Tallinn'de anıt isyanı bitmiyor

Rusya'nın ABD'nin füze kalkanı projesini Batı'yla köprüleri atarak yanıtlama noktasına geldiği sırada, Estonya'da Sovyet savaş anıtının kaldırılmasına karşı patlayan isyan bastırılamıyor. Eski Demir Perde, yeni AB üyesi Estonya'nın başkenti Tallinn'de...

TALLINN - Rusya'nın ABD'nin füze kalkanı projesini Batı'yla köprüleri atarak yanıtlama noktasına geldiği sırada, Estonya'da Sovyet savaş anıtının kaldırılmasına karşı patlayan isyan bastırılamıyor. Eski Demir Perde, yeni AB üyesi Estonya'nın başkenti Tallinn'de 2. Dünya Savaşı'nda Nazileri yenen Kızıl Ordu askerlerinin anısına dikilen anıt kaldırılınca, 1.3 milyonluk nüfusun üçte birini oluşturan Ruslar ortalığı birbirine kattı. Moskova, Tallinn'i ilişkileri koparmakla tehdit ediyor.
Önceki gece Tallinn'de yedisi polis 96 kişi yaralandı. Tallinn'de isyanın ilk gecesi 300, ikinci gecesi 600'den fazla kişi, başkentin 165 km kuzeydoğusundaki Johvi'de sokaklara dökülen yüzlerce Rus'tan 40'ı gözaltına alındı. Rus Dışişleri perşembe gecesi bıçaklanarak öldürülen 21 yaşındaki Dimitri adlı kişinin Rusya vatandaşı olduğunu açıklayınca Estonya bunu doğrulamak zorunda kaldı.
Rus kökenli gençler, önceki gece Tallinn'de Sanat Akademisi'nin camlarını alaşağı edip Ulusal Tiyatro'yu bastı, onlarca dükkânı yağmaladı. Johvi'deki olaylarda, 1918'deki bağımsızlık savaşında Rusya'ya karşı Estonya ordusunu komuta etmiş General Aleksander Tonisson'ın heykeli yakıldı. Daha sonra Tallinn Belediye Başkanı olmuş Tonisson, 1940'ta Sovyetler tarafından idam edilmişti.
Meclis korumaya alındı
Estonya 1991'de Sovyetler'den bağımsızlığını kazanmasından beri en büyük şiddet olaylarına sahne oluyor. 60 gencin parlamento önünde 'Faşistler' diye bağırıp Başbakan Andrus Ansip'i dışarıya davet etmesi sonrası, parlamentonun etrafı 1991'de Sovyet tankları bağımsızlığı ezmek için Tallinn'e yürüdüğünden beri ilk kez barikatlarla koruma altına alındı.
Dün Rus Dışişleri, Estonya polisini 'faşizme karşı savaşmışların
anıtını savunanlara aşırı güç kullanmak'la suçlarken, vatandaşının ölümüyle ilgili tam soruşturma ve sorumluların yargılanmasını istedi. Estonya savcılığı "Ölümü polise bağlamak için neden yok" yanıtını verdi. Ama Moskova'da protestoların başını çeken Belediye Başkanı Yuri Lujkov, "Estonya ile tüm mali, ekonomik, iş âlemi ve kültürel işbirliğini dondursun" çağrısı yaptı. Estonya'nın Moskova Büyükelçiliği de güvenlik sağlanamadığı gerekçesiyle kapatıldı.
Avrupa Tallinn'i uyardı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Almanya Başbakanı Angela Merkel'le yaptığı telefon görüşmesinde 'Estonya hükümetinin kararı sonrası Tallinn'de meydana gelen olaylardan ciddi kaygı duyduğunu' belirtti. Ansip'le de telefonda görüşen Merkel'in itidal çağrısı yaptığı belirtildi. Anıtın çevresindeki asker mezarlarını da sökmeye başlayan Tallinn'e, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Başkanı Rene van der Linden'in "Anıtı siyasi araç yapmayın. Ülkede yaşayan herkesin hislerine saygı gösterip bölünme yerine uzlaşmaya yönelik adımları atın" diye çatması dikkat çekti. (Dış Haberler)