Urumçi yatıştı, ÇKP darağaçları kuracak

Urumçi yatıştı, ÇKP darağaçları kuracak
Urumçi yatıştı, ÇKP darağaçları kuracak

Urumçi cadde ve sokaklarına yığılan asker ve polisler Han ve Uygur semtlerini ayırıyor. FOTOĞRAF: epa, reuters

Çin asker ve polisi Urumçi'deki etnik çatışmaları yatıştırsa da Uygurlar gece Hanlar, gündüz güvenlik güçlerinin korkusuyla yaşıyor Hu liderliğinde toplanan ÇKP politbürosu ise 'suç işleyenin başını ezme' kararı aldı

URUMÇİ - Çin’in kuzebatısındaki Doğu Türkistan’ın başkenti Urumçi’de Uygur isyanının ardından bölgeye yığılan binlerce asker ve polis kontrolu ele alırken, Komünist Partisi (KP) ‘suç işleyenlerin başını ağır cezalarla ezmeye karar kıldı. Etnik gerilimin dağılmadığı Urumçi’de Uygurlar gece Çinli Hanlar, gündüz güvenlik güçlerinin korkusuyla yaşarken, İtalya’daki G8 zirvesini bırakıp Pekin’e dönen Çin Devlet Başkanı Hu Çintaou, politbüro ile durum değerlendirmesi yapıp ‘bölgede istikrarı sağlamak en önemli ve acil görev’ sonucuna vardı. Toplantıda ‘olayları organize eden ve 156 kişinin ölümünden sorumlu olanların sert şekilde cezalandırılması’ ve ‘etnik barışı tehdit eden iç ve dıştaki düşman güçlere karşı önleyici tedbirler alınması’ kararlaştırıldı. Yerel yönetime de ‘şiddeti organize edenlerin tecrit edilip bastırılması’ emri verildi. KP’nin Urumçi şefi Li Zhi, tutuklanan 1434 kişinin çoğunun ‘aldatılmış’ üniversite öğrecileri olduğu ve ciddi suç işlememişlere hoşgörülü muamele edeceklerini belirtip “Vahşice suç işleyenleri ise idam edeceğiz” dedi. Li, isyanı sürgündeki Dünya Uygur Kongresi lideri Rabia Kadir’in kışkırttığı iddiasını yineledi. Şiddet mağdurlarına ise 100 milyon yüen (21.7 milyon TL) ödenecek. 

Normalleşme?
Guangdong eyaletindeki bir oyuncak fabrikasında bir kadına taciz söylentisi üzerine iki Uygur’un öldürülüp yüzlercesinin barakalara sürülmesinin ardından geçen pazar başlayan ve etnik çatışmaya dönüşen Urumçi’deki duruma gelince... Kent sokaklarda söz artık iki kesimi barikatlarla ayıran güvenlik güçlerinde. Yerel yetkililer ‘Durum kontrol altında’ derken, uluslararası ajanslar dükkân ve camilerin açılmasıyla hayatın normale döndüğünü ama kaygılı bekleyişinin sürdüğünü haber veriyor. AFP Uygurların Han bölgesinde iş yerleri açılırken kendi bölgelerindeki hayat damarı ‘Büyük Pazar’ın zorla kapalı tutulmasından yakındığını aktardı. Li soyadlı Han kadın yoldaki askeri araçları gösterip “Bu kadar askerle hayat nasıl normale döner” diye sordu. Bazı yerlerde Hanların Uygur bölgesine girmeye teşebbüs ettiği, çocukların ‘Hanlar geliyor’ bağırışmaları eşliğinde insanların ev ve işyerlerine kaçıştıkları, erkeklerinse sopa ve bıçaklarla mevzilendikleri görüldü. Şanghaylı emekli öğretmen Şi Guanzheng “Askerler gittikten sonra ne olacak?” diyerek sukûnetin geçici olacağına işaret etti.
Dünya Uygur Kongresi’nin Başkan Yardımcısı Asker Can ölü sayılarını 600 ile 800 arasında verirken, “150 kişi Urumçi’deki traktör fabrikasında hayatını kaybetti” diye ekledi. Uygurların sorunlarının tartışıldığı bir web sitesi kuran ekonomist Prof. İlham Tohti’nin de önceki gün kayıplara karıştığı belirtildi. 

Han milliyetçiliği patladı
Askerler zırhlı araç ve helikopterlerden halka birlik olup ayrılıkçılığı yenme mesajları verirken, apartmanlara ‘Dedikoduları dinleme ve ‘Sukûneti koru’ yazılı çıkartmalar yapıştırıyor. Hanlar arasında ‘Ulusal birlik’ ve ‘ülkeni sev’ sloganları moda olurken, metal sopayla volta atan 22 yaşındaki Bao Vei’nin, “Savaşmak zorunda kalsak bile ülkenin birliğini sağlayacağız” sözlerini paylaşan Han sayısı az değil. (Dış Haberler)