Libya açılırken sorguluyor

Libya'da 1969'da iktidarı ele geçirip 1977'de 'egemenliğin halka devri' anlamına gelen 'cemahiriye' sistemine geçen lider Muammer Kaddafi, 'cemahiriye'nin 30. yıldönümü kutlamalarında Batılılara felsefesini anlattı.

SEBHA - Libya'da 1969'da iktidarı ele geçirip 1977'de 'egemenliğin halka devri' anlamına gelen 'cemahiriye' sistemine geçen lider Muammer Kaddafi, 'cemahiriye'nin 30. yıldönümü kutlamalarında Batılılara felsefesini anlattı. Uluslararası medyaya seslenen Kaddafi, BBC'den El Cezire'ye geçen ünlü televizyon programcısı David Frost'un yönettiği yuvarlak masada 'Cihad McWorld'e karşı' kitabıyla tanınan Amerikalı siyaset kuramcısı Benjamin Barber ve Britanya Başbakanı Tony Blair'in 'Üçüncü Yolu'nun fikir babası olan ünlü sosyolog Lord Anthony Giddens'la bir araya geldi.
1979'da tüm görevlerinden istifa ederek kendini sade vatandaş ilan etse de 1981'den beri 'Yüksek Komutan' unvanını taşıyan, ancak halk nezdinde sadece 'kardeş lider' olan Kaddafi, çölde kurulan stüdyoya geleneksel elbise ve kepiyle geldi. İki saatlik tartışmada 30 küsur yıllık direnişten sonra niye Batı'yla uzlaşmak zorunda kaldığını anlatırken, 'kendi sisteminin Batı demokrasisinden üstün olduğu' görüşünden ödün vermedi.
Atina'dan esinlenmiş
ABD'nin Irak işgali sonrası Batı'yla uzlaşan Kaddafi, "Küreselleşme çağında yaşıyoruz. Libya bu dalgaya karşı koyamazdı. Realistik, pragmatik açıdan Batı'yla ilişkilerimizi geliştirdik" dedi. Ve küresel düzene eleştiri bombardımanına geçti: "Hâkimiyet ekonomik ve askeri güce sahip olup diğerlerine korku salanların elinde. Sizi açlıktan öldürebilirler, ihraç ürünlerinize kapıyı kapatabilirler. Bu halka, özellikle de yoksullara karşı uluslararası diktatörlüktür. Sizi askeri güç ve BM Güvenlik Konseyi'yle tehdit edenler, dünyayı kontrol edenler ve bu dalgaya karşı koyarsanız mahfedilebilirsiniz."
Kendi sisteminin en has demokrasi olduğunu savunan Kaddafi, kendisine hiç ihtiyaç kalmaması temennisinde bulunup "Umarım Libya halkı dünya için model olur" dedi. Libya liderinin parti kurulmadan ve seçim düzenlenmeden halkın komitelere katılarak kendi kendini yönetmesi fikrini antik Atina'dan aldığını anlatması üzerine, Barber ile Giddens, 20 bin Atinalıdan farklı olarak 5 milyon Libyalının böyle yönetilmesinin mümkün olmadığı görüşünü dile getirdi.
'Bu demokrasi mi?'
Kaddafi, "Libya'da diktatörlük, adaletsizlik, iktidar savaşı yok. Halk iktidarın kendi elinde olduğunu hissediyor. Batı'da iktidar paradır, demokrasi değil. Basın özgürlüğü de, gazete basacak parası olanların özgürlüğüdür. Dünyanın hiçbir yerinde gerçek anlamda ifade özgürlüğü yok. Halkın yarısının başkan kalmanızı istememesine rağmen kalıyorsanız, bu demokrasi midir?" karşılığını verdi.
'Asla itaat etmedik'
Giddens'ın "Güçlü temsil olmadan demokratik toplumdan söz etmek yanlış" itirazı üzerine, Kaddafi "Libya doğrudan halk demokrasisini benimsemiştir, çünkü kendisine uyan sistemi seçme özgürlüğüne sahiptir. Biz savaştık, yaptırım yedik, ambargoya uğradık. Ama asla itaat etmedik" diye çıkıştı. Giddens, forum sonrası, sık sık görüştüğü Kaddafi için "Değişim konusunda ciddi. Modernleşmede önemli bir rol oynayabilir" dedi.
İran-Kuzey Kore mesajı
Libya'ya 2003'te nükleer silah programından vazgeçmesi karşılığı hak ettiği ödülü Batı'nın vermemiş olmasının İran ve Kuzey Kore'nin Libya örneğini izlemesini zorlaştırdığı uyarısı yapan Kaddafi, ABD ile Britanya'nın Libya'nın sivil nükleer santral geliştirmesine yardım etme sözünü de tutmadıklarını belirtti. Kaddafi'nin bu adımının ardından Libya'ya yaptırımlar kalkmış, ABD ve Britanya Libya'yla diplomatik ilişki kurmuştu. "Gelecekte tüm uluslar yedi-sekiz blokun çatısı altında toplanacak, tüm hükümetler, parlamento ve ordular tasfiye olacak. Ondan sonra dünya barışı sağlanacak" öngörüsünde de bulunan Libya lideri, kadınlarla erkeklerin eşit haklara sahip olması ama kadınlardan erkeklerin işlerini yapmasının beklenmemesi gerektiğini söyledi. (Dış Haberler)