Rus 'liderlik tandemi' Batı'ya Kafkasya'da 'dur' dedi

Rus 'liderlik tandemi' Batı'ya Kafkasya'da 'dur' dedi
Rus 'liderlik tandemi' Batı'ya Kafkasya'da 'dur' dedi

Gürcülerin ani işgal operasyonu Osetleri ağır yaraladı.

*Kaskasya'da son savaş ateşini ağustosta Bush yönetimi hayranı Saakaşvili yaktı. Moskova himayesindeki de facto bağımsız Güney Osetya'ya saldıran Tiflis, Rus hışmına uğradı. Sonuç Saakaşvili'ye kravatını 'kemirtti'
*Putin görev süresi dolunca umulmayanı yaptı, başkanlığı halefi Medvedev'e bıraktı. Medvedev'le Putin'in 'tandem' halinde yönettiği Rusya, Kosova'nın koparılmasını homurdanarak izlerken, Kafkasya'da 'Batı'ya dur' dedi. Şimdi gözleri Obama'da...

‘Küçük emperyalistin’ Rus ruleti
Savaşların eksik olmadığı Kafkasya’da son savaşın ateşini yaz sıcağında Gürcistan çaktı. 1991’de Sovyetler’in dağılmasının ardından ‘de facto’ bağımsız kalan Güney Osetya ve Abhazya, tek taraflı bağımsızlık ilan eden Kosova’yı emsal alıp bağımsızlıklarının tanınması için çırpınırken Gürcistan, iki bölgeyi ele geçirmek için 7 Ağustos’ta askeri harekat başlattı. Oset başkenti Shinval’i yerle bir eden Gürcü ordusunun hedefi Güney Osetya’nın ardından Abhazya’ya girmekti. Ancak saldırının daha başlangıcında Shinval’deki Rus barış gücü karargahını vurarak tetikte bekleyen Rusya’yı savaşın içine çeken Gürcistan’ın hesabı tutmadı ve savaşın kaybeden tarafı oldu. 8 Ağustos’ta Güney Osetya’ya girip Gürcü birliklerini püskürten Rusya, Gori, Poti ve Senaki gibi kentleri alıp Tiflis’in burnunu sürttü. Osetler 2 bin 400 civarında kayıp verirken Abhazya da ikinci cephe açıp 1992-1993 savaşı sonrası Gürcistan kontrolünde kalan stratejik Kodor Vadisi’ni geri almakla yetinmeyip iki ülke arasındaki tarihi sınırı teşkil eden İngur Nehri boyunu da Gürcü birliklerinden temizledi. Beş gün süren savaş AB dönem başkanı Fransa’nın arabuluculuğunda Tiflis ile Moskova arasında ateşkes anlaşmasıyla sona ererken Rusya, Kafkasya’daki planlarını bir bir uygulamaya koydu.
26 Ağustos’ta Abhazya ve Güney Osetya’nın bağımsızlığını tanıyıp diplomatik ilişkiler kuran Rusya, bölgeyi NATO’ya karşı tampon haline dönüştürmek ve askeri varlığını kalıcı kılmak için Sohum ve Shinval yönetimleriyle stratejik ortaklık anlaşmaları imzaladı. Her iki bölgede 3 bin 800’er askerin konuşlandırılmasını öngören anlaşma, olası Gürcü saldırılarına karşı Abhaz ve Osetlerin korunmasını, ekonomik, siyasi ve kültürel ilişkilerin tesisini içeriyor. Rusya, BDT’deki ortaklarını Abhazya ve Güney Osetya’yı tanımaya ikna edemezken Moskova’nın izinden bir tek Latin Amerika’daki müttefiki Nikaragua gitti. Ama onlar da henüz diplomatik ilişki kurmadı. ABD’nin askeri eğitim ve silah desteğine güvenip Kafkasya’da oynadığı kumarı kaybeden Gürcistan Devlet Başkanı Mihail Saakaşvili ise sinirlerine hâkim olamayıp kravatını yiyen, Gori’de helikopter sesini bombardıman sanıp misafiri Fransa Dışişleri Bakanı Bernard Kouchner’i ve korumalarını geride bırakıp tabana kuvvet kaçan bir figür olarak zihinlerde yerini aldı.

Deli Petro’yu iki kişi oynuyor

Putin, marttaki seçimlerin ardından Kremlin’deki koltuğunu 2000’den beri hakkında özel planlar yaptığını söylediği 43 yaşındaki Medvedev’e devretti. Ve Kremlin yakınındaki babakanlığa taşındı.  

