Lübnan başkanını seçemedi olağanüstü hal krizi çıktı

Lübnan, Batı'nın desteklediği Suriye karşıtı iktidar cephesi ile Şam yanlısı muhalefetin devlet başkanını belirleme konusundaki derin uzlaşmazlık yüzünden 1977-1990'daki iç savaştan beri en büyük siyasi kriz içinde debeleniyor.

BEYRUT - Lübnan, Batı'nın desteklediği Suriye karşıtı iktidar cephesi ile Şam yanlısı muhalefetin devlet başkanını belirleme konusundaki derin uzlaşmazlık yüzünden 1977-1990'daki iç savaştan beri en büyük siyasi kriz içinde debeleniyor. Görev süresinin bitiminde yerine başkan seçilemeyeyen Emil Lahud'un, dün gece giderayak olağanüstü hal ilan etmesi işleri iyice karıştırdı. Lahud sözcüsü aracılığıyla yaptığı açıklamada 'olağanüstü hale varacak güvenlik koşullarını' gerekçe göstererek güvenliği orduya devretti. Sinyora hükümeti karar için 'anayasaya aykırı ve geçersiz' derken, yetkilerini kullanmayı sürdüreceğini açıkladı.
Ordu teyakkuzda
Zaten kriz içindeki Lübnan'da bir de olağanüstü hal krizi hortlarken, Lübnan ordusu başkentte kilit noktalara yerleşti. Ordunun kontrol noktaları oluşturduğu belirtilirken, parlamento, hükümet binaları ve muhalif vekillerin kendilerini kilitlediği Fenike Oteli zırhlı araç ve tanklarla koruma altına alındı. Ülkede iç savaş ve bölünme senaryoları çiziliyor.
Ülkeyi 'başkansız' bırakan ve iç savaşın ateşini kamçılayan bu duruma, din ve mezhepler arası dengeyi sağlayan anayasa gereği devlet başkanı koltuğunun sahibi olan Marunilerin önerdiği yedi adayı da Saad Hariri'nin liderliğindeki meclis çoğunluğunun, yani 14 Mart Cephesi'nin reddetmesiyle gelindi. Haftalardır süren pazarlıklarda Hizbullah ve Hıristiyan lider Michel Aun'un başını çektiği muhalefet de iktidarın Suriye karşıtlığını garanti eden herhangi bir adayını kabule yanaşmadı. Sonunda dört kez ertelenen meclis oturumu dün 14 Mart Cephesi'nin tek yanlı girişimi üzerine açıldı ancak beklendiği gibi gerekli üçte iki çoğunluk sağlanamadı. Şii Meclis Başkanı Nebih Berri uzlaşma için seçimi 30 Kasım'a erteledi. Hariri'nin babası eski Başbakan Refik Hariri'nin 2005'te öldürüldüğü tarihe istinaden oluşturulan 14 Mart Cephesi'nin 127 koltuklu mecliste 68 koltuğu bulunuyor.
Yasa gereği seçimin 25 Eylül'de yapılması gerekiyordu. Beyrut'ta kamp kuran Fransız, İtalyan ve İspanyol dışişleri bakanları Bernard Kouchner, Massimo D'Alema ve Miguel Angel Moratinos'un çabaları da sonuç vermedi. Aun son dakikada kendi cephesinin 2009 genel seçimlerine dek devlet başkanı, karşı cephenin de başbakan atamasını önerdi ama anında reddedildi.
Lahud'a 'dava' tehdidi
Kriz sadece başkanın yenisini seçmekle sınırlı değil. Hariri tayfası Şam yanlısı Lahud'u bir saniye bile Baabda Sarayı'nda görmek istemiyor. Dün başkanı tek taraflı seçme girişiminden sonuç alamayan 14 Martçılar Lahud'a 'Derhal görevi bırak, yoksa dava açarız' tehdidi savurdu. Anayasanın 62. maddesi gereği seçim yapılamadan görev sona ererse Lahud'un yetkilerini Sünni Başbakan Fuad Sinyora'ya devretmesi gerekiyor. Ancak Genelkurmay Başkanı Michel Süleyman'ı geçici başbakan yapmayı arzulayan Lahud, dün akşama doğru 'görevini gece yarısı bırakacağını ama önce ülkenin birliğini korumak için bazı düzenlemeler yaptığını' açıklamıştı. Şam karşıtı cephe, Hariri suukastının baskısıyla Suriye güçlerini kovmayı başarsa da 1998'de iktidara gelen Lahud'u yerinden oynatamadı. (Dış Haberler)