Yunanistan Papandreu'ya sarıldı

Yunanistan Papandreu'ya sarıldı
Yunanistan Papandreu'ya sarıldı

Seçim sandığına Atina?da iki çocuğunun annesi eşi Ada ile birlikte giden Papandreu, halkla selamlaşırken zaferinden emin göründü. FOTOĞRAF: AFP

Erken seçimler için dün sandığa giden Yunanistan'da, sosyalist Pasok'un lideri Yorgo Papandreu merkez sağdaki Yeni Demokrasi lideri Karamanlis'e büyük fark attı. ND tarihi hezimete uğrarken, 160 milletvekili çıkaran Papandreu tek başına iktidar oluyor
Haber: YORGO KIRBAKİ / Arşivi

ATİNA -  Yunanistan’da dün yapılan erken genel seçimlerde, 100 gün içinde dar gelirlilere nefes aldırmayı, 3 milyar avro’luk bir teşvik paketi ile de durgun piyasayı canlandırmayı vaaddeden PASOK oyların yüzde 43.8’ini alarak 300 üyeli parlamentoda 160 sandalye ile tek başına iktidara geldi. 2007 seçimlerinde PASOK yüzde 38 oy almıştı. Böylece Pasok lideri Yorgo Papandreu başbakan oldu. Papandreu ailesinden 3. nesil başbakan (dede Yorgo, baba Andreas) çıktı. Seçim sonucu açıklanır açıklanmaz Atina’da “Tanrı dünyayı yedi günde yarattı. Bakalım Pasok 100 günde Yunanistan’ı yeniden yaratabilecek mi?” esprisi dolaştı.
Bazı bakanların adı karıştığı ekonomik skandallar, büyük orman yangınlarında devletin acizliği ve geçen yıl aralık ayında ülke çapındaki şiddet ve yağmalama olaylarına polisin seyirci kalmasına, ülkenin kötü ekonomik gidişatı da eklenince ‘iki yıl kemer sıkma’dan başka vaadi bulunamayan merkez sağcı Yeni Demokrasi  partisi (ND) yüzde 33.8 oranında kaldı ve 92 vekil çıkardı. Beden dilini iyi kullanması ve Yunancaya hakimiyeti ND lideri Kostas Karamanlis’e yetmedi. ND kurulduğu 1974 yılından bu yana en ağır yenilgisini aldı. 

Karamanlis cephesinde matem havası
Komünist Partisi yüzde 7,6 oyla 21 milletvekili, aşırı sağcı-milliyetçi LAOS yüzde 5,6 oyla 15 milletvekili, Sol Koalisyon (SYRİZA) da yüzde 4,5 oyla 12 milletvekiliyle  parlamentoya girdiler. Pasok taraftarları sandıkbaşı anket sonuçlarını öğrenir öğrenmez sokaklara döküldü. ND merkezinde ise matem havası esti. Papandreu, bugün Cumhurbaşkanı Karolos Papulyas’tan hükümeti kurma görevini alacak. Kabine çarşamba yemin edecek. Papandreu dışişleri bakanlığını üstlenmezse, bu görev için  eski AB Komiserleri Anna Diamandopulu, Hristos Papuçis ve AB parlamenteri Panos Beglitis’in adları geçiyor.  Yeni başbakanın ilk dış politika icraatı aralıkta Türkiye’nin de değerlendirileceği AB zirvesi olacak. Zirvede ‘veto’ hakkından ödün vermeyeceğini  belirten Papandreu, Ege anlaşmazlıkları için dışişleri bakanlığındaki siyasetini sürdürürse  Türk-Yunan ilişkileri ivme kazanacak. 

O artık ‘Yorgaki’ değil Yorgo Papandreu

Takvimler 1999’u gösterdiğinde ‘Öcalan skandalı’ nedeniyle çalkanlanan Yunanistan’da Başbakan Kostas Simitis’in, onu dışişleri bakanı atamasından kısa süre sonra Türk medyasına ilk demecinde söylediği onca şey arkasında önemli bir mesaj vardı. Adeta “Ben seleflerim gibi değilim” demek istiyordu. Tam beş yıl kaldığı koltuğunda farkını defalarca kanıtladı. Örnek mi? Türk-Yunan ilişkileri günlük rekabet, çekişme ve kriz ortamından çıkıp bambaşka denizlere yelken açtı.
O şimdi Yunanistan’ın iki büyük partisinden sosyalist Pasok’un lideri ve bugün başbakan olması kesin. Yedi göbek siyasetçi bir aileden gelen Yorgo Papandreu’nun, dedesi (Yorgo) de başbakandı, babası (Andreas) da. 1952’de ABD’de Minessota eyaletinde doğdu. Dedesi başbakan olduğunda oğul Andreas da bakanlık üstlendiğinden aile ülkeye döndü. Atina kolejini İsveç, Kanada ve ABD’deki öğrenimi izledi. Yırtık blucin, elinde gitar ABD’de sosyoloji okurken öğrenci yurdundaki oda arkadaşı Juan Roca adlı Ekvatorlu bir playboydu.
Albaylar Cuntası devrilip (1974), babası geri dönüp Pasok’u kurunca oğlunu da çağırdı. 1981’de Pasok iktidara gelince ilk kez vekil seçildi. 1985’de ilk kez kabineye girdi (eğitim bakan yardımcısı). Üç yıl sonra ilk kez bakan (eğitim) oldu. Uyuşturucu bağımlıları için cezaların indirilmesi ve esrar kullananların tutuklanmaması gerektiğini söylediği için ağır eleştirildi. 1980’lerde Pasok toplantılarına dizüstü bilgisayarıyla gider, partinin ağır topları onun için ‘Yorgaki geldi’ diye alay ederdi. 

