Obama'nın hatırına Rasmussen'e evet

Obama'nın hatırına Rasmussen'e evet
Obama'nın hatırına Rasmussen'e evet

Gül ile Obama bir saatten uzun görüştü. Strasbourg?da Hayrünnisa Gül, Carla Bruni ve Michelle Obama birlikte gezdi. FOTOĞRAF: aa

NATO zirvesinde AB tehditleri dahil yoğun baskı gören Türkiye, Obama'nın garantörlüğünde bir paket karşılığı Rasmussen'in NATO Genel Sekreterliği'ni kabul etti. Pakette NATO'da Türklere önemli görevler, limanları Rumlara açma mühletinin esnetilmesi, Rasmussen'in İslam âleminden özür dilemesi var. Obama Türkiye'ye teşekkür etti

STRASBOURG - NATO’nun 60. yaş zirvesinde ev sahibi Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ile Almanya Başbakanı Angela Merkel, Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen’in NATO Genel Sekreterliği’ni kıran kırana pazarlıklarla ABD Başkanı Barack Obama’yı  da devreye sokarak son anda Türkiye’ye kabul ettirdi. Rasmussen Hz. Muhammed karikatürleri krizinde özür dilemeyi ve Roj TV’nin Danimarka’dan yayınlarını durdurmayı reddettiğinden Türkiye’nin şimşeklerini çekiyordu. Dün ajanslar Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün temsil ettiği Türkiye’nin Rasmussen’e itirazını çekmemesi yüzünden zirvenin anlaşmazlıkla sonuçlandığını geçiyordu ki, TSİ 16.30’da Ankara’nın önerilen paketi kabulü ve Obama’nın garantörlüğünün duyurulmasıyla kriz çözüldü.
Zirvede AB üyelik sürecinin tehlikeye gireceği tehditleri dahil çok yoğun baskılar uygulanan Türkiye, NATO Genel Sekreteri Yardımcısı, Silahsızlanmadan Sorumlu NATO Sekreteri Yardımcıvekili ve NATO’nun Afganistan Özel Temsilcisi’nin bir Türk olmasını içeren paketi kabul etti. Pakette AB’nin Türkiye’ye gümrük birliği ek protokolü uyarınca kasımda limanlarını Rumlara açması mühletinin bir yıl esnetilmesi, Danimarka’nın Roj TV yayımlarını kesmeyi gündemine alması ve Rasmussen’in yarın İstanbul’da yapılacak Medeniyetler İttifakı forumuna katılıp ilkin Danimarka basınında çıkan Hz. Muhammed karikatürleri sebebiyle özür dilemesi de var. 

Türkiye yalnız kaldı
Pazarlıklar şöyle gelişti:  Önceki akşam çalışma yemeği öncesi Merkel, Rasmussen’in iyi bir seçim olduğu, genel sekreteri hemen belirlemek istediklerini söylerken, Alman yetkililer Türkiye’nin kabul etmediği takdirde AB sürecinde bedel ödeyeceği yönünde kulis yaptı. Yemekte Obama ile Gül ayakta samimi biçimde konuşurken Merkel aralarına katıldı. Avrupalı müttefikler “Biz bu kararı AB içinde aldık” derken, Gül “Burası AB değil, NATO. Kararı burada, birlikte alırız” yanıtını verdi. Genel sekreterliğin diğer adaylarının çekilmesiyle üzerindeki baskı artan Türkiye yalnız kaldı. Obama sessiz ve tarafsız göründü. Yemek sonrası gece yoğun telefon trafiği yaşandı.

Rehn alenen tehdit etti
Dün sabah Beyaz Saray’dan üst düzey bir yetkili genel sekreterin belirlenmesi aciliyeti bulunmadığını söyledi. Alman Savunma Bakanı Franz Josef Jung, çözümün gecikebileceğini, ama Rasmussen için çabalamaya devam edeceklerini belirtti. Avrupa Komisyonu’nun genişleme sorumlusu Olli Rehn bir Fin televizyonuna demeç verdi: “Türkiye çok beğenilen Rasmussen’i desteklemeyerek hata yapıyor. Avrupa perspektifinden bu iyi gözükmeyecek, çünkü ifade özgürlüğü Türkiye’nin üye olmak istediği AB’nin temel değeri. AB üyeleri ve vatandaşları, ifade özgürlüğü gibi değerlee Türkiye’nin uyumunu sorgulayacak.” Alman partisi CSU Genel Sekreteri Alexander Dobrindt, “Türkiye’ye hep anlayış mı göstermemiz gerek. Müzakereleri hemen kesmek daha dürüstçe. İslami propagandayı NATO’nun geleceği ve Avrupa değerler düzeninin üzerinde tutanların AB’de yeri yok” diye çıkıştı. Alman basını, “Zirvede hatalı başlangıç yapıldı. Bu, Merkel’in ilk yenilgisi” yorumları yaptı.
Ama bu arada Gül, Kuzey Atlantik Konseyi’nin açılışından önce tüm liderlerin görüşme talebiyle karşılaşıp sadece Obama’ya ‘evet’ dedi. Bir bölümüne Rasmussen’in de katılmasıyla görüşme bir saatten uzun sürdü. Cumhurbaşkanı Türkiye’nin istek, endişe ve beklentilerini anlatınca, Obama karşılanmalarına garantör olduğunu söyleyip kefalet verdi. Bunun üzerine Gül Rasmussen’e yeşil ışık yaktı. Pazarlıklardan sürekli haberdar edilip görüşü alınan Başbakan Tayyip Erdoğan şöyle konuştu: “Çekincelerimizin Obama garantörlüğünde çözüldüğü bilgileri gelince, Cumhurbaşkanımız ‘olur’ verdi. Temennimiz, verilmiş garantilerin yerine getirilmesi.”
Dün akşam ortak basın toplantısında Sarkozy ile Merkel Rasmussen’in tüm liderlerce desteklenmesindeki kararlılıklarını vurguladı. Merkel, Türkiye engelinin Gül ve Erdoğan ile görüşmelerle aşıldığını anlattı.  Obama, “Koordineli çaba gösterildi. Türkiye’ye özellikle teşekkür etmek istiyorum. Güvenlik konularını ve kendi endişelerini dile getirdikleri, ayrıca sonunda Rasmussen’e güven gösterdikleri için...” dedi. ABD Başkanı, Avrupalıların liderlik niteliğinden ‘olağanüstü etkilendiğini’ sözlerine ekledi. Rasmussen, karikatür krizi ve Roj TV hatırlatması üzerine, “Türkiye’nin endişelerini anlıyorum. Görevim boyunca Türkiye ile yakın işbirliği içinde olacağım. Kanalla ilgili kanıtların sağlanması ve mahkemenin karar alması halinde Danimarka gerekeni yapacak” dedi. 

Afganistan’a 5 bin asker
Bu arada 10’dan fazla üye Afganistan’a asker, polis, eğitim, para vaat etti. Sadece ağustostaki başkanlık seçiminin güvenliği ve Afgan güçlerinin eğitimi için Avrupalılar 3-5 bin asker takviyesi ile 450 milyon avro yardım yapacak. Britanya 900, Almanya ile İspanya 600’er asker gönderecek. Türkiye’nin katkısının içeriği netleşmedi.  (Dış Haberler)