Obama'dan Rusya'ya İran teklifi

Obama'dan Rusya'ya İran teklifi
Obama'dan Rusya'ya İran teklifi

Barack Obama?yı İsa peygamber gibi gösteren mumlar San Francisco?da satılıyor. Rus lider Dimitri Medvedev, İspanya?yı ziyaretinde dün kraliyet ailesine konuk oldu. FOTOĞRAFLAR: ap, afp

Obama, Medvedev'e gönderdiği mektupta, 'İran'ın nükleer başlıklı balistik füze geliştirmesini engellemeye yardım edin, biz de Doğu Avrupa'ya füze kalkanı konuşlandırmaktan vazgeçelim' teklifi yaptığı iddia edildi. Rus lider, mektubu olumlu bulduğunu söylerken 'Takas önermiyor. Böyle bir bağlantı yararlı olmaz' dedi

WASHINGTON - ABD Başkanı Barack Obama’nın geçen ay Rus Devlet Başkanı Dimitri Medvedev’e gizli mektup gönderip ‘füze kalkanına karşı İran pazarlığı’ önerdiği basına sızdırılınca, Obama döneminde Moskova ile Washington arasında ilk rahatsızlık yaşandı. Kommersant’ın ardından New York Times, üst düzey Amerikalı yetkililerin üç hafta önce Moskova’ya elden mektup götürdüğünü yazdı. Mektupta ‘İran’ın nükleer başlık taşıyabilecek balistik füze geliştirmesini durdurmasında yardımcı olursanız, biz de Doğu Avrupa’ya füze kalkanı planından vazgeçeriz’ önerisinin bulunduğu aktarıldı.
Dün önce Kremlin, Obama’nın sadece Medvedev’in mektubuna yanıt verdiği, mektubun gizli bir yönünün olmadığı ve İran’a değinilmekle birlikte kalkan konusunda takas  bağlantısının kurulmadığını savundu. Ardından Obama yönetiminden bir yetkili takas önerisini doğruladı. Obama ise kendisinin Rusya’ya böyle bir teklif sunmadığını belirtip, “Sanırım, mektup takas politikasıymışçasına karakterize edilmiş. Oysa daha önce de vurguladığım gibi, tamamen füze savunma programımızın Rusya’ya değil İran’a karşı oluşuyla ilgiliydi” açıklaması yaptı.
Dün New York Times’ın haberi Medvedev’in İspanya’yı, ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın İsrail’i ziyaret ettiği sırada patladı. Medvedev İspanyol Başbakanı Rodriguez Zapatero ile ortak basın toplantısında kalkan-İran takası önerisini yalanladı. Obama’nın mektubundaki kalkanla ilgili olumlu sinyalleri teşvik edici bulduklarını, ABD ve Avrupa ile ortak füze savunma sistemi oluşturmayı görüşebileceklerini söyleyen Rus lider, şu uyarıyı ihmal etmedi: “Kalkan görüşmelerini İran’ın nükleer programı ile bağlantılandırmak verimli olmaz. İki konu karıştırılmamalı. İran’ın nükleer üretimi konusunda hep dikkatli olduk, ancak bu pazarlık konusu edilemez. İran konusunda zaten ABD ile işbirliği yapıyoruz.”
Obama yönetiminden adının açıklanmasını istemeyen yetkililer ise, “Başkan, Rus muadiline kalkan planı ile İran tehdidi arasındaki bağlantıya dair yazdı. İran’ın füze tehdidine karşı Moskova bizimle birlikte hareket ederse, kalkan kurmaya gerek kalmayacağını belirtti” dedi.  

Hillary: Elbette İran
Dün İsrail liderlerinin İran konusunda önüne koydukları kırmızı çizgilerle uğraşan Hillary Clinton da, konuyla ilgili soruları “Kalkan hep İran’dan gelebilecek  füzeyi püskürtmek için tasarlandı. Bu bizim konumumuzdur, bunu daha önce de Ruslara anlattık” diye yanıtladı.
NYT’ye konuşan Obama yönetiminden üst düzey bir yetkili mesajı şöyle değerlendirmişti: “Onlara ‘Ya bizimle dayanışın ya da çenenizi kapayın’ demek gibi. Rusların ‘Biz İran konusunda çabalayacağız, siz de kalkanı askıya alın’ deme imkânı vermiyor. Tehdidin ortadan kalkması gerektiğini söylüyor.”

Suudiler İran’a karşı
Bush yönetiminden yadigar olup ABD-Rus ilişkilerinde Soğuk Savaş rüzgârları estirmiş kalkan konusu Clinton’ın cuma günü Cenevre’de Rus muadili Lavrov ve Obama’nın 2 Nisan’da G20 zirvesinde Medvedev ile yapacağı görüşmelerde ele alınacak. Tabii İran kriziyle birlikte...  Dün Lavrov, İran ile yürütülen görüşmelere ABD’nin de katılmasını isteyerek, bunun nükleer krizin çözümüne ve bölgeye istikrar kazandırılmasına yardımcı olacağını belirtti.  Mısır’daki Arap Birliği dışişleri bakanları toplantısında ise Suudi bakan Prens Suud El Faysal “Arap uzlaşmasını sağlamlaştırmak için Arap güvenliğini sağlamak ve İran’ın nükleer atağı dahil meydan okumasıyla başa çıkmak gibi konularda ortak vizyona ihtiyacımız var” diye konuştu. (Dış Haberler)