Urumçi teskin olsa da gerilim baki

Urumçi teskin olsa da gerilim baki
Urumçi teskin olsa da gerilim baki

Güvenlik güçleri, Uygurlarla Hanlar arasında olası çatışmaları önlemek için sokaklarda kol geziyor. FOTOĞRAF: afp

Uygur isyanı birinci haftasında yatışmış görünse de başkent Urumçi içten içe kaynıyor. Komünist idare Çinli Hanların ölülerinin yedinci günündeki yas törenlerine de çatışma kaygısıyla geçit vermedi. Yaralı sayısı 1100'den 1680'e çıkarıldı

URUMÇİ - Çin’in kuzeybatısında ‘Sincan’ diye andığı özerk bölgesi Doğu Türkistan’da 5 Temmuz’da başlayan isyan ve Uygurlarla Çinli Hanlar arasındaki etnik çatışmalar bir hafta sonra yatışmış görünse de gerilim sürüyor. Han kültüründe ölen kişilerin ardından ruhuna yardımcı olmak için yedinci günde sokaklarda tütsü ve kağıt para yakma gibi ritüeller bulunurken, yeni çatışmalardan korkan komünist idare, kamuya açık yerlerde her tür gösteri, yürüyüş ve toplantıyı yasakladı. Polisin bunu delmeye çalışanları, özellikle de silah taşıyanları tutuklayacağı uyarısı da yapıldı. 

‘Patlama korku yarattı’
Kentin hassas bölgelerindeki güvenlik artırılıp polisin Uygurlar ve Hanlar arasındaki mahalleleri blokajı sürerken, gerilimin ateşi düşmüyor. İsmini vermek istemeyen kolej eğitimli bir Uygur durumu “Korkuyoruz. Çok fazla Han olduğundan tren istasyonuna yahut diğer yerlere gitmek istemiyoruz” sözleriyle özetleyip ekledi: “Bir süre daha gerilim olacak. Sanırım insanlar evde oturup televizyon izleyecek.” Süpermarket sahibi bir Han 2.3 milyonluk Urumçi’nin Uygur bölgesine satış yapıp yapmadığı sorulunca, “Hayır, hayır, hayır. Hâlâ çok tehlikeli. Dün oraya giden arkadaşlarım vardı. Uygurlar tarafından tehdit edilince geri dönmek zorunda kaldılar” yanıtını verdi. Tarihi İpek Yolu’ndaki Kaşgar’da da polis kol geziyor.
Çin’in en büyük enerji üreticisi ait Urumçi’deki fabrika’da dün bir petrol tankındaki patlama yürekleri hoplatsa da şirket olayda kimseye zarar gelmediği ve olayın sebebinin terörizm olmadığını duyurdu.
Ölü sayısının 156’dan 184’e çıktığı ve bunların 137’sinin Çinli Han, 46’sının Uygur, birinin Hui olduğu açıklanmışken, Vali Nur Bekri yaralı sayısının 1100’den 1680’e çıktığını, bunların 74’ünün durumunun kritik olduğunu duyurdu. Uygurlar ise ölü sayılarını 800 ile 3 bin arasında veriyor.

İran da tepki gösterdi
Başbakan Tayyip Erdoğan’ın Uyurlara ‘adeta soykırım’ uygulamakla itham ettiği Çin’e bir tepki de Şii İran’dan geldi. Pekin’in Müslüman Uygurları ‘dehşetle’ bastırdığını söyleyen Büyük Ayetullah Nasir Mükerrem Şirazi, tepkisini “Çin hükümeti ve halkının Müslüman kardeşlerimizi dehşet verici biçimde bastırmasına hiçbir gerekçe olamaz. Bu baskıyı şiddetle kınıyor, tüm Müslümanları bu duruma son verip, suçluları cezalandırması için tek seste olmaya çağırıyoruz” sözleriyle ortaya koydu. (afp, ap)