Sezer'in ziyareti Suriye'nin yararına

Aslında siyasi hayatta yetkileri ve rolleri sınırlı Sezer'in Suriye ziyareti, dünyanın herhangi bir ülkesine yaptığı protokol amaçlı ziyaretlerden biri olarak görülecekti.
Haber: MUHAMMED HARRUB / Arşivi

Aslında siyasi hayatta yetkileri ve rolleri sınırlı Sezer'in Suriye ziyareti, dünyanın herhangi bir ülkesine yaptığı protokol amaçlı ziyaretlerden biri olarak görülecekti. Ancak Amerikan yönetimi bu ziyareti, siyasi ve diplomatik anlamda 'tarihi' hale getirdi. Sezer'in Amerikan 'nasihatlerine' karşı çıkarak ziyareti belirlenen tarihte gerçekleştireceği yönündeki ısrarı da cabasıydı.
Amerikan nasihatleri bazı zamanlar bu nitelemeyi aşıp Rumsfeld ve onun eski yardımcısı Wolfovitz'in geçtiğimiz dönemlerde ABD'yi ziyaret eden Türk resmi heyetlerine karşı tekrarladığı emir ve uyarılara yakın bir görüntü vermekte. Keza Ankara'daki Amerikan büyükelçisinin tutumu da öyle...
Sezer, Hafız Esad'ın cenaze törenine katılarak gergin ve hassas Türkiye-Suriye ilişkilerinin yumuşatılmasına öncülük etmişti.
Suriye ile Türkiye arasındaki anlaşmazlık konularının 'tarihi' olduğu biliniyor. Bu konuların başında Hatay sorunu var. Bir diğer sorun Fırat'ın sularının paylaşımı.
Üçüncü anlaşmazlık konusu ise PKK'ya yönelik Suriye desteğiydi.
Öcalan'ın sınır dışı edilmesi ve Hatay sorununun kapatılmasıyla Şam-Ankara ilişkileri gözle görülür bir iyileşme yaşadı. En üst düzeyde karşılıklı ziyaretlerle, bölgesel koşullardan tutun da Şam'ın İKÖ genel sekreterliği görevi için Ankara'nın adayını desteklemesine kadar karşılıklı anlayış ve işbirliği ortamı pekiştirildi.
Sezer'in ziyareti protokol amaçlı ve Esad'ın ziyaretine cevaptı. Ancak bölgesel gelişmeler ve belirttiğimiz gibi Suriye üzerinde tecrit halkası kurma amaçlı Amerikan baskıları bu ziyareti, içişlerine yönelik Amerikan müdahalesinden dolayı Türkiye'nin rahatsızlığını yansıtan dikkat çekici bir vakıa haline getirdi. Laik Sezer, başbakan Erdoğan liderliğindeki İslamcı AKP yöneticilerinden destek gördü.
Hesaplarını 'pragmatist' temel üzerine inşa eden Suriye, özellikle 1559 No'lu Güvenlik Konseyi kararının çıkması, doğu sınırlarında Amerikan güçlerinin yerleşmesi ve bazı etkili Arap başkentleriyle ilişkilerinin durgunlaşmasının etkisiyle bölgesel kartlarının birçoğunu kaybetti. Sezer'in ziyaretinin Washington ve Tel Aviv'in istediği tecrit halkasının kırılmasına destek olduğu söylenebilir. Ankara, Washington'a karşı çıkışında fazla ileriye gitmedi, ancak Şam'a yönelik bundan sonraki adımlarını Suriye ile ilişkilerini bölgesel çıkarları doğrultusunda değerlendirerek daha dikkatli atacaktır.
(Ürdün gazetesi Rey, 14 Nisan 2005)