Obama ile en kritik konu İran

Obama ile en kritik konu İran
Obama ile en kritik konu İran

Erdoğan, Obama ile ağustosta G20 zirvesinde görüştüğünde de ayaküstü İran?ı konuşmuştu. FOTOĞRAF: AA

Erdoğan'ın yarın Beyaz Saray'da Obama ile yapacağı görüşmenin gündemi yüklü. Diplomatik kaynaklar, Afganistan'a takviye asker talebine odaklanılacağı beklentisi yerine 'En kritik konu İran' diyor
Haber: HİLAL KÖYLÜ / Arşivi

ANKARA - İran’a 26-27 Ekim’de yaptığı ziyaretin ardından ABD Başkanı Baracak Obama’dan 29 Ekim için bir çalışma ziyareti daveti alan, ancak Cumhuriyet Bayramı’na denk geldiği için erteleyen Başbakan Tayyip Erdoğan, bugün Washington’a gidiyor. İki günlük ziyareti çerçevesinde Obama ile yarın görüşecek Erdoğan’a temaslarında Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Aslan Güner de eşlik edecek.
Erdoğan ile Obama’nın gündemi Batı ile İran arasındaki nükleer krizden ABD’nin yeni Afgan stratejisi uyarınca takviye asker talebine, Kafkaslar’dan Balkanlar’a, Irak’ta demokratik yapının kurulmasından PKK’yla mücadeleye, Ortadoğu barış sürecini canlandırmadan Kıbrıs’ta çözüm müzakerelerini hızlandırma çalışmalarına, küresel ekonomik krizden çıkış yollarından Batı ile İslam dünyasını kaynaştırma çabasına ve ABD’deki Türk öğrencilerin sorunlarına uzanan çok geniş uluslararası yelpazeyi kapsıyor. ABD ile Türkiye arasındaki ‘stratejik ortaklığın’ derinleştirilmesi için yeni adımların kararlaştırılması da bekleniyor.
Görüşmenin Obama’nın yeni Afganistan stratejisini açıklamasının ertesine denk geldiğinden Afganistan’a ek Türk askeri talebine odaklanacağı değerlendirmelerini bir kenara koyan Türk diplomatik kaynaklar, “En kritik konu İran olacak” diyor. Görüşmeyi yakın takibe alan AB ülkelerinden de “Obama, Türkiye-İran yakınlaşmasına bir ayar çekmeye çalışacak. Çünkü Türkiye ile İran gün geçtikçe yakınlaşıyor, ancak bu yakınlaşmadan İran’ın nükleer faaliyetlerinden duyulan rahatsızlığın giderilmesine dönük hiçbir sonuç çıkmıyor” yorumları geldi. Türk ve Amerikalı kaynaklar, tarafların hangi konuları nasıl ele alacağına dair şu öngörülerde bulundu: 

İran’a dikkat: İran’ın uluslararası toplumdan gelen her uyarıya kulak tıkamasının sadece kendi bölgesinde değil, tüm dünyada ‘tehlike’ yarattığı görüşünü aktaracak Obama, Erdoğan’a “İran’a yakın Türkiye, bu yakınlığın sonucunu tüm dünyayı rahatlatacak şekilde almalı ve İran, nükleer faaliyetlerden vazgeçmeli. Yoksa, bu yakınlığın bize faydası yok” telkininde bulunacak. Erdoğan ise Obama’ya “İran’ı ikna konusunda bize zaman tanıyın” diyecek.
Afganistan’da beraberlik: Tüm müttefiklerden Afganistan’a ek asker isteyen Obama, Türkiye’nin 1752 askeriyle bölgeye yaptığı katkılardan ötürü teşekkür edecek. ABD Başkanı, Afganistan’da terörün şehir merkezine kadar indiğini, bu yüzden de operasyonlara katılmayan tüm askerlerin bile sivil halk kadar tehlike altında olduğunu belirtip “Türk askerinin de çatışmaya girmesi kaçınılmaz” diyecek. Erdoğan ise, Türkiye’nin operasyonel güç göndermesinin sözkonusu olmadığını, ama katkılarını sürdüreceğini söyleyecek.
PKK bitecek: Kasım 2007’de Türkiye-ABD genelkurmayları arasında kurulan terörle mücadeleye karşı ‘anlık istihbarat paylaşımi’ gelecek dönemde daha da güçlendirilecek. ‘Demokratik açılım’ sürecini destekleyecek Obama, özellikle Irak’ın geleceği için ‘PKK’ya son verme’ kararlığını vurgulayacak. Türkiye ile ABD, Irak’ın yeniden yapılanması sürecinde iki öncü güç olmayı sürdürecek. 

KKTC’ye yatırım beklentisi
Kıbrıs sürprizi: Kıbrıs’taki çözüm müzakereleri sürecini hızlandırmak isteyen Erdoğan, Obama’dan “KKTC’ye tecriti kaldırmamıza yardımcı” olun talebinde bulunacak. Obama’nın olumlu yanıt verip Amerikalı yatırımcıları Kuzey Kıbrıs’a göndermek için sürpiz kararlar alacağı söyleniyor. 
Ermeni açılımına devam: Obama, Türkiye ile Ermenistan’ın ilişkilerin normalleşmesi için imzaladığı protokollerin yürürlüğe girmesine dönük beklentisini bir kez daha gündeme getirecek. Türkiye ile ABD’nin enerji işbirliğinin büyümesi gereğine vurgu yapacak Obama, küresel krizden çıkış arayışlarında Türkiye’nin görüşlerini de alacak.