'Nükleer anlaşmadan çekiliriz' tehdidi

'Nükleer anlaşmadan çekiliriz' tehdidi
'Nükleer anlaşmadan çekiliriz' tehdidi

Ahmedinecad Tahran?daki uzay merkezini ziyaretinde haritalara üç boyutlu gösteren gözlükle bakmıştı. FOTOĞRAF: ap

İran meclisi müzakere arifesinde Batı'yı 'Tarihi fırsatı kaçırmayın' diye uyardı. Önde gelen bir vekil, nükleer silahsızlanma anlaşmasından çekilme tehdidi savurdu

TAHRAN - İran ile BM Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesi ve Almanya’dan oluşan 5+1 grubu yarın Cenevre’de nükleer müzakereye oturacak. ABD, Britanya ve Fransa müzakere sonuç vermezse yıl sonunda dördüncü BM yaptırım paketinin çıkacağı tehdidiyle masaya geliyor. 21 Eylül’de Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu’na (UAEK) ikinci uranyum zenginleştirme tesisini bildirmesinin ardından kısa, orta ve uzun menzilli füze denemeleri yapan İran ise meclisi aracılığıyla uyarı gönderdi. 290 İranlı vekilden 239’u ortak açıklamayla “Müzakerelerde İran’ın öneriler paketine desteğimizi açıklar, muhatap ülkeleri bunun gerilimi düşürüp sorunu çözecek tarihi bir fırsat olduğu konusunda uyarırız” dedi.
“Tarihi fırsatı kullanmalarını tavsiye ederiz. Grup geçmiş hatalarını tekrar ederse daha önce yaptığımız gibi başka kararları gündeme alırız” diye devam eden uyarı, UAEK ile işbirliğinin daralacağı ve uranyum zenginleştirme oranının artırılacağına işaret etti. Meclisin güvenlik ve dış politika komisyonu üyesi Muhammed Keremirad ise, müzakereler çökerse İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’ndan (NPT) çekileceği tehdidi savurdu. Keremirad, “Batıların İran politikası her zaman havuç-sopa şeklinde olmuştur. Geçmişteki müzakerelerde de hep yeni bahaneye başvurdular. Artık asıl konu üzmüzakere edilmeli” diye konuştu. ABD Başkanı Barack Obama, nükleer silahsızlanma sürecinin köşetaşı NPT’nin güçlendirilmesi için geçen hafta BM Güvenlik Konseyi’ne karar aldırmıştı. 

‘Yeni tesis haklarımıza dahil’
Güvenlik Konseyi üç yıl önce İran’a yaptırım kararı çıkarınca, meclis UAEK ile ilişkilerin gözden geçirilmesi için hükümete yetki vermişti. Hükümet de, yeni nükleer tesis inşasını karar verilir verilmez UAEK’ya bildirmeyi gerektiren UAEK’nın ‘Code 3.1’ düzenlemesinden çekilmişti. Dolayısıyla Tahran, ikinci uranyum tesisini faaliyete geçmeden en az altı ay önce bildirdi. Ayrıca İran hükümetine uranyum zenginleştirme sürecini hızlandırma çağrısı yapan bir tasarı da onay bekliyor.
Dün İran Nükleer Enerji Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, “Nükleer haklarımızı müzakere etmeyeceğiz. Nükleer silahsızlanma, silahların yayılmasını önleme ve diğer konuları tartışabiliriz. Yeni tesis de haklarımızın parçası ve tartışılacak tarafı yok” dedi. 18 ay sonra üretime geçmesi planlanan yeni tesisin denetimi için UAEK’ya ziyaret takvimini ileteceklerini söyleyen Salihi, atom bombası kuşkularını “Nükleer silah dinimize aykırı. 1974’ten beri bunu söylüyoruz” diye reddetti. 

Rusya ile Çin’den çağrı
Dün Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, İran’a UAEK ile işbirliğine gitmesi .çağrısı yaparken Çin Dışişler de, “Çözüm için diplomatik çabaları genişletme fırsatının kullanılmasını umuyoruz” dedi. Beyaz Saray sözcüsü Robert Gibbs ise İran’ın nükleer programına karşı dünyanın hiç bu kadar birleşmediğini ve Tahran’ın yalnız kaldığını savundu.(ap, afp, Reuters)