'Türkiye nükleer depo olur'

İran uranyumunun zenginleştirilmesi sürecinde 'yediemin' rolü öneren Türkiye taraflardan yanıt beklerken, Enerji Bakanı Yıldız, 'Türkiye'nin stok kapasitesi var' dedi. Ahmedinecad, 'Türkiye yapıcı ve samimi rol oynamaya çalışıyor' dedi

ANKARA - Batı’nın atom bombası yapacağı korkusuyla İran’ın düşük düzeyde zenginleştirdiği uranyumun yurtdışında nükleer yakıta dönüştürülüp ihtiyacı kadar Tahran’a gönderilmesi, bu esnada da Türkiye’nin depolanması gündemi belirliyor. Tahran’ın öneriye vereceği yanıt beklenirken, Türkiye de nükleer depolama kapasitesinin kafi olduğunu duyurdu.
Türkiye, yüzde 3.5-5 oranında zenginleştirilmiş toplam 1200 kiloluk uranyumu ‘yediemin’ olarak elinde tutma teklifine yeşil ışık yakarken, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, “Bizim bunu stoklama kabiliyetimiz var. Teknik açıdan bize yazılmış birşey yok ancak Küçükçekmece santralinde bunu stoklanabiliriz” dedi. Siyasi ayağın Dışişleri tarafından yürütüldüğünü kaydeden Yıldız, Küçükçekmece’de risk alınacağı kaygısı için “Bu ışınıma girmiş herhangi bir işlem değil, stoklamaya alınacak. Radyoaktivite tesiri yok” izahı getirdi. Bakanlıktan bir yetkili, “Küçükçekmece’deki depo yüzde 5 oranında zenginleştirilmiş 1200 kilo uranyumu tutabilir” dedi. Yetkili, Türkiye’nin uranyum zenginleştirme merkezi olmadığını, depolamadan ötürü maliyet üstlenilmeyeceğini ve Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) tarafından denetleneceğini ekledi. 

Davutoğlu’nun formülü
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu önceki gün İspanya yolunda Hürriyet  ve Turkish Daily News’a, 10 gündür ‘nükleer pazarlığın’ Türkiye üzerinden sürdüğünü belirterek “İranlılar bize güveniyor, ancak İran içinde büyük muhalefet var. Onlara göre mesele Türkiye değil, uranyumun İran dışına çıkarılacak olması” demişti. İki gündür İran Dışişleri Bakanı Manucehr Muttaki, UAEK Başkanı Muhammed el Baradey ve ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı James Jones ile telefon diplomasisi yürüttüğünü belirten Davutoğlu, Türkiye’de depolanma için sundukları formüle yanıt beklediklerini kaydetti.
ABD yönetimi İran’ın uranyum stoklarını Türkiye dahil istediği ülkeye yollamasına itirazı olmadığının işaretini vermişken, Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad dün Türkiye’nin çabalarıyla ilgili soruya, “Türkiye, dost ve kardeş bir ülke olarak yapıcı ve samimi bir rol oynamaya çalışıyor. Herkesle içten ve samimi işbirliğinden yanayız” yanıtını verdi. Ahmedinecad, İran’ın nükleer enerji hakkını tartışma konusu etmeyeceklerini de yineleyip, “İran’la işbirliği Batı’nın yararına” dedi. 

1200 kilonun önemi
UAEK, İran’ın elindeki 1200 kilo uranyumun yüzde 70’inin tek seferde yurtdışına çıkarılmasını öngörüyor. Plana göre, İran’ın yüzde 3.5-5 oranında zenginleştirdiği uranyum, Rusya’da yüzde 19.75 oranında zenginleştirilip Fransa’da nükleer yakıta dönüştürüldükten sonra Tahran’a ihtiyacı kadarı verilecek. Ancak Tahran’daki tıbbi reaktör için yüzde 19.75 oranında zenginleştirilmiş uranyuma ihtiyacı bulunan İran, geri dönmeyeceği korkusuyla elindeki uranyumu tamamen yurtdışına göndermeye yanaşmıyor. İran başlangıçta 300’er kiloluk paketler halinde uranyumu Rusya’ya göndermeye meyletse de sonradan ‘Siz bize doğrudan uranyum satın’ teklifinde bulundu. İran ayrıca güven duymadığı Fransa’nın işin içine girmesini de istemiyor.
Batılılar için 1200 kilonun tek seferde dışarı çıkarılmasının önemi ise şundan: Düşük düzeydeki 1200 kg uranyum işleme sokulduğunda bundan yüzde 80 zeginleştirilmiş 25 kilo uranyum elde edilebilir. Bu zenginleştirme oranı ve miktarla atom bombası yapılabilir. (Radikal)