Nazarbayev 'reformcu' kesiliyor

Eski Sovyet coğrafyasında önce Gürcistan, ardından Ukrayna ve Kırgızistan'da yaşanan renkli devrimler nedeniyle istim üzerinde duran petrol zengini Kazakistan'ın 'kudretli' Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, 'kafasına taş düşmüşcesine' reformcu kesildi.

ALMATI - Eski Sovyet coğrafyasında önce Gürcistan, ardından Ukrayna ve Kırgızistan'da yaşanan renkli devrimler nedeniyle istim üzerinde duran petrol zengini Kazakistan'ın 'kudretli' Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev, 'kafasına taş düşmüşcesine' reformcu kesildi. Batı'nın 'demokrasi jandarması' Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü'nün (AGİT) 2009'da dönem başkanlığına talip olan Nazarbayev, devlet başkanının görev süresinin kısaltılması ve meclisin gücünün artırılması dahil bir dizi reform önerdi. Dün meclisteki konuşmasında, "Demokratik taleplerimizin sağlamlığını vurgulamalıyız. Başlattığımız liberal reformları yasal temele oturtma zamanı. Bu, pratikte 'başkanlık' modelini 'başkanlık-parlamenter sisteme' dönüştürecek" diyen Kazak liderin reformları gerçekleşirse Kazakistan'da şunlar olacak:

  • Kabineyi devlet başkanı yerine başbakan kuracak.
  • Devlet başkanının görev süresi yedi yıldan beş yıla inecek. Değişiklik Nazarbayev'in görev süresinin dolduğu 2012'de yürürlüğe girecek.
  • Meclisin alt kanadındaki koltuk sayısı 30'dan 107'ye, üst kanadındaki koltuk sayısı sekizden 47'ye çıkacak. Siyasi partiler için ayrılan sandalye sayısı 10'dan 98'e yükselecek. İki değişiklik de sonraki meclis seçiminde yürürlüğe girecek.
  • Ülkede dört yıldır zaten uygulanmayan ölüm cezasını gerektiren suçlar sınırlandırılacak. Ölüm cezaları yalnızca can kaybıyla sonuçlanan terörist eylemler ve savaş döneminde ağır suçları kapsayacak şekle sokulacak.
  • Gerçekleştirilen reformların kalıcı olması amacıyla artık anayasayı değiştirmek zorlaştırılacak.
  • Medya üzerindeki baskılar azaltılacak, siyasi partilere yasaklar getiren kurallar da gevşetilecek.
    Gücünün azalması beklenmiyor
    Nazarbayev'in reformcu çıkışı geçen ay AB'nin Kazak yönetiminin reforma gitmesi halinde AGİT başkanlığına yeşil ışık yakmasıyla geldi. AGİT, 17 yıldır iktidarda bulunan Nazarbayev'in 2005'te yüzde 91'le üçüncü kez işbaşına geldiği seçimleri adil bulmamıştı. 2004 genel seçiminde tek bir muhalif meclise sokulmamıştı. Reformlardan sonra da Kazak liderin meclisteki gücünün sarsılması beklenmiyor. Kazak lider geçen yıl lideri olduğu Nur-Otan'ı kızı Dariga Nazarbayeva'nın partisi Asar ile birleştirerek ayağını sağlama almıştı. (Dış Haberler)