Tahran manevraları

Britanya sert çıktı
Britanya'nın esir asker krizinde sertleşmesine İran cephesi manevralarla yanıt verdi. Londra biri kadın 15 askerinin Basra Körfezi'nde, Irak sularında alındığına dair uydu verisi yayımlayarak, Tahran'la 'resmi ikili ilişkileri'ni dondurduğunu ilan etti.
Erdoğan devreye girdi
ABD'nin Körfez'deki tatbikatı da bölgede gerilimi artırdı. İran'sa iki yönlü karşılık verdi: 'Erdoğan'ın ricası'yla kadın asker Faye Turney'nin bırakılacağı bilgisi verildi, sonra esir görüntüleri ve Turney'nin "İran sularını ihlal ettik" itirafı yayımlandı.
  • Erdoğan: Rica ettim, kadın esir bırakılıyor
  • LONDRA - Basra Körfezi'ndeki tartışmalı sularda cuma günü 15 Britanya askerini esir alan İran'ın manevraları bitmiyor. Dün önce Britanya, askerlerinin Irak sularında bulunduğuna dair uydu verisi yayımlayıp Tahran'la tüm ilişkilerini dondurduğunu açıkladı.
    İran, buna, televizyondan 15 esirin görüntüleri ile tek kadın asker Faye Turney'nin İran sularına girdiklerine dair sözlerini yayımlayarak yanıt verdi.
    Arap zirvesinde Başbakan Tayyip Erdoğan'la görüşen İran Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki'nin Turney'nin 24-48 saat içinde bırakılacağını söylemesi tansiyonu düşürmeye yönelik jest oldu.
    Esirler iştahla kebap yiyor
    Dün gece İran'ın Arapça kanalı El Alem'in yayımladığı bantta, hükümetinin askerlerin Irak sularında olduğu ısrarıyla çelişen Turney, "Belli ki, karasularını ihlal etmişiz" dedi. Çiçekli perde önünde başörtüsü takmış Turney, İranlılara övgüler düzdü: "Çok dostça ve konuksever, nazik ve müşfikler. Bize niye yakalandığımızı açıkladılar, zarar vermediler, saldırganlık yapmadılar." Kadın askerin botlarının götürmesi sırasında püfür püfür sigara içen ve baş örtüsü takmış sigara tüttüren hali de ekrana yansıtıldı. Esirler iştahla İran kebabı yerken gösterildi. İranlı yetkililer, ilk soruşturmanın ihlali kesinlikle kanıtladığını, bunu Londra'ya ilettiklerini, bazı denizcilerin de İran sularına girdiklerini kabul ettiğini söyledi.
    'Askerlerimiz baskı altında'
    "Bu görüntülerin yayımı tümüyle kabul edilemez. Askerlerimizin baskı altında olduğundan kaygılıyız" tepkisi veren Londra ise güne, uyduyla küresel yer belirleme sistemine (GPS) göre askerlerin Irak sularının 1.7 deniz mili (3.15 km) içindeyken yakalandıklarına dair harita yayımlayarak başladı. Ardından Dışişleri Bakanı Margaret Beckett, parlamentoya kriz çözülene dek İran'la 'tüm resmi ikili işlerin' dondurulduğunu açıkladı. Hükümetlerarası ilişki olmayacağı, ziyaret ve seyahatlerin duracağı, vize verilmeyeceği, ticari heyetlere desteğin kesileceği duyuruldu.
    "İran hükümetinin bu konuda tümüyle tecrite uğradığını anlaması için uluslararası baskıyı artırma zamanı" diyen Başbakan Tony Blair de, şunları anlattı: "Cumartesi Tahran'ın verdiği koordinatlar, askerlerin Irak sularında olduğunu doğruluyordu. Uyarımız üzerine, Tahran bu kez askerlerin İran sularında olduğuna dair yeni koordinatlar yolladı." Beckett, Başbakan Tayyip Erdoğan'la Suudi, Alman ve ABD'li yetkililerin çözüm için çabaladığını belirtirken, Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari'ye 'Askerler Irak sularındaydı' açıklaması için teşekkür etti. Blair'le videokonferans yoluyla görüşen ABD Başkanı George W. Bush'la AB, NATO ve Rusya, Britanya'ya destek açıkladı.
    İran arabulucu istemiyor
    Oysa Muttaki, Erdoğan'la görüşmesi sonrası, kadın askerin dün ya da bugün bırakılacağını söyleyip üslubu yumuşatıyordu: "Sadece bir ihlal söz konusu. Doğal bir şey olabilir. Zaten direnmemişlerdi de..." İran Dışişleri ise, "İki ülkenin karşılıklı elçiliği var. Üçüncü bir ülkenin arabulucuğuna ihtiyaç yok. Soruşturma bitince Britanyalı diplomatlara esirlerle görüşme imkânı sağlanacak" derken, Londra'nın ilişkileri dondurmasını "Zaten soğuk ve işe yaramazdı" diye küçümsedi. İran'ın Londra Büyükelçiliği, "İran sularının 0.5 km içindeydiler. İki hükümetin bu güvenlik vakasını yakın temas ve işbirliğiyle çözebileceklerinden eminiz" açıklaması yaptı.
    ABD tatbikatı tırmandırdı
    Kriz çıkınca Körfez'de Mart 2003'teki Irak işgalinden beri en büyük tatbikatı yapan ABD, İran'ın bir gemisine füze attığı iddiasını yalanladı. Ama Rus askeri istihbaratı 'ABD'nin İran sınırındaki hareketliliğinde büyük artış gözlemlediğini' duyurdu. Beyaz Saray tatbikatın planlı olduğunu savunsa da, 5. Filo sözcüsü krize koşut olarak ivme kazandırdıklarını söyleyip "Mesaj çıkarıp çıkarmamak İran'ın bileceği iş" dedi. Devrim muhafızları amirali Tengsiri ise alaycıydı: "Bölgeye hâkim güçlerimize dayanarak söyleyebilirim ki, büyük bir Amerikan tatbikatı yok. Bu iddia, psikolojik savaşın parçası."



