Sudan liderinden Turabi manevrası

Sudan liderinden Turabi manevrası
Sudan liderinden Turabi manevrası

Turabi serbest kalır kalmaz, ?Ben hukuk adamıyım? diyerek UCM?ye hak verdi. FOTOĞRAF: AP

HARTUM - Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin (UCM) Darfur’daki katliamlar nedeniyle hakkında tutuklama kararı çıkarmasının ardından mitinglerle gövde gösterileri yapan Devlet Başkanı Ömer Beşir, muhaliflerine zeytin dalı uzatan önemli bir adım attı. Beşir’e “Ülkenin yaptırımlara maruz kalmaması ve dış müdahalelere geçit verilmemesi için git UCM’ye teslim ol” dediği için en son 14 Ocak’ta hapse tıkılan İslami hareketin lideri Hasan el Turabi serbest bırakıldı. Ulusal Halk Kongresi lideri 77 yaşındaki Turabi Port Sudan hapishanesinden çıkatılıp uçakla başkent Hartum’a getirildi. Turabi’nin sağlık nedenleriyle bırakıldığı söylense de partisi kararın siyasi olduğu görüşünde.
Turabi hapsine yol açan “Siyaseten Beşir suçlu. Darfur’da köylerin yakılmasından sistematik tecavüz ve geniş çaplı cinayetlere kadar olup biten ne varsa hepsinin sorumluluğunu üstlenmeli” tavrını dün bırakıldıktan sonra da sürdürdü. Ve ilk açıklamasında “Ben hukuk adamıyım, uluslararası adalete inanıyorum. İster bizden yana ister bize karşı olsun uluslararası adaleti kabul ediyoruz. Hükümet krizde. Burada (UCM’ye) mantık dışı tepki var” dedi.
1989’da darbeyle iktidara gelen Beşir, kendisini desteklediği söylenen Turabi’yi önce hapse atmış ardından iktidara ortak etmişti. Meclis başkanlığı döneminde iktidarın zalimliğinden yakınıp Beşir’le yolları ayıran Turabi 1992’de bir suikast girişimi atlatmıştı. Bundan Sudan istihbaratını sorumlu tutan Turabi, Darfur’da 2003’te çıkan isyanla da ilişkilendirildi. Adalet ve Eşitlik Hareketi (JEM) lideri Halil İbrahim’in öğrencisi olmasından ötürü isyancıların akıl hocası görülen Turabi, birkaçkez Beşir’i devirmeye kalkıştığı savıyla hapse atıldı. 

Sorbonne mezunu
1983’te şeriatın kabulünü sağlayan, Kaide lideri Usame bin Ladin’e Sudan’da müteahhitlik yaptıran Turabi, İslam’a göre kadının imam olabileceği, pemgamberin kadınların ayağına gidip görüşlerini aldığı, halife seçiminde kadınların oy kullandığı, başörtüsünün sadece peygamber eşleri için farz olduğu, İslam’la demokrasinin uyuştuğu gibi görüşleriyle dikkat çekiyordu. İktidara ortak olduğu yıllarda itibar kaybeden Sorbonne mezunu Turabi, bir zamanlar ‘Sünnilerin Humeynisi’ diye anıldı. (bbc, afp, ap)