Ortadoğu müzakereleri için yine, yeniden

Koltuğa 2001'de oturan, 11 Eylül saldırılarından bu yana tümüyle İsrail yanlısı politikalar izlemekle eleştirilen ve Ortadoğu'da barışla değil de savaş ve yıkımla anılır hale gelen ABD Başkanı George W. Bush, iktidarının son yılına girerken Ortadoğu barışı toplantısına ev sahipliği yapıyor.

WASHINGTON - Koltuğa 2001'de oturan, 11 Eylül saldırılarından bu yana tümüyle İsrail yanlısı politikalar izlemekle eleştirilen ve Ortadoğu'da barışla değil de savaş ve yıkımla anılır hale gelen ABD Başkanı George W. Bush, iktidarının son yılına girerken Ortadoğu barışı toplantısına ev sahipliği yapıyor. Bugün ABD'nin Maryland eyaletinin Annapolis kentinde 50'den fazla ülke ve uluslararası kuruluşun katılımıyla açılışı yapılan toplantıda İsrail-Filistin barış görüşmelerinin başlaması için gösterilecek son bir çabayı, kimi çok geç kalmış, kimi nafile, kimisi de imkânsız diye niteliyor.
Uzmanlar kötümser
Independent 'İmkânsız görev' manşetinde, 2002'de Filistin devleti vaat etmiş Bush'un itibarının kalmadığına, İsrail Başbakanı Ehud Olmert'in aşırı sağcı ve dincilerle koalisyonunu ayakta tutmak için çırpındığına, Filistin lideri Mahmud Abbas'ın halkının sadece yarısına liderlik ettiğine dikkat çekti. BBC, pek çok siyasi uzmanın sonuç için kötümser olduğunu aktardı.
Toplantı öncesi gözler, Olmert ve Abbas'ın yayımlaması gereken, nihai statü görüşmelerine temel oluşturacak ortak bildiriye çevrildi. İki taraf haftalardır bir metin üzerinde anlaşamazken, dün ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice İsrail Dışişleri Bakanı Tzipi Livni ile eski Filistin Başbakanı Ahmed Kurey'i kıskaca aldı. 'Yan yana yaşayacak İsrail ve Filistin devletlerine dair vaadi gerçekleştirme kararlılığını' vurgulayan Bush da, Olmert ile Abbas'ı ayrı ayrı ağırladı. Olmert "Annapolis'ten sonra Filistin devleti konusunda resmi görüşmelere başlayacağız" mesajı verirken Filistinli müzakereci Yasir Abed Rabbo, "Yol haritası, uluslararası kararlar gibi müzakere referanslarını ve Annapolis'ten sonraki müzakerelerin şeklini belirleyecek" deyip ekledi: "Bugün - yarın ortak belgeye ulaşacağız. ABD'nin ısrarcı çabası söz konusu." Ancak Kudüs'ün statüsü, Filistin devletinin sınırları, mültecilerin dönüş hakkı gibi en temel konularda uzlaşma ihtimali zor görünüyor.
Asıl hedef İran
Dolayısıyla toplantının sebebi hikmeti, davet edilmeyen tek ülke olan
İran... Annapolis'te Sünni Arap ülkeleri, İsrail ve ABD aynı masada İran'a karşı toplanmış olacak. Bush yönetiminin 1967'den beri İsrail işgalindeki Golan Tepeleri'nin de tartışılacağı vaadi üzerine, İran'ın müttefiki Suriye, Dışişleri Bakan Yardımcısı Faysal Mikdat'ı yollamakla yetiniyor. Suudi Arabistan ise Dışişleri Bakanı Suud el Faysal'ı göndererek ilk kez İsraillilerle aynı masada oturuyor. Dolayısıyla İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad Suudi Kralı Abdullah'a telefon açıp "Keşke katılmasaydınız. Arap ülkeleri Siyonist düşmanın komplo ve hilelerine karşı tetikte olmalı, Siyonist suçlarının işbirlikçisi ABD kurtarıcı rolü oynayamaz" dedi. Beyaz Saray sözcüsü Dana Perino, fırsatı kaçırmayıp "Kaosdan yararlanan İran, ılımlı güçlerin Filistin devletini kurmak için buluşmasından endişeli" diye yüklendi.
'Abbas ödün veremez'
2006'da seçimle iktidara gelmesine rağmen ambargo altına alınan, geçen yaz Fetih'i kovup Gazze'yi zapteden Hamas da, dün alternatif konferans düzenleyip, 'Filistin tarihinin en kötü lideri' ilan ettiği Abbas'ın Filistin halkı adına İsrail'e ödün vermeye hakkı olmadığını belirtti. Kudüs'te ise binlerce Yahudi, Doğu Kudüs Filistin devletinin başkenti olmasın diye protesto gösterisi düzenledi. (Dış Haberler)