Tahran elçilik krizini yatıştırıyor

Tahran elçilik krizini yatıştırıyor
Tahran elçilik krizini yatıştırıyor

Tahran?ın kuzeyindeki Goba camiindeki gösteri sonrası protestocuları yine polis dağıttı. FOTOĞRAF: AFP

TAHRAN - İran’da aşırı muhafazakâr Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’ın hileli olduğu öne sürülen 12 Haziran’daki seçim zaferiyle sokağa taşan gerilim, rejimin demir yumruğunu indirmesine rağmen sürüyor. Seçim sonucu ve muhalefete baskılar yüzünden İran ile Batı arasında çıkan diplomatik kriz ise yatıştırılma çabasında.
Ahmedinecad’ın yüzde 63’üne karşılık yüzde 34 oranında oy aldığı açıklanan reformcu aday Mir Hüseyin Musavi’nin ‘uzlaşmazlık komitesi’ kurulması önerisini dinlemeyen Anayasayı Koruyucular Konseyi oyların rastgele seçilen yüzde 10’unun yeniden sayılmasının ardından seçim sonuçlarını ‘kesin ve nihai’ olarak onayladı. Böylece Ahmedinecad galibiyetini perçinlemiş oldu.  Tahran’da olası çatışmalara karşı güvenlik sıkılaştırıldı. Seçimin iptalini isteyen diğer reformcu adayı eski Meclis Başkanı Mehdi Kerrubi’nin de katılımıyla Tahran’ın kuzeyindeki Goba Camisi’nde 3 bin kişinin katıldığı gösteri düzenlendi. Eşi Zehra Rahnavard’la gösteriye ulaşamayan Musavi cami dışında toplanan yandaşlarına cep telefonundeki sesinin hoperlöre verilmesi sayesinde hitab edebildi. Daha sonra polisin gözyaşartıcı gaz kullanarak dağıttığı kalabalıkta yaşlı kadınları bile dövdüğü söyleniyor. İSon iki haftada 20 protestocu ile 8 Besiç ölürken, en az 2 bin kişi tutuklandı. 

Nida soruşturması istedi
Dün Ahmedinead’ın da 20 Haziran’da Besiç kurşunuyla ölümünün görüntüleri internete yansıyınca protestoların sembolü olan 26 yaşındaki Nida Aga Sultan’la ilgili soruşturma talimatı verdi. Ahmedinecad, yargı erki başkanı Şahrudi’ye yazdığı mektupta, Nida’nın ölümü için ‘yürekyakıcı’ derken, olayın İran aleyhine siyasi şantaja dönüştüğünü kaydedip tüm yönleriyle araştırılması ve sorumluların cezalandırılmasını istedi.
Hal böyleyken İran ile Batı diplomatik gerilim soğutulmaya çalışılıyor. Dışişleri Bakanı Menuçehr Muttaki, Batı’nın içişlerine müdahaleleri nedeniyle diplomatik ilişki düzeyinin düşürülebileceğini söylemişken, dün Dışişleri sözcüsü Hasan Kaşkavi bu olasılığı dışlayıp, “Dış ilişkilerde duygusallığa ve maceracılığa yer yok” dedi. Seçim sonrası olayları kışkırtmak ithamıyla gözaltına alınan Britanya elçiliğinde görevli dokuz yerel çalışandan beşi dün serbest bırakıldı. Britanya Başbakanı Gordon Brown ise Tahran’ın tavrını ‘kabul edilemez, mazur gösterilemez ve temelsiz’ diye niteleyip tüm personelin bırakılmasını istedi. 

Axelrod: Asıl güç Hamaney’in
ABD de İran’la diyaloğun sürmesini istese de son karar mercii dini lider Ayetullah Hamaney’ın varlığında Ahmedinecad’ın ‘önemini küçümseme’ çabasında. Beyaz Saray başdanışmanı David Axelrod, “Herkes İran’da dış politikadaki yahut savunma politikasındaki kararlı veren kişinin kendisi olmadığını anlıyor” deyip ekledi: “İranlılarla oturup konuşma ve iki yol önermenin yolunu arıyoruz. Biri onları uluslar ailesindeki yerine döndürecek, diğeri bazı keskin sonuçları olacak yol.” (Dış Haberler)