Türkiye NATO'da daha aktif olacak

Türkiye Rasmussen'e vetosunu kaldırmak için NATO?genel sekreter yardımcısı koltuğu değil, altı 'yardımcısının yardımcısı' mevkiinden biri verildi. Ankara askeri kanada dönen Fransa'ya karşı üst düzey komutanlıklarda mevzi yitirmedi
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

ANKARA - Önceki günkü NATO zirvesinde kıran kırana pazarlıklar sonucu Türkiye’ye Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen’in NATO Genel Sekreterliğini onaylaması karşılığı sunulan paketin içeriği netleşiyor. Zirvede Türkiye’ye Roj TV’nin Danimarka’dan yayının kesilmesi ve AB üyelik süreciyle ilgili taahhütte bulunulmadığını belirten NATO kaynakları, bu vaatlerin AB liderleriyle Türk hükümeti arasında gündeme gelmiş olabileceğine söyledi. NATO’da bir Türk’e verilmesi taahhüt edilen görev ise, NATO’nun ikinci adamlığı anlamına gelen Genel Sekreter Yardımcılığı (Deputy Secretary General-DSG) değil, DSG’nin altı yardımcılığından (assistant secretary general - ASG) biri. NATO’nun yeni operasyonel yapılanmasının sonucundaysa askeri karargahlardaki Türk subaylarının sayı ve düzeyi artırılacak.
NATO sisteminde ikinci adam kabul edilen DSG görevini İtalyan Büyükelçi Claudio Bisogniero yürütüyor. Bisogniero’nun yerine bir Türk gelmeyeceği gibi, Bisogniero koltuğu yine bir İtalyan’a devredecek. Bir Türk’ün görevlendirileceği makam ise altı ASG’den biri. Daha önce 1969’da bu koltuğa oturmuş diplomat Osman Olcay için Dışişleri belgelerinde ‘NATO Genel Sekreter 1. yardımcısı’ denilmişti.
Fransa’nın dönüşüyle NATO’nun askeri kanadında yeni bir yapılanma sözkonusu. Türkiye, hem Rasmussen hem de Fransa’nın dönüşüne karşı veto kozuyla yaptığı pazarlıklar sonucunda askeri kanatta mevzi kaybetmedi. ‘Askeri karargahlarda daha fazla Türk’ taahhüdü, 2003’te İzmir’in NATO güney kanadının en önemli hava operasyon merkezi ve İstanbul’daki 3. Kolordunun NATO’nun dört acil müdahale karargahından biri olması kadar büyük önem taşımıyor. Türkiye’ye verilecek NATO’nun Afganistan Özel Temsilciliğini de daha önce Hikmet Çetin üstlenmişti.

Fransız ya da İtalyan sözü
AB ile ilgili vaatler ise NATO kaynaklarınca doğrulamadı. Bir NATO yetkilisi, “NATO zirvesinde Türkiye’ye gümrük birliği ek protokolünü (Rumlara limanları açması) için tanınan mühletin bir yıl ertelenmesi ya da müzakerelerde yeni başlıklar açma gibi vaatlerde bulunulması akıl dışı. Bunlar ancak askeri kanada dönen Fransa hükümetinin ya da Türkiye Başbakanı ile telefon görüşmesi yapan İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi’nin vaatleri olabilir” diye konuştu.

Rasmussen’in mesajı
Bugün İstanbul’da düzenlenecek Medeniyetler İttifakı forumunda Hz. Muhammed karikatürleri kriziyle ilgili İslam aleminden özür dileyeceği öne sürülen Rasmussen’in ise “Görevim sırasında İslam dünyası ile ilişkilere özel önem vereceğim” demesi bekleniyor. Rasmussen’in Roj TV’nin yayınlarının kesilmesiyle ilgili vaadini tutup tutamayacağına ise Danimarka yargısı karar verecek. Mahkeme, Roj TV’nin yayınlarını ifade ve basın özgürlüğü olarak değerlendirirse, Rasmussen sözünü tutamamış olacak.