Tataristan'a tarihi ziyaret

Tataristan'a tarihi ziyaret
Tataristan'a tarihi ziyaret

Tatar lider Şaymiyev?in karşıladığı Gül, kar altında kalpak giydi. Tatar kızları Gül çiftine yöresel tatlı ve ekmeklerden ikram etti. FOTOĞRAFLAR: AA

Tataristan'a giden ilk Türk Cumhurbaşkanı Gül, Kazan'da tarihi bağları tazeleyip ekonomik ilişkileri güçlendirdi. Gül'ün Rusya ziyaretinin hem enerji hem siyasi ittifak olanakları açtığı yorumu yapılıyor

KAZAN - Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Rusya ziyaretinde Devlet Başkanı Dimitri Medvedev ile çok boyutlu-çok eksenli işbirliği bildirisi imzalamasının ardından Kazan’a geçti. Tarihi kardeşliğe rağmen Rusya’ya bağlı Tataristan’ı ziyaret eden ilk Türk cumhurbaşkanı olan Gül’ü havaalanında Tatar Cumhurbaşkanı Mintimer Şaymiyev resmi törenle karşıladı.
Türkiye-Tataristan İş Forumu’ndaki konuşmasında Türkiye ile Tataristan’ın bir dönem birbirinden haberdar olmadıklarını belirtip “Artık dünya değişti. Kardeşler birbirini buluyor. Her alanda yeni işbirlikleri kuruluyor” vurgusu yapan Gül, Tataristan ile ticari hacmin 2002’de 27 milyonken 2008’de 3 milyar dolara çıktığını hatırlatıp “Beş yılda inanılmaz artış” dedi. Alabuga serbest ticaret bölgesindeki Türk yatırımlarını, Şaymiyev ile yatırımları teşvikte mutabık kaldıklarını anlatan Gül, her alanda ortak iş çağrısı yaparken, üniversite ve bilim kurumlarını Tatar kurumlarla yakın ilişkiye çağırdı. Şaymiyev ayağa kalkıp konuşmasını bitiren Gül’e sarıldı. 

Gümrükte çözüm umudu
Önceki gün Moskova’da Müftüler Konseyi Başkanı Ravil Gaynuddin ile buluşan Gül, programda olmamasına rağmen Rus Başbakanı Vladimir Putin ile başbaşa da görüştü. “Türkiye dış siyaset önceliklerimizden biri” vurgusu yapan Putin’e, Gül, “İşbirliğinin  mimarı sizsiniz. İlişkilerimizin buraya gelmesine çok büyük katkınız oldu” diye seslenip Türkiye’ye davet etti. Türk TIR’larının Rus gümrüğünde yaşadığı sıkıntıyı ele alacak Rus heyetinin gelecek hafta Türkiye’ye gelmesiyle sorunun çözülmesinin umulduğu da belirtildi. 

60 milyar dolarlık santral
Rus basını, Türkiye ile Rusya arasında enerji ilişkilerinin önplana çıktığını belirtirken, siyasi ittifak arayışına da işaret etti. Kommersant,  ziyaretin Gürcistan-Rusya savaşından sonra Türkiye ile ilişkilerin iyileşmesinin zirve noktasını oluşturduğunu yazdı. Türkiye’nin Gürcistan yüzünden Rusya’yı kınamayan tek NATO ülkesi olduğu ve ABD gemilerinin Karadeniz’e girişini engellediği, Moskova’nın da Kafkas paktı önerisini sıcak karşıladığı hatırlatıldı. Medvedev’in Gül’e “Benzer sorunları bölge dışındaki ülkelerin katılımı olmadan çözebilecek güçteyiz” demesinin Türkiye ile ilişkilerin kilit noktasını oluşturduğu ve iki ülkenin bölgesel çözüme ABD’nin katılımını istemediği iddia edildi. Rus Enerji Bakanlığı’na dayanarak Türkiye’de nükleer santral inşası ve üretilen elektriğin Türkiye’ye satılması halinde 15 yılda 60 milyar dolar kazanılacağına geniş yer ayırıldı. Gül’ün, “Neden TL-ruble ile ticaret yapmıyoruz diye sordum. Rus tarafı çok sıcak karşıladı” sözüne atıfla, ilgili bakanlıkların detaylı görüşme yapmakla görevlendirildiği belirtildi. Türkiye’nin önerisi dolara karşı siyasi açıklama olarak yorumlanırken, Rusya’nın rubleyi dünya parasına çevirmede henüz somut sonuç elde edemediği belirtildi. (aa)