Uluslararası toplum birleşsin

Irak'taki 30 Ocak seçimlerinin başarısı, heyecan verici bir fırsat kapısını da araladı. Geçiş sürecinin başarısı açısından da son derece önemli bir deneyimdi.
Haber: KOFİ A. ANNAN / Arşivi

Irak'taki 30 Ocak seçimlerinin başarısı, heyecan verici bir fırsat kapısını da araladı. Geçiş sürecinin başarısı açısından da son derece önemli bir deneyimdi. BM'nin Irak halkının bu hedefe ulaşmasına yardımcı olmak için elinden geleni yapacağından kimsenin kuşkusu olmasın.
Fakat aynı ölçüde önemli olan şey, Irak konusunda bölünmeler yaşayan uluslararası toplumun artık hepimizin ortak bir gündemi paylaştığını anlaması: Irak'ı bu başlangıç noktasından (yani başarıyla tamamlanan seçimlerden), barışçı, müreffeh ve demokratik bir geleceğe taşımalıyız.
Geçmişteki ayrımların yarattığı olumsuzluklar bile fırsata dönüştürülebilir. BM seçimlerin erken yapılmasına karşı çıktığı için, şimdi ihtiyaç duyduğu itibarı kazanmış ve yeni siyasi sürece katılım konusunda uzlaşması gereken Iraklı gruplara ulaşma imkânı elde etmiş durumda. Şimdi bu sermayeyi kullanma vakti geldi. Bu fırsatın önemini vurgulamak ve uluslararası toplumu BM aracılığıyla Irak etrafında bir araya gelmek konusunda cesaretlendirmek istiyorum.
Seçimde BM sıkı çalıştı
Iraklıların seçimlerde sergilediği cesaret herkesi etkilemiş olmalı. BM gerek seçimlerin siyasi zeminini yaratmak gerekse teknik hazırlıklar konusunda verdiği destekten gururlu. Seçim yasasının hazırlanmasına ve seçimleri yöneten Bağımsız Seçim Komisyonu'nun kurulmasına yardım ettik. Bağdat, Amman ve New York'taki 50'den fazla BM görevlisinin oluşturduğu seçim ekibi komisyona katkı sağladı. BM komisyon üyelerini, yüzlerce seçim çalışanını ve binlerce görevliyi eğitti ve süreç boyunca tavsiyeleri ve destekleri ile hep onların yanında oldu. Seçim sonuçlarının belirlenip onaylanması sürecinde de yine yanlarındayız.
Bir sonraki aşamada, yani kalıcı anayasanın hazırlanmasında da yardımcı olabileceğimize inanıyorum. Bu aşamada yapacağımız yardım hem siyasi hem de teknik olmalı. Siyasi olarak özel temsilcim Eşref Cihangir Gazi, seçimlerden uzak duran (çoğu Sünni Arap), fakat barışçı müzakereler ve diyalog yoluyla hedeflerini gerçekleştirmeye gönüllü gruplara ulaşma çabası içinde. Bu çabanın başarıya ulaşması hayati önem taşıyor. Siyasi şemsiyenin altına ne kadar çok Iraklı grup katılırsa, başarı şansı da o kadar artacak.
Yeni anayasa elbette ki bir Irak anayasası olacak ve şekline Iraklılar karar verecek. Fakat tavsiye almak istedikleri (ki isteyeceklerine inanıyorum) takdirde, onlara aktaracak yeterli bilgiye ve deneyime sahibiz.
Anayasa taslağı üzerinde uzlaşmaya varıldıktan sonra, ekim ayında referandum düzenlenecek ve bütün Iraklılar yeni anayasaya dair söz hakkına sahip olacak. Seçim komisyonuna referandum hazırlıkları ve hemen ardından yapılacak parlamento seçimleri konusunda da yardımcı olmayı umuyoruz.
Kurulacak yeni bakanlıklara teknik destek de sağlayabiliriz. Güvenlik nedenleriyle Irak'ta sadece 200 çalışanımızın (bunların da dörtte üçü koruma görevlisi) olması, birçoklarına BM'nin Irak'ta faal olmadığı izlenimini veriyor. Bu yanlış. Zira BM'nin çok sayıda Iraklı çalışanı da var ve işlerin büyük kısmı (eğitim, tavsiye, koordinasyon, fonların kanalize edilmesi) Irak dışından yürütülebiliyor.
Irak geleceğini yaratacak
Uluslararası yardımların koordine edilmesi ve Irak'ın yeniden inşasına yardımcı olmak için yaklaşık 23 BM birimi, fonu ve programı el birliği ile çalışmakta. Bu faaliyetler, BM'nin Dünya Bankası ile birlikte kurduğu Uluslararası Yeniden İnşa Fonu tarafından finanse ediliyor.
Bu fona 24 bağışçı ülke toplam 1 milyar dolar katkıda bulunmuş durumda.
Kolay olmayacak elbette. Irak dünyanın karmaşık bir bölgesi ve acılarla yazılan bir tarihe sahip. Yanı sıra çeşitliliğe dayalı bir toplum ve bazı gruplar demokrasiye ulaşılmasını engellemek istiyor. Fakat uluslararası yardım sayesinde Irak'ın demokratik kurumlar yaratıp kendisine istikrarlı ve müreffeh bir gelecek inşa edebileceğine inanıyorum. Bu umut ve vizyon, dünyaya yeniden başlamak ve Irak halkını yaşadığı bu muazzam tecrübede yardımcı olmak fırsatı veriyor. Güvenlik Konseyi bizi bu desteğin bir araya getirilmesine öncülük yapmakla görevlendirdi ve biz de bu görevi başarmak için gayretle çalışıyoruz.
(BM Genel Sekreteri, 12 Şubat 2005)