Enerji kaynaklarıyla süper güç olma çabasındaki Rusya’ya 2008’de liderlik değişimi damgasını vurdu. Kimse Rusya Ana’yı Sovyetler’in çöküşünden sonra ‘Batı’nın elinden kurtarmış’ ‘milli şef’ konumundaki Vladimir Putin’in devlet başkanlığını bırakacağına kani değildi. Putin, onları kısmen haksız çıkardı. Halefi Dimitri Anatolyeviç Medvedev marttaki başkanlık seçimiyle Kremlin’e yollanırken, kendisi Rusya’da geleneksel olarak işlevsiz başbakanlığa çekildi. Bu kez yorumcular 43 yaşındaki Medvedev’in ‘kukla’ olduğunu, henüz 55’indeki Putin’inse yeniden Kremlin’e çıkacağını öngördü. 2008 buna yetmedi. Zaten bu ‘devir teslimin’ manasını hukuk profesörü Medvedev, ilk günden açıklayacaktı. 

‘Yıldızı çabuk soluklaştı’
Kremlin’deki KGB kökenli Silovikilerden olmayan Medvedev, genelde spor dallarında, tek kişilik faaliyetlerin iki kişilik versiyonları için kullanılan ‘tandem’ kavramını siyaset lügatına uyarılayıp Putin’le ‘liderlik tandemi’ halinde çalışacaklarını söyledi. Batılılar Gazprom’un başındayken kendileriyle ‘liberalizm’ dilinde konuşmayı bilen Medvedev’e, Rusya’yı Batı tipi demokrasiye dönüştürebileceği umudu bağlamıştı. Gel gör ki Putinizmin yeni veliahtı ABD’ye ‘tek süper güç olamaz’, ‘Doğu Avrupa’ya füze kalkanı ve NATO’nun ebedi genişlemesi kabul edilemez’ derken, Avrupalılara yeni güvenlik yapılanması önerisiyle kağıtlarını yeniden karmaya girişti. Ve Batı için yıldızının soluklaşması gecikmedi. 

Putin, ‘Obama’yı seçin’ dedi
Medvedev’le Putin’in omuz omuza durduğu bir yılda, Rusya Balkanlar’daki son nüfuz alanı Sırbistan’dan Batı’nın Kosova’yı BM kararlarını hiçe sayarak tek taraflı koparıp almasını homurdanarak seyretti. Sıra Kafkasya’ya gelince iş değişti. Kafkasların ‘küçük emperyalisti’ Gürcistan,  Moskova himayesindeki Güney Osetya’ya ağustosta ani bir işgale girişince Rusya’dan acı bir yenilgi tadarken, dünyaya saldırgan pozisyonu açıklamak Putin’e düştü. CNN’de boy gösteren Rus lideri, ‘Savaşın Bush yönetiminin başının altında çıktığını, ABD’de yaratılacak vatansever dalgayla 4 Kasım’da Cumhuriyetçi John McCain’in seçilmesi hesabı güdüldüğünü’ söyleyiverdi. Amerikalılara adeta ‘barış için Obama’yı seçin’ mesajı yolladı. Onca kınamaya rağmen enerjide Rusya’ya göbekten bağlı AB yelkenleri çabuk indirirken, Batı’ya Rus dış politika ilkelerini anlatmak için sahneyi Medvedev devraldı. Formülasyon mealen şöyleydi: ‘Kosova’nın rövanşını Güney Osetya’da aldık, kör topal işleyen uluslararası sistemi koruyalım. Dünya çok kutuplu olmak zorunda, tek kutuplulukla çatışma kaçınılmaz. İhtilaf istemiyoruz, tecrit olmak da. Ama Rus vatandaşının canı ve onuruna halel de getirmeyiz. Sizin nüfuz alanınız varsa, bizim de var’. İlkelerin ilk icraatı ABD’nin arka bahçesi Latin Amerika’da sergilendi. Kafkas savaşında Gürcülere yardım için Karadeniz’e çıkan ABD donanmasına misilleme olarak Washington’ın bölgedeki baş hasmı Hugo Chavez’in Venezüellası’yla donanma tatbikatı yapıldı. Medvedev de Latinleri ziyarete gitti. 
Dibe vuran petrol fiyatlarına karşı doğalgaz OPEC’i kurulması ve Obama’nın ABD?başkanlığı şimdilik Rusların yüreklerine su serpti. Şimdi Medvedev ABD’ye ‘birlikte çalışma arzusu’ içeren selamlar yollayıp duruyor... Lakin Obama’yla kimin çalışacağı meçhul. Zira Medvedev yıl sonunda başkanlık süresinin dört yıldan altı yıla çıkardı. Bir kriz halinde erken seçime giderse ‘tandem liderlik’ icabı Putin’e yine Kremlin yolu görünebilir.