Tahran zafer ilan etti, Bush köşeye sıkıştı

Amerikan istihbarat servislerinin İran'ın nükleer silah programını 2003'te bıraktığını ve daha uzun süre de nükleer silahı olamayacağını rapor etmesinin ardından, Tahran 'zafer' ilan ederken, saldırı dahil baskı politikasında ısrar eden Bush yönetiminin işleri sarpa sarıyor.

TAHRAN - Amerikan istihbarat servislerinin İran'ın nükleer silah programını 2003'te bıraktığını ve daha uzun süre de nükleer silahı olamayacağını rapor etmesinin ardından, Tahran 'zafer' ilan ederken, saldırı dahil baskı politikasında ısrar eden Bush yönetiminin işleri sarpa sarıyor. Zira rapor açıklanır açıklanmaz, BM'den üçüncü yaptırıma nazlanan Rusya ve Çin 'kırmızı kart' çıkardı.
'ABD'ye son kurşun'
16 istihbarat servisinin görüşlerinin ortalamasının alındığı Ulusal İstihbarat Tahmini (NIE) raporunu, İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad 'İran halkının zafer bildirisi', 'İran halkının dünyadaki büyük güçler karşısındaki büyük zaferinin ilanı' diye karşıladı. İç siyasette baskı altındayken raporun can simidi gibi yetiştiği Ahmedinecad, televizyondan da yayımlanan İlam'da halka seslenişinde, raporun İran halkının doğru yolda olduğunu gösterdiğini ve ABD yönetimini karşılaştığı çıkmaz sokaktan kurtarmak için yayımlandığını söyledi. İran lideri, "Bu rapor, kendi müttefiklerine zarar veren, yalan ve tehditle İran'ın nükleer programını dünyaya tehdit gösteren ve dünyayı gerginlikle dolduran ABD'ye karşı sıkılmış son kurşundur. Bize yaptırımdan söz ediyorlar. 28 yıldır ABD ile hiçbir ticari ilişkimiz yok. Gerçekte ABD, İran'la ticari ilişkilerini keserek Avrupa ülkelerine yaptırım uygulamak istiyor" dedi. Batı'ya "Bizimle düşmanlık değil, dostluk ve işbirliği temelinde müzakere ederseniz, İran halkı sizin büyük dostunuz olur" diye seslendi.
Geçen ay İran'a dair olumlu rapor yayımlayan Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Muhammed Baradey, NIE'nin fırsat penceresi açtığını söyleyip Tahran ile Batı'nın derhal müzakerelere başlaması çağrısı yaptı. Baradey, "İran oldukça aklandı. NIE bizimle aynı sonuca vardığı için rahat nefes aldık" dedi. ABD Dışişleri Bakanı Condi Rice'ın telefonla arayıp yeni yaptırım için baskı yapmasına karşın, Çin'in BM Temsilcisi "Güvenlik Konseyi üyelerinin NIE'yi hesaba katması gerekecek, çünkü işler değişti" diye itiraz etti.
'2003'ten önce de yoktu'
Rus Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, "Yeni yaptırıma gerek olup olmadığı kararında, İran'ın nükleer silah programı olmadığını gösteren rapor bir etken olacak" diye ekledi. Rus bakan, NIE'ye bakarak İran'ın 2003'ten önce nükleer silah programı yürüttüğünün kesin olarak söylenemeyeceğini, Amerikalıların tersine kendi ellerinde İran'ın 2003'ten önce böyle bir çabası olduğuna dair bilgi bulunmadığını belirtti.
Bush'un Kaddafi mesajı
Bunun üzerine ABD Başkanı George W. Bush, İran'ın tüm nükleer faaliyetlerini açıklayıp uranyum zenginleştirmeyi durdurmazsa tecritle karşı karşıya kalacağını söyledi. İran'ı hâlâ sorun gören ülkeler arasında Rusya'yı da sayan Bush, Ahmedinecad'ın zafer ilanı ve bazı İranlı yetkililerin kendisinden özür ya da tazminat talep ettiğinin hatırlatılmasıyla da alay etti: "Bunlara kıkır kıkır güldüğümü not alabilirsiniz." Bush, eski düşmanı Libya lideri Muammer Kaddafi'ye kurban bayramı için gönderdiği mektuptaysa "Ekselanslarına dünyanın tüm bölgelerinde barış ve özgürlük için birlikte çalışma arzumu dile getirmek isterim" dedi. Kaddafi, Irak'ın işgal edildiği 2003'te kitle imha silahı programını bırakmıştı.