    Kadın askere mektup yazdırdılar
    LONDRA - İran, Britanya ile arasındaki esir krizinin insancıl yüzü haline kadın asker Faye Turney'nin ailesine yazdığını iddia ettiği, ancak üslubundan özgür iradeyle kaleme alınmadığı belli olan mektubunu yayımladı. Üç yaşında Molly adlı bir kız çocuğu annesi olan 26 yaşındaki Faye Turney'ye şu sözler atfediliyor:

    'İran halkından özür dilerim'
    "Sevgili anne, babacığım. Olanları en iyi biçimde açıklamaya çalışacağım. Botlarla devriyedeydik ki, görünüşe göre İran sularına girdiğimizden, İran güçleri tarafından yakalandık. Keşke girmeseydik, çünkü o takdirde şimdi sizinle salimen evde olurduk. Girdiğimiz için çok üzgünüm, çünkü o zaman burada olmazdık. Bana iyi bakıyorlar. Günde üç kez yemek yemem ve sürekli sıvı almam sağlanıyor. İran halkına da sularına girdiğimiz için özür dilediğim bir mektup yazdım. Umarım İran halkından bir hediyeyle eve dönüp Molly'nin doğumgünü partisine yetişmem uzun sürmeyecek. Molly ile eşim Adam'a iyi bakın. Sizi bilebileceğinizden çok daha fazla seviyorum."
    Turney, olaydan önce Britanya medyasına verdiği mülakatlarda ise Molly'nin geleceğini garantilemek için askerlik yaptığından söz ederken, bu yüzden kızının büyümesini kaçırmaktan üzüntüsünü dile getirmiş. Turney, "Bu işi yaparak kızıma istediği her şeyi verebiliyorum. Umarım kızım böylece bir kadının hem kariyer hem aile sahibi olabileceğini öğrenir. İşimi erkekler kadar iyi yaparım. Savaşa çağrılırsan gitmek zorundasın, buna para ödüyorlar " demiş. (Dış Haberler)