Obama'dan elit sorgu ekibi

Obama'dan elit sorgu ekibi
Obama'dan elit sorgu ekibi

ABDBaşkanı ilk iş olarak ?waterboarding?i yasaklamıştı.

CIA'in işkenceli sorgularla ilgili kirli çamaşırları ortalığa serilmişken 'işkenceci' imajını tamire çalışan Obama, Kaide zanlılarını, insan haklarını gözetecek şekilde sorgulayacak yeni bir ekip kuruyor. Operasyon inisiyatifi CIA'den FBI'a geçiyor

WASHINGTON - ABD Adalet Bakanlığı, ülkenin itibarını yerle yeksan eden CIA’in esirlere işkence ettiğine dair örgüt içi teftiş raporunu mahkeme kararına uyarak dün açıklarken Başkan Barack Obama da Kaide zanlılarının sorgulayacak özel ekip kuruyor. Terör zanlılarıyla ilgili yeni politikayı belirlemek için Adalet Bakanlığı’nda oluşturulan Mesleki Sorumluluk Ofisi’nin hazırladığı tavsiyeler doğrultusunda Obama, Yüksek Önemde Tutuklu Sorgu Grubu (HIG) adıyla elit bir ekip kurulmasını öngören kararnameyi geçen hafta imzaladı. Obama’nın sözcüsü Bill Burton, farklı istihbarat gruplarından uzmanlardan oluşacak ekibin, FBI’da üsleneceğini ve Ulusal Güvenlik Konseyi denetiminde olacağını açıkladı. Burton, HIG’in başkanının FBI’dan, yardımcısının CIA’den seçileceğini ekledi. Operasyonel ağırlığın FBI’ya kontrolün de Beyaz Saray’a kaydırılacağı belirtilirken, Burton bu değişikliğin CIA’in bundan sonra sorgulama yapmayacağı anlamına gelmediğine dikkat çekti.
Tavsiye raporunda, HIG’in esirlere nasıl muamele edileceğini gösteren Ordu Sahra Talimnamesi’ne harfiyyen uyması gerektiği, Talimname’nin uygun yöntemler içerdiği ve CIA için özel sorgulama yönetmeliğine ihtiyaç olmadığı belirtildi. HIG’in en iyi sorgu tekniklerini tespit edip bunları diğer istihbarat servisleriyle paylaşacağı da vurgulandı. Bu suda boğulma hissi yaratan ‘waterboarding’, sahte infaz, ölümle tehdit ve sanal duvara çarpma teknikleri bir yana uykusuz bırakma ve yüksek seste müzik dinletme yöntemlerinin de uygulanamayacağı anlamına geliyor.

‘Dışişleri transfer etsin’
 Obama ‘waterboarding’i zaten yasaklamıştı. Esirlerin başka ülkelere transferinde CIA’in değil Dışişleri Bakanlığı’nın rol üstlenmesi ve esirlerin gönderileceği ülkeden işkence yapılmayacağı garantisi alınması da önerildi. Hafta sonu CIA’in esir transferinde Irak’ta sivil katliamlarla gündeme gelen özel güvenlik şirketi Blackwater’ı kullandığı açığa çıkmıştı. Obama işkenceden sorumlu Bush dönemi yetkilileriyle ilgili soruşturma çağrılarını ‘geleceğe bakmak gerektiğini’ belirterek ötelemişken Mesleki Sorumluluk Ofisi, işkence dosyasının yeniden açılması ve sorumluların yargılanmasını salık verdi. CIA’in Blackwater’le çevirdiği işleri Kongre’den bile gizlediği açığa çıkınca yönetim baskı altında kalırken, Adalet Bakanı Eric Holder’ın soruşturma için savcı tayin edebileceği kaydedildi. 

‘Sansürsüz rapor’
CIA başmüfettişinin esirlere kötü muameleyle ilgili 2004’de yazdığı rapor ise, mahkeme kararıyla dün yayımlandı. Hafta sonu basına sızan ve sahte infaz taktiğinden bahseden rapora göre 2000’de Yemen’de USS Cole gemisine saldırıyla bağlantılı olarak 2002’de yakalanıp Guantanamo’ya tıkılan Suudi asıllı Abdurrahim Naşiri’yi konuşturmak için şu yollar denendi: Naşiri’nin tutulduğu odanın bitişiğinde tabanca ile ateş edilerek konuşmayan bir esirin öldürüldüğü süsü verildi. Bir başka seansta Naşiri’nin vücudu üzerinde defalarca matkap çalıştırıldı. CIA hazirandan beri raporun yayımlanmasını engellemeye çalışıyordu. (Washington Post, NYT, ap)