Peres'in temennisi: İlişkiler etkilenmesin

Peres'in temennisi: İlişkiler etkilenmesin
Peres'in temennisi: İlişkiler etkilenmesin

Ignatius?un eliyle dürtüklediği Erdoğan, Peres?e ?Öldürmeyi iyi biliyorsunuz? demişti. FOTOĞRAF: AP

Erdoğan ile Peres'in Davos kapışması sonrası İsrail yatıştırıcı tavır takındı. Peres, dün gazetecilere yeniden konuşup, 'Olayı kişisel- ulusal almadım. Başbakan'a saygım değişmedi. İlişkiler olduğu gibi kalabilir' dedi. Haaretz, Türkiye'nin Hamas militanlarını öldüren Harpy uçağı alacağını, Jerusalem Post ise Kudüs'ün Erdoğan'dan bıktığını yazdı

DAVOS/KUDÜS - Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda Başbakan Tayyip Erdoğan ile İsrail Cumhurbaşkanı Şimon Peres arasında kavga kopmasının ardından dikkatler Türkiye-İsrail ilişkilerine çevrildi. Peres, Erdoğan’ı arayıp özür dilediğini yalanlasa da, tartışmadan ilişkilerin etkilenmemesini temenni etti.
Önceki akşam Erdoğan’ı Gazze panelini terk etmesinin ardından telefonla arayan Peres’in beş dakikalık konuşmada özür de dilediği haberlerine ilişkin, İsrail cumhurbaşkanlığı sözcüsü şunları söyledi: “Bu iddia doğru değil. Dostça bir sohbet ettiler. Türk başbakanı hareketinin Peres’e değil moderatöre yönelik olduğunu vurguladı.” Peres de Davos’ta gazetecilere şöyle konuştu: “Olayı kişisel ya da ulusal bir sorun olarak görmüyorum. İlişkiler olduğu gibi kalabilir. Ona saygım değişmedi. Bu bir görüş alışverişiydi ve görüşler görüştür.” 

‘Türkiye İran’a cevap olsun’
Türkiye’nin Ortadoğu’daki arabulucu gücünün devam etmesini umduğunu belirten İsrail Cumhurbaşkanı, “Türkiye, İran’a bir cevap olmalı. Ortadoğu’ya bir seçenek sunuyorlar. Umarım bunu yapmaya devam edecekler” dedi. “Türkiye ile çatışma istemiyoruz. Biz Filistinlilerle çatışma içindeyiz” ifadesini kullanan Peres, panelde katılımcıların Gazze operasyonu yüzünden İsrail’le ilgili çirkin bir portre çizmeleri karşısında sertleştiğini savunup, “Bu İsrail’in doğasının kasten yanlış yansıtılmasıydı” dedi. 

‘Özür değil üzüntü’
İsrail Cumhurbaşkanı, sinirli şekilde şunları söyledi: “İsrail politikalarını çirkin bir hikayeye dönüştürmeye çalışıyorlar. İsrail bir demokrasidir ve en tehlikeli, terörist, diktatöryel gruplardan biriyle savaşmaktadır. Birden bire insancıllık diktatörleri, terörü, masum insanları öldürmeyi desteklemek anlamına gelir oldu.” İsrail radyosuna göre, Peres, telefonda Erdoğan’a “Olanlardan dolayı çok üzgünüm. Dostlar arasında tartışma olabilir. Ben her zaman Türkiye Cumhuriyeti ile Başbakan olarak size büyük saygı duydum ve kendimi Türkiye ile Başbakan Erdoğan’ın bir dostu sayıyorum” dedi.
Haaretz gazetesi de internet sitesinde önce ‘Peres ile Erdoğan’ın olayın Türk-İsrailli ilişkilerini etkilemesine izin vermeme konusunda mutabık kaldıkları’, ardından Erdoğan’ın ‘Gazze ile ilgili kızgınlığım İsrail hükümetine yönelik, Yahudilere değil’ sözünü başlığa taşıdı. Erdoğan’ın videosunu da yayımlayan Haaretz, ‘Terörist devlet’ ya da değil, İsrail’in Türkiye’ye pilotsuz uçak satması bekleniyor’ başlıklı haberinde, Gazze saldırısı sırasında Erdoğan’ın İsrail’i ‘terörist devlet’ diye nitelediğini, ancak 2005 tarihli 180 milyon dolarlık anlaşmanın uzantısı olarak, İsrail’in Türkiye’ye pilotsuz saldırı uçağı Harpy teslimatını gelecek ay yapacağını yazdı. Gazze saldırılarında kullanılan Harpy’lerle Hamas militanlarının öldürüldüğü belirtilirken, İsrailli bir kaynak “İki ülke savunma ihtiyaçlarıyla birbirine bağlı. Türk savunma kurumları diplomatik kriz yokmuş gibi davranıyor, diplomatlar ise askeri işbirliği yokmuş gibi” dedi. 

‘Kötüye keskin dönüş’
Sağcı Jerusalem Post, Davos krizinin iki ülke ilişkilerinde daha kötüye doğru keskin bir dönüş yaptığını yazdı. İsrailli kaynaklar, gazeteye “Erdoğan’ın Davos’taki hareketleri İsrail-Türkiye ilişkilerine daha fazla zarar verme fırsatını kaçırmak istemediğini gösteriyor. Ancak bu, Türkiye’nin Avrupa tarafından uluslararası arenada rasyonel ve yapıcı aktör olarak görülmesi çabasına yardımcı olmayacak” diye konuştu. Bir yetkili, “İsrail’in Türkiye ile stratejik ilişkileri bizim için önemli, ama Türkiye için de önemsiz değil. Erdoğan kendi çıkarlarına zarar veriyor. İsrail, Erdoğan’ın tiradlarından gitgide daha çok beziyor ve artık Türklerin peşinden koşmak için çabalayacağa benzemiyor” dedi. Yetkili, Erdoğan’ın sert çıkışlarının iç politik hesapların sonucu olduğu, marttaki seçim öncesi güçlü İslami tabanına oynadığı savını da artık geçerli kabul etmediklerini söyledi. 

Olmert’in ‘gerekli zamanı’
Yedioth Ahranot gazetesi, İsrail Başbakanı Ehud Olmert’in konuyla ilgili “Her ateşe anında cevap vermeyeceğiz. Gerektiği zaman cevap vereceğiz” sözünü alt başlık olarak kullanırken, ‘Türk Yahudileri: Sokağa çıkmaya korkuyoruz’ başlıklı bir haber de yaptı. İsrail televizyonları, bu tavırlarıyla ‘taraf’ olan Erdoğan’ın Ortadoğu barış çabalarında arabulucu olmasının mümkün olmadığı yorumunu yaptı. (afp, ap, Haaretz, JPost, aa)