Yahudilere Kürdistan'a dön çağrısı

Yahudilere Kürdistan'a dön çağrısı
Yahudilere Kürdistan'a dön çağrısı

Bağıstani, 52 sayfalık derginin ilk sayısında Kürt Yahudilerinin geleneklerini ve ülkeye dönüş meselesini ele alırken, kapağa İsrail bayrağı taşıyan bir kız fotoğrafını koymuş. FOTOĞRAF: AFP

Irak'ın Kürt bölgesinde yeni yayımlanan 'İsrail-Kürt' dergisi, Yahudilerin eskiden yaşadıkları Arap ülkelerine dönmelerinin Filistin sorununun çözümüne büyük katkı yapacağını öne sürdü. Yayımcı Bağıstani, 'Sorun Yahudilere kötü muameleden kaynaklı' dese de önerisini sahiplenen çıkmadı

ERBİL - Irak’ın kuzeyindeki Kürt yönetimiyle İsrail arasındaki ilişkiler hep tartışılagelmişken, bölgede yeni yayımlanan bir derginin Ortadoğu sorununun çözümü için başta Irak olmak üzere Arap ülkelerinden göç etmiş Yahudilerin geri döndürülmesi önerisi gürültü kopardı. Kürdistan yönetimine bağlı insan hakları komisyonunun eski başkanı Davud Bağıstani’nin çıkardığı ‘İsrail-Kürt’ adlı dergi öncelikle 150 bin kadar Kürt Yahudi’nin Kürdistan’a döndürülmesi çağrısı yaptı. Kürtçe ve İngilizce olarak temmuzda piyasaya çıkan 52 sayfalık derginin ilk sayısında 20. yüzyılın başında Kürt Yahudilerin gelenekleri anlatılırken ‘zengin ve güçlü bir Kürdistan’ın inşası için İsrail’deki Yahudilerin döndürülmesi’ önerisi ele alınıyor.
Bağıstani öneriyi “Karmaşık Filistin sorununun arkasındaki en büyük neden Arap rejimlerinin Yahudilere haksız uygulamaları. İsrail’de Arap ülkelerinden gitmiş 1.5 milyon Yahudi var. Yahudiler toplu göçe maruz kalmasaydı, Filistinliler de kalmazdı” diye savundu. İsrail 1948’de kurulurken 700 bin Filistinli sürülmüştü. Arap-İsrail savaşıyla Arap milliyetçiliği tetiklenirken, asırlardır Kürdistan bölgesinde çiftçi, zanaatçı ve esnaf olarak varlığını sürdüren Yahudiler’i de göçe zorlamıştı. 

‘Kürtler de Müslüman’
62 yaşındaki Bağıstani, “Yeni federal ve demokratik Irakımızda özellikle Kürdistan’da istikrar olursa çok sayıda Yahudi dönmek ister, böylece Filistin’de Yahudi yerleşimci sayısı düşer” diyor. Biri 1967’de gizlice yaptığı ziyaret olmak üzere dört kez İsrail’e gittiği için Yahudi devleti ile işbirliği ithamları yapılan Bağıstani, “Benim istediğim anayasaya ‘Her Iraklı anavatanına dönme hakkına sahiptir’ maddesinin eklenmesi. Irak vatandaşı Yahudiler adaletsizliğe maruz kalmıştır. Bütün Arap ülkeleri Yahudilerin dönüşüne izin verir, güvenliklerini garanti eder ve topraklarını geri verirse Filistinli mülteciler de topraklarına dönebilir. Çünkü bu durumda İsrail’in fazla toprağa ihtiyacı kalmayacaktır” iddiasında bulundu.
Ancak öneri bölgede alıcı bulmadı. Kuzey Irak’taki yerel mecliste temsil edilen İslam Cemaati Partisi’nden Zana Rustayi, “Şüpheliyim. Kürtler Müslüman ümmetinin, Kürdistan Irak’ın parçasıyken bu derginin amacını anlamıyorum” diye tepki gösterdi. Irak meclisinin Kürt üyesi Mahmud Osman da, ‘İsrail’le ilişki kurmak güzel bir fikir olsa da bunun Müslüman ülkelerle çevrili Irak için pragmatik bir tercih olmadığını’ belirtti. Osman “Kürdistan’ın Araplara ihtiyacı var. Bir Arap ülkesinde yaşıyoruz ve federal bölgeyiz. İsrail’le değil Araplarla, İran’la ve Türkiye ile ilişkiye ihtiyacımız var. Şimdiye kadar İsrail’den Kürdistan’a dönmeye çalışan bir Yahudi olduğunu duymadım. Sanırım orada daha iyi koşullarda yaşıyorlar” dedi.
Irak İsrail’i tanımazken, Kürt yönetimi, Yahudi devletiyle sıcak ilişkilere sahip. Geçen yıl İsrail’de bir konferansa katılan Irak meclisinin Sünni üyesi Mithal Alusi’nin vekilliği askıya alınmış, karar yüksek mahkemeden dönmüştü.
Türkiye’de tartışma yaratmıştı
Aslen Mardin’in Savur ilçesine bağlı Bağıstan köyünden olduğu ama isim değiştirdiği söylenen Bağıstani, 90´ların sonuna doğru Kuzey Irak’a giden siyasi ve gazetecilere kendisini AB’nin Kuzey Irak temsilcisi diye tanıtıyor ve PKK ile Türkiye arasında arabuluculuk yaptığını iddia ediyordu. Bu yüzden Türk medyasında dolandırıcı olup olmadığı tartışılmıştı. (afp)