Obama'dan Tahran'la diyalog hazırlığına ilk fren

Obama'dan Tahran'la diyalog hazırlığına ilk fren
Obama'dan Tahran'la diyalog hazırlığına ilk fren

Obama, ?Barackberry? adı verilen teknoloji harikası yeni telefonuna da kavuştu. Telefon kimse tarafından dinlenemiyor ve mesajları görülemiyor. FOTOĞRAF: AA

Obama, İran'la diyalog için diplomatik atağa hazırlandığı haberleri karşısında ilk freni yaptı. Beyaz Saray 'Tahran'a karşı tüm seçeneklerin masada olduğu açıklaması yaptı. Ama ABD?basınına göre Obama ekibinde diyaloğun biçimine dair yoğun tartışma var

WASHINGTON - ABD Başkanı Barack Obama İran’a karşı diplomatik diyalog hazırlığı yürüttüğü haberlerinin ardından ilk freni yaptı. Beyaz Saray, Obama’nın yeni yaklaşım vaadine karşı İran’a askeri müdahale seçeneğini reddetmediğini açıkladı. Beyaz Saray sözcüsü Robert Gibbs ‘askeri seçeneğin masada olup olmadığı’ sorusuna “Başkan bütün seçeneklerin saklı tutulması gerektiği yönündeki görüşünü değiştirmedi” yanıtını verdi. Sözcü “ABD’nin bütün ulusal gücünün unsurlarını kullanmalıyız” deyip ekledi: “Bu mümkün olduğu yere kadar diplomasiyi de içeriyor. Üzerinde çalışmamız gereken çok mesele var; gizli nükleer program, teröre destek ve İsrail’i tehdit üzerinde durulması gereken konulardan birkaçı.” 

Mektup yalanlandı
Gibbs, Guardian gazetesinin Obama ve Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’ın İran liderleri için mektup taslakları hazırlattığı haberini ise “Ne başkan ne de dışişleri bakanı böyle bir mektup gördü ya da böyle bir talepte bulundu” diye yalanlarken, Dışişleri Sözcüsü Robert Wood da Obama’nın İran politikasıyla ilgili bir değerlendirme istediğini ama mektup talebi gelmediğini söyledi.
Obama’nın başkan olarak ilk söyleşisini yaptığı El Arabiye televizyonuna “İran yumruğunu açarsa karşılığında uzanmış elimizi bulacaktır” demesi, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’ın da ABD’nin 60 yıldır İran halkına karşı işlediği suçlardan özür dilemesi, askeri güçlerini çekmesi ve İsrail’e desteği kesmesi şartını koşmuştu. İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki de önceki gün Davos’ta “Amerikan yönetimi politikalarını sözde değil pratikte değiştirirse işbirliğine hazır bir bölge bulur” dedi. Dün Uzmanlar Meclisi Başkanı Haşimi Rafsancani “Bush’un sözlerini tekrarlamak sorunu çözmüyor. Anlamlı adımlar bekliyoruz” açıklaması yaptı. 

Ross ayrı, Samore ayrı...
Amerikan basınına göre ise Obama yönetiminde İran’la diyalog konusunda yoğun tartışmalar var. Washington Post doğrudan diyaloğun açık ya da gizli olması, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’la mı yoksa dini lider Ali Hamaney’le mi temas kurulacağı yahut hazirandaki başkanlık seçiminin mi bekleneceğine dair görüş ayrılıklarına işaret etti. Gazeteye göre Dışişleri’nin İran danışmanı Dennis Ross, seçim öncesi Ahmedinecad’ın elini güçlendirmemek ve mevcut nükleer müzakere sürecinin altını oymamak için ‘doğrudan gizli kanalla’ diyalog öneriyor. Obama’nın nükleer silahsızlanma danışmanı Gary Samore görüşmenin bütün anlaşmazlık konularını kapsayabilmesi için Hamaney’in muhatap alınmasını salık veriyor. Obama’nın terörle mücadele danışmanı John O. Brennan daha cesur yaklaşım isteyip İran’la retoriğin tonunun düşürülmesi, İranlı yetkililerin Amerikan karşıtı söylemlerinin görmezden gelinmesi ve İran özel elçisi atanmasını savunuyor.
Gazete, geçen yıl Obama’nın Yahudi liderlerle özel bir görüşmede şöyle dediğini yazdı: “İran’la doğrudan müzakere zamanı geldi. Nükleer silah elde etmekten vazgeçip, teröre desteği kesmeleri ve İsrail’i tehdide son vermeleri şartlarını ortaya koyacağız.” (Dış Haberler)