Üç Balkan ülkesinde 'vizesiz AB' bayramı

Üç Balkan ülkesinde 'vizesiz AB' bayramı
Üç Balkan ülkesinde 'vizesiz AB' bayramı

Üç ülkede yüz binlerce kişi, önceki gece meydanları doldurdu. Şampanya patlatıp havaifişek gösterilerini izleyerek AB?ye vizesiz girişi kutladılar. FOTOĞRAF: REUTERS

AB ile müzakerelere bile başlamamış Makedonya, Sırbistan, Karadağ AB'ye vizesiz girişin dün hayata geçmesiyle bayram yapıyor. Davutoğlu 'Türkiye dururken onlara ayrıcalık kabul edilebilir değil' tepkisi verdi

BELGRAD - Türkiye’nin 1963’te gümrük birliği ve serbest dolaşım öngören Ankara Anlaşması’nı imzalamış ve 2005’te üyelik müzakerelerine başlamış olmasına rağmen vatandaşları AB’ye girişte vize zorluğu yaşarken, üyelik müzekerelerine bile başlamamış üç Balkan ülkesi Sırbistan, Karadağ ve Makedonya AB’ye visesiz giriş bayramı yapıyor. Bunlardan sadece Makedonya resmen aday statüsünde, diğer ikisi potansiyel aday.
Kanlı dağılma süreci öncesi eski Yugoslavya’nın pasaportuyla vizesiz seyahat mümkündü. Ancak içsavaşın mülteci dalgası yaratacağı korkusuyla 1990’larda vize koyan AB, 1991’de bağımsızlığını kazanan Slovenya ile Hırvatistan’a vizeyi kaldırdı. Dünden itibaren de Sırbistan, Karadağ ve Makedonya vatandaşları AB ülkelerine vizesiz seyahate başladı. Eski Yugoslavya’dan Bosna-Hersek ile Kosova ve ayrıca Arnavutluk ise vizesiz seyahat hakkından mahrum bırakıldı.
AB liderlerinin 30 Kasım’da kabul ettiği kararın dün yürürlüğe girmesiyle Sırbistan, Karadağ ve Makedonya’nın vatandaşları Schengen Anlaşması’na taraf tüm ülkelere vizesiz girebiliyor. Böylece Balkanlardan 10 milyon insana sınırların kalktığı Schengen bölgesinin kapıları açıldı. Üç ülkede yüz binler bunu gece boyu partiyle kutladı. 

‘Özgürüz, kafes açıldı’
Sembolik olarak Sırbistan 50 vatandaşını üç günlüğüne Roma, Berlin, Paris ve Brüksel’e, Karadağ 100 vatandaşını Roma’ya, Makedonya 100 vatandaşını Paris’e gönderdi. Bunun için Sırbistan’da ‘Avrupa herkes için’ sloganıyla düzenlenen çekilişe hiç AB’ye gitmemiş kişiler katıldı. Önceki gece yüzlerce Sırp ayaza rağmen sınırdan ilk geçen olmak için Macaristan sınırına dayandı. Zarko adlı öğrenci “Nihayet özgürüz”, 41 yaşındaki Bobana Vojinoviç “Sonunda kafesten çıkıyoruz” dedi.
Üç ülke içişleri bakanları “AB vatandaşlarının yararlandığı haklar iade edilmiştir. Avrupa ailesine ait olduğumuzu hissediyoruz” açıklamasını yayımladı. Sırbistan Devlet Başkanı Boris Tadiç “Avrupa’yla bütünleşme adımı”, Makedonya Başbakanı Nikola Gruevski “Bizim için çok büyük ve önemli bir gün” diye konuştu.

Sırplar pasaportsuz
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ise, “Üyelik sürecinin ilk aşamalarında olup müzakereye başlamamış bazı Balkan ülkelerine tanınan Schengen ayrıcalığının Türkiye’ye tanınmaması AB ile ilişkilerin geldiği düzey açısından kabul edilebilir değil. Biz bunu yakinen takip edeceğiz” tepkisini gösterdi. Davutoğlu, AB’de serbest hareketi sağlamak için çalışmalara hız vereceklerini vaat etti.
Vizenin kalkmasıyla göç dalgası beklenmiyor. Seyahat masrafları ve geçmişte vize almanın zorluğu yüzünden Sırpların yüzde 70’inin pasaportu yok.  27 AB üyesinden Britanya ile İrlanda’nın Schengen’e dahil olmama ayrıcalığı var. Güney Kıbrıs, Bulgaristan, Romanya henüz Schengen’e geçmedi. AB üyesi olmayan İzlanda, Norveç ve İsviçre Schengen kurallarını uyguluyor. (Dış Haberler)