Rus oligark darbe planlıyor

Rusya'da Yeltsin döneminde ülkenin yağmalanmasının yolunu açan özelleştirme zenginlerinden olan eski oligark ve milyarder işadamı Boris Berezovski'nin Britanya'daki sürgün yerinden...

LONDRA/MOSKOVA - Rusya'da Yeltsin döneminde ülkenin yağmalanmasının yolunu açan özelleştirme zenginlerinden olan eski oligark ve milyarder işadamı Boris Berezovski'nin Britanya'daki sürgün yerinden, Devlet Başkanı Vladimir Putin'i darbe ile devirme çağrısı yapması gündeme bomba gibi düştü. Putin'in demokratik yoldan iktidardan indirilemeyeceğini savunarak, "Yeni Rus devriminin komplosunu kuruyorum" diyen Berezovski, Britanya'da bir üste planladığını belirttiği 'saray darbesi' için yakın temasta olduğu Rus siyasi elitlerini 'maaşa bağladığını' belirtti.
Derhal Berezovski'nin iadesini isteyen Moskova ile Londra arasındaki ilişkilerin gerilmesi bekleniyor.
Darbe tavsiyeleri varmış
Berezovski'nin ifşaatlarının Soğuk Savaş'tan yaralı çıkan Rusya'yı tekrar süpergüç olma yoluna sokan Putin'in 2008 Mart'ındaki seçimlerde başkanlığı bırakacak olması öncesine gelmesi dikkat çekti. Berezovski, Londra'daki ofisinde Guardian'la söyleşisinde, "Putin rejimini değiştirmek için güç kullanmak gerek. Çünkü rejim anayasaya aykırı. Bu rejimi demokratik seçimlerle değiştirmek imkânsız. Güç olmadan, baskı olmadan olamaz" derken, bir devrim kalkışmasına çalışıp çalışmadığı sorusuna, "Evet, kesinlikle haklısınız" yanıtını verdi. "Yeni Rus devriminin gizli planlarını yapıyorum" diyen işadamı, Putin'in demokratik reformları geri götürerek, muhalefeti bastırarak, iktidarı merkezileştirerek ve anayasaya aldırmayarak Rusya'ya zarar verdiği görüşünü Rus siyasi elitlerinin de paylaştığını iddia etti. Bu kişilerle yakın temasta olduğunu ekleyen Berezovski, "Siyasi elitlerin bir kesiminin, siyasi elitlerin diğer kesimiyle anlaşmazlığa düşmesi, Rusya'da rejim değişikliğinin tek yolu bu. Bunu harekete geçirmeye çalışıyorum" dedi. Ama 'öldürülürler' kaygısıyla isim vermeyen Berezovski, bu kişilere 'bir darbenin nasıl yapılabileceğine dair deneyimlerine dayanan tavsiyelerini' aktardığını belirtip ekledi:
'Kommersant'ı kullandım'
"Halihazırda da attığım adımlar var ve çoğu mali." Son altı yılını 'Putin'in olumlu imajını yok etmeye çalışmakla geçirdiğini' de teslim eden Berezovski, bunun için geçen yıla dek sahibi olduğu Rus gazetesi Kommersant'ı kullandığını söylemekten çekinmedi. Eski FSB ajanı Aleksander Litvinenko'nun geçen kasımda gizemli biçimde zehirlenerek öldürülmesi üzerine gözler Kremlin'e çevrilse de, Moskova olaydan Putin'e zarar vermek isteyen Berezovksi'yi sorumlu tutmuştu.
Serveti 1.7 milyar dolar (2.3 milyar YTL) civarında hesaplanan Berezovski'nin ifşaatları gündeme bomba gibi düştü. Rus işadamı geçen yıl Putin'in devrildiğini görmeyi çok istediğini söylediğinde de kriz yaratmıştı. Britanya Dışişleri Bakanı Jack Straw, Avam Kamarası'nda 'bağımsız bir devlete yönelik şiddet içeren eylemler salık verilmesi kabul edilemez' diyerek Rus işadamını sığınmacı statüsünün gözden geçirilebileceği yolunda uyarırken, bölge mahkemesi 2003'te tanınan bu statünün iadeye geçit vermediğine hükmetmişti.
Moskova: Suç işliyor
Berezovski bu kez 'bardağı taşırırken', Rusya harekete geçti. Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov, "Açıklamaları suç teşkil ediyor. Londra'nın Rusya'daki rejimi güç kullanıp değiştirmek isteyen birine sığınma vermeyeceğine inanmak istiyoruz" dedi. Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Berezovski'nin derhal iadesini istedi. Başsavcı Yuri Çaika da 'iktidarı silah zoruyla ele geçirme' suçlamasıyla dava açılması talimatı verdi. Rus işadamı da tepkiler üzerine 'Desteklediğim eylemler içinde şiddet ya da kan yok' açıklaması yayımlayarak, sözlerini düzeltmeye çalıştı.
2000 seçimi sonrası Putin'in oligarklara operasyon yapacağını anlayıp kaçan Berezovski, 2003'te Londra'dan sığınma almış, adını Platon Elenin olarak değiştirmişti. Geçen ay Litvinenko cinayetini soruşturan Rus savcı ve Scotland Yard tarafından sorgulanan Rus işadamı soruları yanıtsız bırakmıştı. (Dış Haberler)