Perulu yerlilerin enerji yasasına isyanı

Perulu yerlilerin enerji yasasına isyanı
Perulu yerlilerin enerji yasasına isyanı

Nisanda mızrakları çıkarıp protestoya başlayan yerlilerin eylemi önceki gün polisin müdahalesiyle kana bulandı. Yerliler polisten kaçarken yaralılarını da sırtlarına aldı. FOTOĞRAFLAR: REUTERS

Peru'da yerliler yağmur ormanlarındaki topraklarının petrol, gaz ve maden çıkarılması için yabancı şirketlere kiralanmasına isyan etti. Yerlilerin polisle çatışmasında 45 kişi öldü, 159 kişi yaralandı. Rehin alınan 38 polisten 22'si kurtarılırken dokuzu öldü

LİMA - Güney Amerika ülkesi Peru’da hükümetin petrol, doğalgaz ve madenlerin işletilmesi için yerlilerin topraklarını yabancı şirketlere verme çabaları Amazon yerlilerini isyan ettirdi. Yağmur ormanlarının yabancı şirketlere kiralanmasına imkan tanıyan yasaya karşı kuzeydeki Utcubamba eyaletinde ‘Şeytan Geçidi’ namlı Cruz del Diablo bölgesinde nisandan beri düzenlenen gösterilerde sonunda kan aktı. Önceki gün patlak veren çatışmalarda 20 polis ve üçü çocuk en az 25 yerli yaşamını yitirdi. 109 polis, 14’ü ağır 50 yerli de yaralandı.
Olaylar başkent Lima’nın 1000 km kuzeyinde Bagua kasabası yakınında 5 bin yerlinin anayolla su ve petrol hatlarını kapatma eylemine polisin müdahalesiyle çıktı. İçişleri Bakanı Mercedes Cabanillos, yerlilerin Petroperu devlet petrol şirketine ait bir tesiste 38 polisi rehin aldığını söylerken dün rehineleri kurtarma operasyonunda dokuz polis öldü, 22’si de kurtarıldı. Sokağa çıkma yasağı ilan edilen bölgede en az 36 kişi de gözaltına alındı. 

‘Hep ikinci sınıf muamele’
Çatışmaları kışkırttığı gerekçesiyle aranan Pizango, Lima’da gazetecilerin karşısına geçip, “Bu soykırım emrini verdiği için olanlardan Garcia hükümeti sorumlu tutuyorum. Göstericiler silahsızdı” diye çıkıştı. İnsan hakları örgütlerini müdahaleye çağıran Pizango “Biz nüfusu 600 bini bulan 1350 topluluğu temsil ediyoruz ve hükümetten 25 milyon hektarlık alanı ata toprağı olarak kabul etmesini istiyoruz. Hükümet bize hep ikinci sınıf muamelesi yapıyor. Biz topraklarımıza saygı isteyen yerlileriz” diye ekledi. 
Garcia, 65 yerli grubun sürdürdüğü protestoların önüne geçebilmek için 9 Mayıs’ta Amazon’un dört eyaletinde olağanüstü hal ilan edip bazı anayasal hakları askıya almıştı. Pizango, halkın iradesine karşı gelen hükümet kuvvetlerini ‘işgal gücü’ sayıp topraklarını savunmak için canlarını vereceklerini ilan etmişti. Katolik kilisesi ‘yerli taleplerinin meşruiyetini’ duyurmuştu. Yerlilerle çevreciler, ABD ile serbest ticaret anlaşması çerçevesinde Garcia’nın çıkardığı yasayla, cangıldaki topraklar ve su kaynakların yasadışı olarak petrol, kereste, maden ve tarım için açılacağını söylüyor. Yerlilerin rızası olmaksızın onların yaşadığı topraklarda ekonomik faaliyet yürüterek hem anayasa hem de uluslararası hukuku çiğnemekle suçlanan Garcia ise, yeraltı zenginliklerinin sahibinin devlet olduğunu, anlaşmaların ve bu yasanın ülkenin kalkınması için şart olduğunu savunuyor. ABD’nin Duke Üniversitesi’nin raporuna göre imzalanan anlaşmalar çerçevesinde petrol ve doğalgaz aramaları Peru’nun yağmur ormanlarının yüzde 72’sini kapsıyor. (ap, Reuters, bbc)