Reformcular 40. gün protestosunda

Reformcular 40. gün protestosunda
Reformcular 40. gün protestosunda

?Ahmedinecad öldü, Nida yaşıyor?: Tüm dünyada İran?daki baskıyı protesto gösterilerinde Nida?nın fotoğrafı kullanılıyor (üsste). Dün İranlılar ?Ahmedinecad öldü, Nida yaşıyor? sloganı attı. FOTOĞRAF: AP FOTOĞRAF: AFP

İran'da reformcular, cumhurbaşkanlığı seçimi protestolarının simgesine dönüşen Nida'yı öldürülmesinin 40. gününde mezarı başında anmak isteyince güvenlik güçleri ile çatışmalar çıktı

TAHRAN - İran’da reformcular, 12 Haziran’daki cumhurbaşkanlığı seçim sonucuna  karşı başlattıkları protestolarda öldürülenler için yasağa rağmen yas töreni düzenlemeye kalkışarak bir kez daha rejime meydan okudu. Güvenlik güçleri geçit vermeyince son üç haftanın en çatışması çıktı, çok sayıda kişi tutuklandı.
Dün Devrim Muhafızları’nın “Şaka yapmıyoruz. Dini yapıya karşı savaşmak isteyenlere karşı koyacağız” tehdidine rağmen, reformcu adaylar Mir Hüseyin Musavi ve Mehdi Kerrubi,  protestoların simgesine dönüşmüş 26 yaşındaki Nida Aga Sultan’ın ölümünün 40. gününde Tahran’ın Beheşti Zehra mezarlığına gidip dua etmek istedi. Ama polis ve milis güç Besiç, binlerce reformcunun eylemini şiddetle bastırdı. Musavi’nin mezarlığa girmesine engel olan güvenlik güçleri,  diğer eylemcilere cop, sopa, kemer ve gözyaşartıcı gazla müdahale etti. 

Penahi de tutuklandı
Musavi’nin mezarlığa gelmesinden önce reformcu kampanyanın simgesi yeşil renk tişörtler giymiş 40 kişi, Nida’nın mezarına çiçek bırakıp mum yaktı. Ya Hüseyin! Mir Hüseyin’ ve ‘Diktatöre ölüm’ sloganları atan taraftarları, Nida’nın mezarı başında Kuran okumasına izin verilmeyen Musavi’nin aracının çevrilmesine engel olmaya çalıştı. Ama polis göstericileri zor kullanarak dağıttı. ‘Çember’, ‘Ofsayt’ ve ‘Ayna’ gibi fimlerin yönetmeni Cafer Penahi, eşi, kızı ve kadın belgesel filmci Mehnaz Muhammedi dahil çok sayıda kişi tutuklandı. 
Kerrubi de, mezarda Kuran okurken polisler tarafından kuşatıldı. Taraftarları, polisi taş yağmuruna tutup, ‘Bugün yas günü. Vefalı İranlılar bugün yasta’ sloganı attı. Tahran’daki Büyük Musalla Camii’nin avlusunda ‘şehit’ diye andığı kurbanlar için yas töreni düzenleme taleplerinin içişlerince reddedildiğini hatırlatan Kerrubi, “Barışçıl dua etmek ve Kuran okumak için en iyi yerin Beheşti Zehra olduğun sandık. Polis yığıp mezarlığı kuşatma politikasını anlamıyorum” diye çıkıştı. Reformcuların muhafazakâr Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’a atıfla ‘Nida yaşıyor, Ahmedinecad öldü’ sloganına, güvenlik güçleri ‘Dini lidere karşı olanlara ölüm’ karşılığını verdi.
Ardından Büyük Musalla’da toplanan ve Veliasr Caddesi’ne yürüyen binlerce göstericiyi dağıtmak için gözyaşartıcı gaz ve cop kullanıldı. Zafer işareti yapan göstericiler, ‘Diktatöre ölüm’, ‘Siyasi tutukluları serbest bırakın’, ‘Hain Mahmud evsiz kalasın’ sloganları attı. Aralarına motosikletli polisler dalınca, bazı göstericiler çöp tenekelerini ateşe verdi. Klakson çalan yüzlerce otomobilden bazısının camlarını polis kırdı. Akşam saatlerinde ‘Bağımsızlık, özgürlük, İran cumhuriyeti’ sloganı atılırken, ‘İslam cumhuriyeti’ denilmemesi dikkat çekti. 

‘Sonunuz Şah gibi olacak’
Muhalif din adamı Ayetullah Munteziri ise, sıkı önlemlerin 1979’da devrilen Şah dönemini hatırlattığını söyleyerek “Şah hoşnutsuzluk dalgası karşısında terör, baskı, sansür, işkence, zorla itiraf ve yalan propaganda ile durabildi mi” diye sordu. Felçli reformcu Said Haccaryan da sağlık durumunun bozulması üzerine hapisten çıkarılıp ev hapsine alındı. (afp, ap, Reuters)