Sırp sandığına AB kıskacı

Bosna'daki Sırp savaş suçlularının Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'ne (USSM) teslimi ile Kosova'nın bağımsızlığının çözümünü avucunun içinde tutan Sırbistan'da önceki günkü seçimden aşırı milliyetçi Radikal Parti birinci çıktı.

BELGRAD - Bosna'daki Sırp savaş suçlularının Uluslararası Savaş Suçları Mahkemesi'ne (USSM) teslimi ile Kosova'nın bağımsızlığının çözümünü avucunun içinde tutan Sırbistan'da önceki günkü seçimden aşırı milliyetçi Radikal Parti birinci çıktı. Ancak Radikal Parti (SRS) mutlak çoğunluğu elde edemezken, Batı yanlısı partiler bir araya gelirlerse mecliste çoğunluğu ele geçirme olanakları var. Dün toplanan AB Dışişleri Bakanları Sırp seçimi sonuçları ile Kosova'nın statüsünü değerlendirirken, Avrupa Komisyonu Başkanı Jose Manuel Barroso aşırı milliyetçilerin birinciliğini görmezden geldi. "Demokratik güçlerin birlikte çoğunluğu var. Bundan tatmin olduk" diyen Barroso, Sırplara şöyle seslendi: "Bir kez daha yerlerinin Avrupa'da, bizimle birlikte AB'de olduğunu söylemek istiyorum, tabii eğer milliyetçi geçmişlerini geride bırakıp Avrupa'yla tümüyle işbirliği yaparlarsa."
Draskoviç tükendi
Gelecek günlerde BM arabulucusu Marrti Ahtisaari, bağımsızlık tavsiye etmesinin beklendiği Kosova'nın statüsü raporunu açıklayacak. Alman hükümetinin "Yakın gelecekte büyük ağırlığı olan kararlar alması gerekeceğinden Sırp hükümetinin süratle kurulması çok önemli" diye bastırmasına karşın, bu, kolay bir süreç olmayacak. USSM'de yargılanan Vojislav Seselj yerine Tomislav Nikoliç'in liderliğe vekalet ettiği SRS yüzde 28.7, Devlet Başkanı Boris Tadiç'in Batı yanlısı Demokrat Partisi (DS) yüzde 22.9, Başbakan Vojislav Koştunitsa'nın liderliğindeki muhafazakâr Sırp Demokrat Partisi (DSS) yüzde 16.9, reformcu G17 Artı partisi yüzde 6.8 oranında oy topladı. USSM'de ölen Sırp lideri Slobadan Miloşeviç'e muhalefetiyle tanınan eski Dışişleri Bakanı Vuk Draskoviç'in Yenilikçi Sırp Hareketi ise yüzde 5'lik barajı aşıp parlamentoya bile giremedi. Katılım oranı yüzde 62 oldu. Nikoliç "Beklediğimiz gibi kazandık" dese de, SRS'nin hükümet kuramayabileceğini belirtti.
Asıl kilit Kosova
Ancak 'Demokrat blok' liderleri arasındaki çıkar çatışmaları, yeni başbakan üzerinde uzlaşmalarını zora sokuyor. Altı yıl önce Miloşeviç'in devrilmesinde elbirliği eden Tadiç ile Koştunitsa arasında artık uçurum var. USSM'yle işbirliğinde kararlı olan ve Brüksel'in 'AB üyeliği uğruna Kosova'yı bırakır' gözüyle baktığı Tadiç, oy oranını ikiye katlayan DS'nin başbakanlığı isteyeceğini belirtti. Ancak Kosova'nın bağımsızlığına kesinkes karşı ve 'Sırp savaş suçluları isterlerse USSM'ye teslim olur' görüşünü taşıyan Koştunitsa, DSS üçüncü çıksa da koltuğu bırakmamakta kararlı. Koştunitsa'nın elinde tuttuğu SRS'yle koalisyon kartını masaya koyması ise, USSM'yi tümüyle unutma ve Kosova'da şahinleşme demek olur.
Dolayısıyla 'Demokrat blok'a ABD'nin Belgrad Büyükelçisi Michael Polt'tan da "Sırp vatandaşlarının çoğunluğu Avrupa-Atlantik topluluğu içinde güvenli gelecekten yana oy kullandı. Böylesine ileriye bakan bir Sırbistan'ı sağlayacak hükümeti kurmak seçilmiş liderlerine kalmış" uyarısı geldi. Suikast kurbanı selefi Zoran Cinciç'in dul eşi Ruzica'yla 'seçim zaferi' kutlaması düzenleyen Tadiç, "Avrupa yanlılarının çoğunlu kazanmasıyla Avrupa ve dünyaya önemli bir işaret gönderdik" güvencesi verdi. (Dış Haberler)