Tahran'ın Britanya ile esir oyunu

İran, esir aldığı 15 Britanya askerini iadeye soğuk. Dışişleri Bakanı Muttaki: "Karasularımızı ihlalle suçlanıyorlar. Yasal süreç işleyecek." Tahran, 'takas düşündüğü' iddiasını yalanladı.

TAHRAN - İran, Irak'la arasındaki tartışmalı sularda esir aldığı 15 Britanya askerini bırakma işareti vermeyip resmen suçlamaktan söz ederken, bu krizin ABD'nin İran'a saldırısının fitilini ateşleyeceği endişeleri katmerlendi. Dört gündür İran sorgusunda olan esirlerin bırakılması için Britanya'nın yanı sıra Irak da baskıyı artırdı. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mehdi Mustafavi devlet televizyonundan okunan açıklamasında Britanyalılarla ABD'nin elindeki İranlıları değiş tokuş edecekleri iddialarını yalanladı. Devrim Muhafızları Donanma Komutanı Murtaza Saffari ise, "Amerika İran'a karşı savaş başlatırsa, savaşı bitiren taraf olmayacaktır" uyarısı yaptı.
Devrim Muhafızları sert
Sunday Times'ın 15 askerin casusluktan yargılanıp idam edilebileceğini yazmasının ardından, Tahran kartlarını kapalı tutuyor. "Karasularımıza yasadışı girmekle suçlanıyorlar. Yasal açıdan değerlendiriyoruz" diyen Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki, telefonda görüştüğü Britanyalı meslektaşı Margaret Beckett'a soruşturma bitince askerlerin Britanya diplomatlarıyla görüştürülebileceğini söyledi. Yardımcısı Mustafavi şunları söyledi: "Britanya askerlerini Irak'ta kaçırılan İranlı diplomatlarla değiştirme niyetinde olduğumuz iddiasını reddediyoruz. İran sularında yakalandıklarına dair kanıt bulunan Britanyalıların önce kasten girip girmedikleri belirlenecek. Sonra gerekli kararlar alınacak."
Saffari ise tonu yükseltti: "Halkımız tek bir Amerikan askerinin ülkeye girişine izin vermeyecek." BBC, bu açıklamaları, hükümetle muhafızların görüş birliğine varamamasına yordu. İran News Yayın Yönetmeni Dr. Ali Pehlevan, BBC'ye, krizi Devrim Muhafızları'nın çıkardığını, ancak ABD üstünlüğüne bu meydan okumanın savaşı tetikleyebileceğini söyledi. Nitekim ABD'nin 6 Nisan sabahı dörtten itibaren 12 saat İran'ın nükleer ve askeri tesislerine bombardıman düzenleyeceğine dair Rus medyasının iddiası yine gündeme geldi.
Independent ise, CIA'in iki ay önce Britanya'yı Tahran'ın bir dizi İranlının esir alınmasının intikamını almaya çalışacağı yönünde uyardığını, ama Londra'nın alarma geçmediğini yazdı. 15 esir içindeki tek kadın askerin genç bir anne olduğu da öğrenildi.
Beckett: Baskıyı artıracağız
Dün Ankara'ya gelen Beckett da, askerlerin bırakılması için İran'a baskıyı artıracaklarını söyledi. İran'ın 'esir değişimi peşinde olduğuna' ilişkin iddialara "İran'ın taleplerini reddediyoruz" yanıtını veren Beckett, Türkiye'nin İran ile görüşmeleri kolaylaştırma yönünde yardımı olabilirse memnuniyet duyacaklarını da ekledi. Britanya Büyükelçisi Geoffrey Adams da İran Dışişleri'nde askerlerin sağ ve sıhhatte oldukları güvencesi aldı.
Londra'ya destek çıkan Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, telefonla aradığı Muttaki'ye Britanya askerlerinin esir alındıklarında Irak sularında olduklarını söyleyip bırakılmalarını istedi. Tahran, BM yaptırımlarına misilleme olarak, nükleer tesis planlarını BM'ye bildirmeyeceğini açıklarken, kriz, petrolün varil fiyatını 62 doların üstüne çıkardı. (Reuters, ap, bbc)