Washington'a iki kritik ziyaret

ABD Başkanı George W. Bush'un yeni Irak planını açıklaması ve Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ile Savunma Bakanı Robert Gates'in Türkiye'yle Iraklı Kürtlerin karşı karşıya gelmesi tehlikesinden söz etmesinin ardından...
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

ANKARA - ABD Başkanı George W. Bush'un yeni Irak planını açıklaması ve Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice ile Savunma Bakanı Robert Gates'in Türkiye'yle Iraklı Kürtlerin karşı karşıya gelmesi tehlikesinden söz etmesinin ardından, Washington Ankara'yla temasa geçiyor. ABD Dışişleri'nin üç numarası Nicholas Burns'un 18-19 Ocak'taki Ankara ziyaretini Dışişleri Bakanı Abdullah Gül'ün 5 Şubat, Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt'ın 11 Şubat'taki Washington ziyareti izleyecek.
28 Aralık'taki MGK toplantısında Dışişleri ve MİT'in sunduğu raporların ışığında Irak'ın bölünmesi ve iç savaş tehlikeleri tartışılıp şu kararlar alınmıştı: 'Buna Türkiye seyirci kalmamalı. En önemli girişim Türkiye'nin uyarılarını görmezden gelen ABD nezdinde yapılmalı.' Ardından MİT Müsteşarı Emre Taner, kurumunun 80. yıldönümünde, 'bekle-gör-tavır al' yaklaşımının Türkiye için lüks olduğunu, aktif dışpolitika gerektiğini söylemişti.
Gül ve Büyükanıt'ın ziyaret arzusuna karşın Washington'ın randevu netleştirmemesinin yarattığı gerilime, Bush'un Irak planı eklenince, Başbakan Tayyip Erdoğan'ın Kerkük ve PKK uyarılarıyla Türkiye'nin gelişmelere seyirci kalmayacağını açıklaması geldi. Bunun üzerine önce Büyükanıt'a, sonra Gül'e randevu verildi. Ziyaretlerde Türk tarafının meseleleri şunlar:
Irak'a sınır aşırı operasyon tehdidi

  • PKK: ABD'nin PKK'ya askeri operasyon yapmayacağı kabullenildi. Irak'ta PKK varlığının sona ermesi için Bush yönetiminden net plan istenecek. Plan inandırıcı bulunmazsa, Türkiye sıcak takip amaçlı sınır aşırı operasyon dahil kendi planını uygulamayı ima edecek.
  • Kerkük: Türkiye'nin Kerkük endişeleri Irak'ın komşularının yanı sıra önemli Arap ülkelerince de paylaşılıyor. Kerkük'ün Kürtleştirilmesi tartışmalı bir referandumla yasallaştırılmaya çalışılırsa, tepki verilecek.
  • İran ve Suriye: Irak'tan sonra İran ve Suriye'nin de istikrarsızlaşmasından endişeli Ankara, ABD'nin nasıl bir gerginlik stratejisi izleyeceğini öğrenmek istiyor. Komşularla kendi çıkarlarını öne çıkaran 'angajman politikası' izleyecek Türkiye, ABD ile 'çatışabilir'.
  • 'Soykırım': Nisanda Temsilciler Meclisi'nde Demokratlar büyük ihtimalle 'Ermeni soykırımı tasarısını' çıkaracak. Gül, 'Kriz çıkar' uyarısıyla karara karşı Bush'un yetki kullanmasını isteyecek. Kozu, ABD'nin yeni Irak denkleminde Türkiye'ye aktif rol biçmesi.