'Obama şerefine Erivan'la anlaşma'

ABD'nin çabalarıyla Türkiye ve Ermenistan arasında diplomatik ilişkilerin tesisi ve sınırların açılmasını içeren anlaşmanın ilan edileceği öne sürüldü. Wall Street Journal'e göre, Obama'nın ziyaretine ayarlı anlaşma için Bryza Bakü'ye gitti. Ancak Azeriler çok kaygılı olduklarını iletti

LONDRA - Türkiye ile Ermenistan’ın diplomatik ilişkilerin tesisi ve sınırların açılması yolundaki anlaşmayı 16 Nisan’da açıklayağı, böylelikle petrol ve doğalgaz transit rotalarının istikrara kavuşturulmasının önünün açılacağı öne sürüldü. Wall Street Journal’a göre, anlaşmanın zamanlaması ABD Başkanı Barack Obama’nın Türkiye ziyaretine ayarlı.
Gazetenin adının açıklanmasını istemeyen diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Türkiye ve Ermenistan hükümetleri üç konuda resmi müzakereleri başlatma konusunda uzlaştı: Diplomatik ilişkilerin tesisi, Türkiye’nin 1993’te Ermenistan’ın Dağlık Karabağ işgali sonrası Azerbaycan’la dayanışma için kapattığı 268 kilometrelik sınırın açılması  ve iki ülke arasında tarihi konular olmak üzere anlaşmazlıklar için komisyonlar kurulması. İki ülkede de, Azerbaycan’da da anlaşmaya güçlü muhalefet bulunduğuna dikkat çeken gazete, çözüme kavuşturulamayan Dağlık Karabağ sorununa dikkat çekti. Ancak Türkiye ile Ermenistan’ın anlaşmasının, Batılı başkentlerde, sonuncusu Rusya’nın enerji hatlarındaki etkinliğini artıran geçen ağustostaki Gürcistan savaşı dahil çözüme kavuşturulmamış çatışmalarla dolu Kafkaslar’da istikrar yolunun açılmasına yardımcı olacak potansiyel başarı görüleceğinin de altı çizildi. 

‘Türkiye sadece sınırı açar...’
Dün olası Türk-Ermeni anlaşmasının Dağlık Karabağ sorununun çözümü çabalarını canlandırmasını ele almak üzere Bakü’ye giden ABD Dışişleri Bakan yardımcısı Matthew J. Bryza, Ankara-Erivan ilişkilerinin normalleştirilmesinin bölgede ‘yeni ve pozitif bir dinamik yaratacağını’ belirtti. İki ülkenin uzlaşmasında Obama’nın seçim kampanyası sırasında 1915 olaylarını ‘soykırım’ olarak tanıma vaadinin de itici etkisine dikkat çeken WSJ, uzmanların Türk hükümetinin Ermenistan’la ilişkilerin canlandırılmasında kaydedilecek ilerlemenin Beyaz Saray’ın ‘soykırım’ tezlerini benimsemesini önleyeceğini umduğu görüşünü de aktardı.
Alman Marshall Fonu’nun Ankara ofisinin direktörü Özgür Ünlühisarcıklı da, gazeteye Obama yönetimi ve Kongre ‘soykırımı’ tanırsa hiçbir Türk hükümetinin Ermenistan sınırını açamayacağı yorumuna yer verdi. Üst düzey bir Türk diplomatik yetkili gazeteye ABD’nin Ermenistan’la anlaşma ayarlamaya çalıştığı bilgisini verirken, Türk ve Ermeni yetkililer yorum yapmadı. Ancak anlaşmanın duyurulmasıyla ilgili 16 Nisan tarihini anan gazete Ünlühisarcıklı’nın Ermenilerin ‘soykırımın’ yıldönümü olarak andığı 24 Nisan öncesi böyle bir gelişme beklemediği, bunun yerine Türkiye’nin sınırı açmaya istekli olduğu mesajı vererek bunun Washington’a yetmesini umacağı görüşünü aktardı.

Memedyar: Türk liderliğe ilettik
Bu haberler Bakü’yü kaygılandırmakta gecikmedi. Azeri Dışişleri Bakanı Elmar Memedyar ANS televizyonuna, “Eğer sınır Ermeni birliklerinin işgal ettikleri yerlerden çekilmeleri öncesinde açılırsa bu Azerbaycan’ın ulusal çıkarlarına aykırı olacaktır” derken, bu görüşü Türk liderliğine ilettiklerini ve Ankara’nın bu kaygıları anladığını da ekledi. (Wall Street Journal, Reuters)