaları koparan Norveçli petrol şirketi DNO ile ilişkileri ve petrolün kontrolü konusunda Kürtler lehine maddelerin yazılmasını sağladığı Irak anayasası sayesinde çok büyük paralar kazandı. Geçen ay Norveç basınının Galbraith ile DNO arasındaki bağları açığa çıkarmasının ardından, Norveç, Fransa, Irak ve ABD’de onlarca hükümet yetkilisi ve iş çevreleriyle temasa geçen New York Times, Galbraith’ın çıkar ilişkilerini gösteren bilgi ve belgelere ulaştığını belirtti. Bunlardan biri Galbraith’in 2004’ün ilkbaharında Kürt bölgesindeki petrol alanlarında büyük miktarda hisse kaptığına delalet ediyor.
Galbraith’in çabaları sayesinde DNO, Dohuk’ta petrol çıkarma ihalesini aldı. Anayasanın kabülünden birkaç ay sonra, Aralık 2005’te Tavke havzasında sondaj başladığında, bu işin Galbraith’in cebini dolduracağını yakın çevresi harıç kimse bilmiyordu. Norveçli iş ortağı Endre Rosjo, Galbraith’ın Tavke ve muhtemelen diğer havzalarda yüzde 10 hissedar olduğunu söyledi. 3 Aralık 2006 tarihli bir belgede Delaware’de Galbraith adına kayıtlı Porcupine şirketinin DNO’da yüzde 5, Rosjo ile bağlantılı bir şirketin de yüzde 5 hissesi görülüyor. Norveç merkezli First Securities’in komisyoncusu Martin Berntzen, Tavke’nin 230 milyon varillik bir rezerv barındırdığını belirtip “Yüzde 5’lik hisse en az 115 milyon dolar eder” dedi.
Britanya yargısına intikal etmiş bir dava ise işin boyutunun daha büyük olduğunu gösteriyor. Law.com’a göre şimdi Rosjo’nın hisselerini elinde tutan Porcupine ve Yemenli bir yatırımcı, DNO’dan 525 milyon dolar talep ediyor. Bu para, Norveçli şirketin şimdi bir Türk şirketiyle paylaştığı Kürt bölgesindeki petrol üretim anlaşmasının yüzde 10’luk hissesine tekabül ediyor. Kuzeyde çıkartılan petrolün yüzde 10’una hükmeden DNO’nun başkanı Helge Eide, Galbraith’in Takve’de müzakerelere yardım ettiğini ve 2005’te şirkete danışmanlık yaptığını teyit ederken, anayasanın yazılması sürecine müdahale ettikleri iddiasını reddetti.
Kendini hep Kürtlere ücretsiz danışmanlık yapan biri olarak tanıtan Galbraith ise şu savunmayı yaptı: “Bir yanlışlık yok. O dönemler herhangi bir kuruma bağlı değildim, serbest çalışıyordum. DNO ile çalışmam Kürdistan petrol endüstrisinin doğmasına yardım etti. Kürtler ödeme yapmadı ve DNO’nun ödeme yaptığını biliyorlardı.” 

‘Adeta petrol için işgale kanıt’
Galbraith’in Kürtlerin bağımsızlığı için yıllarca çabaladığını ama hedefe ulaşamayınca Amerikan dış politikasını eleştirdiğini hatırlatan NY Times, eski diplomatın petrol şirketleriyle ilişkisinin ‘Amerika’nın Irak’ı petrol için işgal ettiği’ suçlamasını güçlendirdiğine dikkat çekti. Galbraith’in Norveçli Tone Bringa ile evli olduğu da aktarıldı.
1988’de Irak’ta Kürtlere karşı kimyasal silah kullandığını Kongre’ye rapor eden Galbraith, 24 yıllık diplomatik kariyerine 2003’te son verdikten sonra Afganistan’daki BM misyonunun iki nolu yetkilisi olmuştu. Ama seçimlerde hile olduğuna konusunda Afganistan Devlet Başkanı Hamit Karzai ve BM temsilcisi Kai Eide ile tartışınca 30 Eylül’de Kabil’den kovulmuştu. (Dış Haberler)