Patriot tetiği NATO'nun

Patriot tetiği NATO'nun
Patriot tetiği NATO'nun
NATO Anlaşması kapsamında Türkiye'ye gelecek Patriot'lar, paktın misyonunun bir parçası sayılacak. Komutası da NATO'da olacak.
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

Türkiye ’nin resmi talebi, NATO Konseyi’ni ve Patriot (PAC) füze sistemlerine sahip 3 ülke , ABD , Almanya ve Hollanda’yı harekete geçirdi. Türkiye’nin ‘saldırgan amaçlı olmayacak’ güvencesi, Hollanda ve Almanya muhalefetini ikna etmeye yeter mi bilinmiyor. Ancak kesin olan şey; son derece pahalı olan ve uzun menzilli balistik füzelere ve savaş uçaklarına karşı kullanılan PAC-3 sistemlerinin sınır boyunda konuşlanamayacağı ve kısa menzilli Suriye füzeleriyle topçu bataryalarına karşı kullanılmayacağı. Almanya ve Hollanda’daki siyasi tartışmaların dozuna bakılırsa, Türkiye topraklarına konuşlandırılacak PAC-3 sistemlerinin tetiği de NATO’da olacak. 

Birkaç hafta içinde gelir 

Diplomatik kaynakların verdiği bilgiye göre, NATO’nun Türkiye’nin talebini olumlu karşılaması, PAC-3 sistemlerinin Türkiye’ye gelmesinin önünü açıyor. Ancak, Almanya ve Hollanda’daki muhalefet faktörü nedeniyle konu bu ülkelerin parlamentolarının gündemine gelebilir ve Türkiye’ye transfer NATO’nun istediği ‘aciliyette’ olmayabilir. NATO heyetinin gelip yer araştırması yapacak olması ve sistemin denizden transfer edilmesi de süreyi uzatıyor. Bu nedenle, Patriotların gelmesi birkaç hafta sürebilir.
Türkiye’nin talep mektubundaki “Savunma amaçlı kullanılacak ve Suriye’de fiili bir uçuşa yasak bölge oluşturulması hedefini gütmeyecek” güvencesi, Almanya ve Hollanda için çok önemli. Çünkü, Türkiye’nin Suriye politikası iki ülke kamuoyunda da ‘saldırgan’ olarak nitelendiriliyor. Türkiye’yle ilgili güven sorununun bir başka nedeni de tamamen askeri ve teknik: PAC-3 sistemleri geçmişteki operasyonlarda da (1991 ve 2003’teki Irak operasyonları) açıkça görüldüğü gibi uzun menzilli balistik füzelere ve düşman savaş uçaklarına karşı kullanılıyor. Bu da akıllara, Türkiye’nin ve dolayısıyla NATO’nun Suriye hava sahasında fiili bir uçuşa yasak bölge ilan etme hazırlığı yaptığı görüşünü getiriyor.
Patriotların sınırın sıfır noktasına konuşlandırılması ve Suriye’nin topçu atışlarıyla kısa menzilli füzelerine karşı kullanılması da mümkün değil. Bu nedenle, muhtemelen haftaya Türkiye’ye gelecek olan NATO heyeti, Türk subayların eşliğinde daha içteki üsleri seçecek. Irak savaşında, Patriotlar Diyarbakır ve Batman’da konuşlandırılmıştı.
Patriot sistemlerinin birim fiyatı 4 milyon doları buluyor. Uzman personel de dikkate alınırsa, maliyet hayli yükseliyor. Patriot’lar ‘4. madde’ kapsamında geliyor ve üye ülkenin değil NATO misyonunun bir parçası sayılıyor. Bu durumda, NATO anlaşması gereği sistemlerin komutası NATO’ya ait olacak, ancak Türk subaylar da etkili bir konumda görev alacak.