Rus arka bahçesinde züğürt NATO

Rus arka bahçesinde züğürt NATO
Rus arka bahçesinde züğürt NATO

Önceki gün Kremlin?deki zirvede Medvedev 2.2 milyar dolar vaat edince Bakiyev ABD üssünü kapatacaklarını duyurdu. Ama Washington da bastırıyor. FOTOĞRAF: AP

Rusya, 7.5 milyar dolarlık krediyle cezbettiği altı eski 'uydusuyla' NATO'ya alternatif ortak güç kurdu. Rus basını, kriz döneminde askeri blokun maddi yükünü karşılamakta zorlanacaklarını yazdı

MOSKOVA - Rusya, ağostostaki Gürcistan savaşının ardından, ABD’nin Afganistan vesilesiyle nüfuz kurmaya çalıştığı eski Sovyet coğrafyasını toparlama çabalarına hız verdi. Küresel ekonomik krizle savrulan Orta Asya, Trans-Kafkasya ve Doğu Avrupa’daki ‘eski uydu’ devletlerin paraya susadıkları sırada devreye giren Moskova, 7.5 milyar dolarlık kredi eşliğinde altı müttefikine NATO’ya alternatif ‘ortak acil mücadele gücü’ kurulması önerisini kabul ettirdi. Manevra ilk etkisini 2.2 milyar dolar yardım paketini gören Kırgızistan’ın Manas Amerikan Askeri Üssü’nü kapatacağını ilan etmesiyle gösterdi. Ama Rus basını, Rusya’nın da mali krizde olduğunu hatırlatıp alternatif NATO’nun züğürt olacağına dikkat çekti.
Rusya Devlet Başkanı Dimitri Medvedev, önceki gün Moskova’da toplanan Bağımsız Devletler Topluluğu bünyesinden çıkma ‘Ortak Güvenlik Antlaşması Örgütü’ (OGAÖ) ve ‘Avrasya Ekonomik Topluluğu’ (AET) zirvelerinden yeni bir ‘blok’ çıkardı. Medvedev, Ermenistan, Beyaz Rusya, Kazakistan, Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan liderleriyle ‘hariçten tehditlere’ karşı Rusya’da konuşlanacak ‘Ortak Acil Müdahale Gücü’nü kurmak için anlaşma imzaladı. Rus lider, bu güce ihtiyaç olduğu konusunda hemfikir olduklarını belirtti. 

Kredili savunma taktiği
Hükümet yayın organı Rossiyskaya Gazeta, Medvedev’in “Bundan sonra NATO’dan daha kötü olmayan, en son askeri teknolojiyle donatılan çağdaş askeri birlikler oluşturma niyetindeyiz” dediğini aktardı. Devlet Başkan Yardımcısı Sergey Prikhodko, yeni güce Rusya’nın 8 bin, Kazakistan’ın 4 bin asker vereceğini belirtip ekledi: “Özbekistan asker göndermeyecek, ama çıkarlarına uygun operasyonlara katılacak.” Ayrıca AET bünyesinde müttefiklere kredi desteği sunmak için 10 milyar dolarlık bir fon oluşturuldu.
Ancak Rus basını kriz döneminde Rusya’nın ağır yük altına girdiğine dikkat çekti. Kommersant toplantıların zirve olarak başlayıp bloka dönüştüğü yazarken, Novaya İzvestiya ‘NATO’dan daha kötü değil’ başlıklı haberinde müdahele gücünde asıl yükü Moskova’nın çekeceğini, ayrıca 10 milyar dolarlık fona Rusya 7.5 milyar dolar, Kazakistan 1 milyar dolar aktarırken diğerlerinin katkısının belirsiz olduğunu belirtti.
‘Kredili savunma’ başlığını atan RBK Daily, ‘Kırgızistan’a 2.2 milyar, Beyaz Rusya’ya 1 milyar ve Ermenistan’a 500 milyon dolar kredi açıldı. Minsk’e 2.8 milyar, Bişkek’e de 1.7 milyar dolar yardım yapılacak’ bilgisini verdi. Dış İlişkiler ve Savunma Politikası Konseyi Başkan Yardımcısı Dimitri Suslov, “Önceden eski Sovyet cumhuriyetlerini karşılıksız besleyen Rusya, şimdi yardım karşılığı jeopolitik çıkarlarının korunmasını istiyor” yorumunu yaptı. 

ABD: Üzücü ama bizi etkilemez
Jeopolitik Sorunlar Akademisi Başkanı Leonid İvaşov, askeri yükü Rusya’nın omuzlayacağını belirtip “Beyaz Rusya sıcak noktaya anayasa gereği asker göndermiyor. Benzer durum diğerlerinde de var. Kriz olunca yine Rusya harekete geçecek” dedi.
‘Blok’ havasına girip 2001’den beri Manas üssünü kullanan ABD’ye yol gösteren Kırgız yönetimi ise, Washington’ın pazarlıklara asılmasıyla frene bastı. Önceki gün Devlet Başkanı Kurmanbek Bakiyev’in üssün boşaltılacağını duyurmasının ardından meclise ABD ile anlaşmanın iptali için sunulan tasarı hemen oylanmadı. Başbakan İgor Çudinov Rus yardımıyla üslerle ilgili kararın birbiriyle bağlantısı olmadığını savunup “Amerikalılarla görüşme sürecindeyiz” dedi. ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton Kırgızistan’ın üssü kapatma kararınını ‘üzücü’ bulurken, Afganistan’a askeri güç sevkiyatının bu karardan ‘etkilenmeyeceğini’ söyledi. (aa, afp, bbc)