Rice, İran ve Suriye ile diyalog çabasında

Mısır'ın Şarm el Şeyh kentinde dün toplanan Irak konferansı, ABD'nin Başkan George W. Bush tarafından rafa kaldırılan Irak Çalışma Grubu raporunu hatırlatan manevralarına sahne oluyor.

ŞARM EL ŞEYH - Mısır'ın Şarm el Şeyh kentinde dün toplanan Irak konferansı, ABD'nin Başkan George W. Bush tarafından rafa kaldırılan Irak Çalışma Grubu raporunu hatırlatan manevralarına sahne oluyor. 49 ülke ve uluslararası kuruluşların katıldığı, Türkiye'yi ise Devlet Bakanı Mehmet Aydın'ın temsil ettiği konferansta, IÇG'nin ABD'nin İran ve Suriye'yle doğrudan diyalog kurması tavsiyesine uygun adımlar atılıyor.
Konferansa İranlı muhatabı Manuçehr Muttaki'yle görüşme niyetiyle giden ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, öğle yemeğinde Muttaki'yle sohbet fırsatı buldu. Mısır Dışişleri Bakanı Ahmed Geyt, "Aralarında birkaç kelimelik laflaşma oldu. Ne de olsa uygar insanlar" dedi. Geyt, Rice ile Muttaki'nin yemekte yan yana oturup oturmadığı sorusunu, "Sandalyelerde mi demek istiyorsunuz? Hayır, ama masa küçüktü" diye yanıtladı. ABD Dışişleri sözcüsü Sean McCormack, "Merhabalaştılar, içeriği önemli değil" izahatı yaptı.
30 yıllık hasret
Rice, bakanlığa geldiği 2005'ten beri ilk kez Suriyeli muhatabıyla görüşmeyi kabul edip Velid Muallim'le bir araya geldi. Rice yarım saatlik görüşme sonrası "Suriye'den yabancı militanların Irak'a sızmasını önlemek için adım atılmasını istedim. Şam Irak'taki istikrarın çıkarına olduğunu söylüyor. Ama eylem sözden daha önemli. Görüşme profesyonel bir çerçevede gerçekleşti. Ne ben ne de o ders vermeye kalkıştık" dedi. Muallim de görüşmeyi 'açık sözlü ve yapıcı' diye niteledi. Öncesinde ABD ordusu, Suriye'den Irak'a sızan direnişçilerin sayısında azalma olduğunu açıkladı. Önceki gün ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Nicolas Burns de, İran'dan 30 yıldır yüzünü görmeye hasret kaldıkları bir dost gibi söz edip "İran'la konuşacak çok şey var. Doğrudan görüşme istiyoruz" dedi. Dün Britanya Dışişleri Bakanı Margaret Beckett ise esir asker krizi sonrası Mutteki'yle ilk kez bir araya geldi.
ABD-İran valsinin gölgesinde kalan Irak konferansını ise 'tarihi olay' diye niteleyen Rice, komşulara şu uyarıyı yaptı: "Tüm devletler istikrarlı, birlik içinde bir Irak'ın çıkarına uygun hareket etmiyor. O yüzden komşuların bir araya gelip taahhütte bulunması ve buna uyması çok önemli." Muttaki, mezhep çatışmaları ve huzursuzlukları tırmandıracak eylemlerden kaçınmayı vaat etti. Şii İran'ın etkinliğinden rahatsız Suudi Dışişleri Bakanı Suud Faysal "Hiçbir Iraklının dini, mezhebi yüzünden ayrıma uğramamasını ve Irak'ın içişlerine karışılmamasını istiyoruz" dedi. Toplantıda ülkeyi siyasi ve ekonomik istikrara kavuşturmayı amaçlayan beş yıllık Ortak Vizyon Girişimi onaylandı. Irak'ın Şii Başbakanı Nuri Maliki, Irak'ın 50 milyar dolarlık dış borçlarının silinmesini isterken, katılımcılar 30 milyar dolar sözü verdi. (Dış Haberler)