Lübnan'da bütün gözler Hizbullah'ta

Lübnan'da bütün gözler Hizbullah'ta
Lübnan'da bütün gözler Hizbullah'ta

Aoun taraftarları ?Güzelim ve oyum turuncuya? sloganıyla pusulada yol gösterdi. Yaşlılar da sandığa aktı. FOTOĞRAFLAR: AFP, REUTERS

Lübnan dün kritik önemdeki meclis seçimine gitti. Hizbullah-Aoun ittifakının Batı-Suudi destekli Sünni ağırlıklı hükümeti yenmesi ihtimali açısından sonuç tüm bölgeyi ilgilendiriyor. Rekor katılıma giden seçimde Brezilya'dan gelenler, 100 yaşındaki nineler eksik değildi

BEYRUT - Lübnan, tarihinin en önemli meclis seçimlerinden biri için dün sandık başına gitti. Muhalefetteki İran-Suriye destekli Şii örgüt Hizbullah ile Michael Aoun’un liderliğindeki Hıristiyan müttefiklerinin, ABD ve Suudi Arabistan destekli Sünni ağırlıklı hükümeti yenilgiye uğratabileceği tahmininden ötürü seçim tüm bölgeyi yakından ilgilendiriyordu. Anketler seçimin fotofinişle bitebileceği ve hasımların zorlu koalisyon pazarlıklarına oturabileceğine işaret etti. 3.2 milyon Lübnanlı seçmen sokaklara dökülüp  uzun kuyruklar oluştururken katılım öncekine göre sekiz puan artarak yüzde 53’e ulaştı. Seçimin önde gelen aktörleri şunlardı:

Fay hattı Suriye
14 MART KOALİSYONU: Adını 2005’te Suriye’nin Lübnan’dan çekilmesine yönelik mitinglerin en büyüğünün düzenlendiği tarihten alıyor. Koalisyondaki partiler şunlar:
GELECEK (EL MÜSTAKBEL): Suudi Arabistan’da milyarca dolarlık servet yapmış, beş kez başbakanlık etmiş Refik Hariri kurdu, Şubat 2005’te öldürülmesinin ardından oğlu Saad liderliğini üstlendi.
İLERLEMECİ SOSYALİST PARTİ: İç savaşın silahlı liderlerinden Dürzi Velid Canbolat’ın yönetiminde.
LÜBNAN GÜÇLERİ: İç savaşta İsrail’in desteğiyle Filistinliler ve Lübnanlı Müslümanlara karşı savaşmış milis gücüydü. En büyük Hıristiyan cemaat Marunileri temsil eden sağcı partiye dönüştü. Lideri Semir Caca.
FALANJİST (KATAYEP) PARTİSİ: Maruni siyasi henedanlığı Cemayellerin partisi. 1936’da Berlin Olimpiyatı’na katılan Pierre Cemayel’in Nazi disiplininden etkilenmesiyle kuruldu, şimdi oğlu Emin’in liderliğinde.
8 MART KOALİSYONU: Adını 2005’te Lübnan iç savaşını bitirip ülkeyi istikrara kavuşturmadaki rolü ve İsrail işgaline karşı direnişe verdiği destek için Suriye’ye teşekkür mitinginin tarihinden alıyor.
HİZBULLAH: İsrail 1982’de Lübnan’ı işgal edince İran Devrim Muhafızlarının desteğiyle kuruldu. Lideri Hasan Nasrallah. İsrail’e tattırdığı yenilgilere 2006’daki de eklenince,  Arap âleminin kahramanı oldu
EMEL: Meclis Başkanı Nebih Berri’nin liderliğindeki Şii parti. 1970’lerde Şiilere ikinci sınıf muameleyle mücadele için kurulmuştu.
ÖZGÜR VATANSEVER HAREKET: İç savaşın silahlı liderlerinden Maruni Michel Aoun’un milliyetçi partisi. Suriye’nin 1991’de sürgüne gönderdiği Aoun, 2005’te ülkesine dönmesinin ardından Hizbullah ile ittifak kurarak herkesi şaşırttı. 

Mezheplere göre dağılım
Seçime gidilirken 128 sandalyeli mecliste 14 Mart’ın 68, 8 Mart’ın 56 sandalyesi vardı. Lübnan’da tüm koltukların mezheplere göre dağıtılması uyarınca, meclis başkanının Şii olması gerekiyor, 128 sandalye Müslümanlarla Hıristiyanlar arasında eşit paylaşılıyor, Müslümanların 64 sandalyesinin 27’si Sünnilere, 27’si Şiilere, sekizi Dürzilere ve ikisi Alevilere, Hıristiyanların 64 sandalyesinin 34’ü Marunilere, 14’ü Rum Ortodokslara, sekizi Rum Katoliklere, beşi Ermeni Ortodokslara, biri Ermeni Katoliklere, biri Evanjelistlere ve biri diğer azınlık cemaatlere gidiyor.  
Katılım dalgasına karşı koyamayan 100 yaşındaki Angele Calkh seçim merkezinin merdivenlerinde iki adam tarafından taşınırken, oy kullanmak için Brezilya’dan gelenler vardı. Calkh oyunu hükümete atarken, 21 yaşındaki üniversite öğrencisi Christelle “Başımızdaki liderlerden kurtulmak için oy kullanıyorum. Yeni meclis Lübnan’ın evrilmesini ve dış müdahalenin bitmesini sağlamalı” dedi. Simone Kosremelli “Lübnan’da kaderimiz ya Batı ya da İran yanlısı olmak, o yüzden bu seçim bu kadar önemli” yorumunu yaptı. Sarışın ve askılı bluzlu Sabrine Avdeh değişim için Hizbullah’a oy verdiğini belirtti.  

İsrail: Terör devleti olacak
İçişleri Bakanı “Böyle katılım Lübnan tarihinde görülmedi” derken, Devlet Başkanı Mişel Süleyman “Demokrasi bizi diğer Ortadoğu ülkelerinden ayıran ve korumamız gereken nimet” vurgusu yaptı. Hizbullah zafer kazanırsa, ABD’nin Lübnan’a askeri yardımı kesme tehdidinin ardından, İsrail hükümeti Lübnan’ın ‘İran’ın kalesine dönüşeceği ve terörist devlet olacağı, bu durumda ne yapacaklarını düşünmeleri gerekeceği’ feveranı kopardı. Uluslararası gözlemcilere başkanlık eden eski ABD Başkanı Jimmy Carter, tarafların sonuçları tanıması gerektiğini belirtti. (afp)