Türkiye’deki en popüler Yunan lideri oldu
Andreas hastalandı, ‘banker Koskotas’ skandalı patladı, Pasok muhelefete düştü. Babası 35 yıllık eşi Margaret’i boşayıp 35 yaş küçük hostes Dimitra Laini ile evlendi. Yorgo’nun sesi çıkmadı. 1993 seçimini yine Pasok kazanınca, baba oğlunu dışişleri bakan yardımcılığına getirdi. 1996’da hasta Andreas nedeniyle politikadan çekilince, Pasok liderliği için babasının kovduğu Kostas Simitis’i desteklemekten çekinmedi. Dışişleri bakanı yardımcısı olarak 1996 Kardak krizinin bitmesinde ABD’yi devreye sokarak önemli rol oynadı. 1999’da dışişleri bakanı olarak Türkiye ile yakınlaşma sürecini başlattı. Kısa sürede Türkiye’deki en popüler Yunanlı siyasetçi oldu. 2004’te Simitis ile Kıbrıs için Annan planı referandumu için ‘Evet’ diyerek dönemin Rum lideri Tasos Papadopulos ile ters düşmekten çekinmedi. O yıl Yunanistan’da seçim yılıydı. Simitis kaybedeceğini gördü, halk içinde sevilen Yorgo’ya verdi ‘yüzüğü’.
O ise bir ilke imza atarak Pasok seçmeninin 1 milyon oyuyla lider seçildi. Toydu, rakibi Karamanlis’in seçimleri kazanacağı kesindi. Öyle de oldu. Ana muhalefet lideri olarak ilk işi Pasok’un ‘eski ekibini’ uzaklaştırmak oldu. Genç ve dinamik çalışma arkadaşları seçti. Hükümeti icraatı için eleştirmek yerine yenilikçi, yapıcı önerileri tercih etti. İsveç ya da Finlandiya gibi ancak bir İskandinav ülkesini yönetebileceğini söyleyen az değildi. 2007’de Karamanlis’e ikinci kez yenilince sarsıldı lakin Pasok üyeleri onu yine lider seçti.
Nazik, görgülü biri. Şık giyiniyor, her gün spor yapıyor. Tek başına karar vermiyor, hep danışıyor. Gerçek bir demokrat. Siyaset DNA’sında var. O artık Yunanca ‘Küçük Yorgo’ anlamına gelen Yorgaki değil. 

Geç de olsa Ankara’ya gelmişti

1981’de Boston’daki Taft Üniversitesi’nde diplomasi doktorası yaparken, Yunanistan’da seçimlere beş ay kala sosyalist PASOK’un lideri Andreas Papandreu’dan demeç alması amcasını küplere bindirmişti. Amca, merkez sağcı Yeni Demokrasi’nin (ND) lideri Konstantin Karamanlis, demeci alan genç ise 1997’de ND’nin lideri, 2004’den beri de başbakan olan Kostas Karamanlis’ten başkası değildi. 1956 doğumlu Selanik’in gece hayatını en iyi bilenlerden biri olan Karamanlis’in bu denli yükselmesini kimle beklemiyordu. 1996’da birleştirici ‘Karamanlis’ soyadıyla ND liderliğine ‘paraşütle’ oturdu. 2000’de Pasok lideri Simitis’e yenildi. 2004’te ise Pasok’tan bezen halkı ikna edip başbakan oldu. 2007’de koltuğu kaptırmadı. 5.5 yıllık iktidarında yarım asır sonra Ankara’yı resmen ziyaret eden ilk Yunan başbakanı olan Karamanlis’in döneminde Türk-Yunan ilişkileri siyaseten duraklama dönemi yaşadı. Buna karşın Başbakan Tayyip Erdoğan ile kızı Esra’nın nikah şahitliğini yapacak kadar dostluk kurdu. İktidarını ekonomik skandallar belirledi. Genel kanı ‘Başbakan dürüst ama ya yanındakiler’ idi.