Rusya gözünü Kutup'taki enerjiye dikti

Dünya enerji üzerine dönerken, petrol ve doğalgaz kaynakları sayesinde dünyanın efendileri arasındaki yerine dönen Rusya, dibinde enerji hazinesi yattığına inanılan Kuzey Kutbu'na dair niyetlerini ciddileştiriyor.

LONDRA - Dünya enerji üzerine dönerken, petrol ve doğalgaz kaynakları sayesinde dünyanın efendileri arasındaki yerine dönen Rusya, dibinde enerji hazinesi yattığına inanılan Kuzey Kutbu'na dair niyetlerini ciddileştiriyor. Avrupa'dan Uzakdoğu'ya uzanıp 11 saat dilimine yayılarak dünyanın en büyük ülkesi olan Rusya'nın, Arktik'in buzlarla kaplı 746 bin kilometrekaresini ilhak edip daha da büyümeyi planladığı belirtildi.
Jeologlar grubu duyurdu
Moskova, kendi kuzey Arktik bölgesinin denizaltında uzanan bir kayalık silsilesiyle doğrudan Kuzey Kutbu'na bağlandığına dair bilimsel kanıt bulduğunu duyurdu. Nükleer buzkıran gemisiyle çıktıkları altı haftalık yolculuktan pazartesi günü geriye dönen Rus jeologlar grubu, Kuzey Kutbu Noktası'nın yakınındaki tümüyle buzlarla kaplı Lomonosov Sıradağları'nın Rusya Federasyonu'na toprak yoluyla doğrudan bağlı olduğunu açıkladı. Rusya'nın hep hak iddia ettiği bu bölgede 10 milyar ton gaz ve petrol rezervi bulunduğu tahmin ediliyor.
Lakin uluslararası hukuka göre hiçbir ülke Kuzey Kutbu'nun sahibi değil. Kuzey Kutbu'nu çevreleyen beş ülke (Rusya, ABD, Kanada, Norveç ve Grönland üzerinden Danimarka), sadece sahilleri çevresinde 380 kilometrelik bir ekonomik kuşağa hükmediyor. Rus Komsomolskaya gazetesi, jeologların 'müjdesini' üzerinde Rusya'nın yeni bölgesi yazan ve beyaz, mavi, kırmızı Rus bayrağı kondurulan Kuzey Kutbu haritası basarak kutladı. Ama bazı bilim insanları Rusya'nın Kuzey Kutbu'nu sahiplenme çabasının meşru olmadığını dile getirdi. Zira bir devletin yeni bölge edinebilmek için denizaşırı bölgeyle kendi topraklarının aynı jeolojik yapıya sahip olduğunu kanıtlaması gerekiyor. BM deniz hukukuna göre hiçbir ülkenin kıta sahanlığı Kuzey Kutbu'na kadar uzanmıyor. Kutbu, uluslararası bir bölge olarak Uluslararası Denizyatağı Otoritesi yönetiyor.
Primakov alay etti
Rusya'nın St. Petersburg merkezli Arktik ve Antarktik Araştırma Enstitüsü'nün uluslararası işbirliği direktörü Sergey Primakov, Moskova'nın emelleriyle "Biraz tuhaf bir iddia. Aynı iddiada Kanada da bulunabilir. Kanadalılar Lomonosov Sıradağları Kanada'nın parçası derse, o zaman Rusya da tüm Avrasya'yla birlikte Kanada'nın parçası olur" diye dalga geçti. Bölgenin hem nefes kesici bir doğal güzellik hem de deniz yaşamı açısından eşsiz bir vaha olduğunu belirten Primakov, bununla birlikte derinliğin 200 metre olmasından ötürü petrol ve gaz çıkarmak için çok müsait olduğunu, hele küresel ısınmanın buzlarını eritmesinin bunu daha da kolaylaştıracağını anlattı.
ABD taraf değil
Küresel enerji merkezleri üzerindeki hegemonyasını uzun vadede sürdürme hesabı yapan Moskova'nın 2001'de Kuzey Kutbu'na genişleme için yaptığı başvuru BM'de reddedilmişti. Ama son bilimsel bulgular Rusya'nın elini güçlendirirken, Rusya dahil 153 ülkenin onayladığı BM'nin Deniz Anlaşması Hukuku'nu 13 yıldır reddeden ABD anlaşmaya taraf olmazsa bu gelişmeyi seyretmek zorunda kalabilir. (The Guardian)