Türkiye'de dünya gücü içgüdüsü var!

Gallup'un anketi

Gallup'un araştırması: Dünya halkları, güçleriyle 'etobur' sayılan ABD, İran, Çin ve Rusya'dan soğuyor. Türkler ise ABD ve AB liderliğini reddediyor ve "Türklerin dünya gücü olma içgüdüsü var" diyor.

BRÜKSEL - Gallup'un Londra merkezli Avrupa Dış İlişkiler Konseyi (ECFR) için 52 ülkede 57 bin kişinin katılımıyla yaptığı 2007 Halkların Sesi Araştırması, dünyanın askeri güce düşmanlaştığını, bu yüzden ABD'nin dünyada daha az söz sahibi olmasını isteyenlerin oranının yüzde 40'a yaklaştığını ortaya koydu. Küresel nabzın İran, Rusya ve Çin'e de rağbet etmediğini, buna karşın 'otobur güçler' diye nitelenen AB, Hindistan, Güney Afrika ve Brezilya'dan yana attığını ortaya koyan araştırmanın Türkiye bölümü ayrıca ilginç: Hem ABD hem AB liderliğini reddeden Türkiye, sevgi-nefret haritasında 'Kimseyi sevmiyor' ve 'ABD'den nefret ediyor' diye tanımlanıyor. Sonuç değerlendirmesinde Türkiye 'Dünya gücü içgüdüsü gösteriyor' diye niteleniyor.
Anketin katılımcılarınır yüzde 37'si, dünyanın daha iyi bir yer olabilmesi için ABD'nin küçülmesi gerektiğinde hemfikir. Amerikan gücünün artmasının en sıkı destekçileri yüzde 71 ve 61'le Arnavutluk ve Kosova olurken, Amerikan gücünün azalmasını isteyenlerin başını yüzde 80'le Bosna-Hersek, 73'le Yunanistan, 72'yle Sırbistan çekiyor. Katılımcılar arasında İran'ın etkisinin azalması gerektiğine inananların ortalama oranı ABD'den bile fazla: Yüzde 39. Rusya'nın etkinliğinin artmasını isteyenlerin oranı yüzde 23, azalmasını isteyenlerin oranı yüzde 29. Çin'in etkinliğinin artmasını isteyenlerin oranı yüzde 24, azalmasanı isteyenlerin oranı yüzde 32.
Katılımcıların yüzde 35'i, dünyanın daha iyi bir yer olabilmesi için kilit güç olarak AB'nin yükselmesi gerektiğini düşünüyor. ABD, Çin ve Rusya'nın tersine, AB'nin yükselişinin dengelenmesi gerektiğini düşünen yok gibi. Ama bazı istisnalar var.
'Fark edilmeyen dünya gücü'
Anket değerlendirmesinde "Çok özel bir durum. Fark edilmeyen bir dünya gücünün içgüdülerini sergiliyor" diye nitelenen Türkiye'de, AB'nin daha az etkili olması gerektiğini düşünenlerin oranı yüzde 45'i bulması dikkat çekti. Ukrayna'da Rusya'ya daha etkin rol isteyenlerin oranı yüzde 45'le AB'yi dört puan geçiyor. AB üyesi Britanya'da ise AB'nin etkinliğini artırmasına destek sadece yüzde 32, tersini düşünenlerin oranı da yüzde 24 oranında. Türkiye gibi 'kimseyi sevmeyen' diğer ülkeler ise Arjantin, Bosna-Hersek, Çekya ve Hırvatistan. Diğer yandan Hindistan, Güney Afrika ve Brezilya'nın yükselmesini isteyenlerin oranı, sırasıyla yüzde 27, 26 ve 23'ü buluyor.
'ABD etkinliği kıymete binebilir'
ECFR, anket sonuçlarını değerlendirirken, yükselişi askeri güçle bağlantılı görünmeyen ülkelere verilen desteğin arttığı,
Amerikan hegemonyasının yerini Rusya ve Çin gibi askeri güçler arasındaki rekabetin aldığı bir dünyanın arzulanmadığı, ancak yeni bölgesel güçlerin çıkmasına karşı Amerikan etkinliğinin tekrar kıymete binebileceği yorumunu yaptı. (ap, Reuters)