'Yüzümüz hem Batı'ya hem Doğu'ya dönük'

Erdoğan İran ziyareti sonrası, 'eksen kayması' iddiaları için, 'Türkiye'nin bir yüzü Batı, bir yüzü Doğu'ya bakıyor. Herhangi bir olay bir yerden kopup bir yere varmamız olarak tanımlanamaz' dedi

TAHRAN - Başbakan Tayyip Erdoğan, İran’a dünyanın dikkatle izlediği ziyaretini tamamlayıp, Tahran büyükelçiliğinde Türk ve yabancı gazeteciler için basın toplantısı düzenledi. İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad, Birinci Yardımcısı Muhammed Rıza Rahimi, Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki, Meclis Başkanı Ali Laricani’nin yanı sıra dini lider Ayetullah Ali Hamaney tarafından da ağırlandı.  Hamaney’in “Burada kardeşleriniz arasındasınız” dediği Erdoğan, daha sonra şu mesajları verdi

İSRAİL’E HAKKANİYET ÖLÇÜSÜ: İsrail-Türkiye ilişkileri zaten malum ve hakkaniyet ölçüleri içinde her zaman devam ettiririz. Ama hiçbir zaman Türkiye’nin siyasi iradesi üzerinde iradeyi kabul etmeyiz. Davos’taki olay spontane bir gelişmedir, planlanmış değildir.

BATI’DAN KOPMAK DEĞİL: Bu tavrımızı Batı’ya karşı olmak gibi değerlendirme ayrı bir yanlıştır. Türkiye’nin bir yüzü Batı, bir yüzü Doğu’ya bakıyor. AB ile müzakereci ülkeyiz, NATO üyesiyiz, birçok Batılı ülkeyle bir aradayız. Ve yapımızın demokratik, laik, sosyal hukuk devleti olarak şekillenmesinin neler ifade ettiği ortada. Herhangi bir olay bir yerden kopup, bir yere varmamız gibi tanımlanmamalı.

GAZZE ÇAĞRISI: Şarm El Şeyh toplantısında Gazze’nin inşası için toplanan paraların harcanması hala başlamadı. Her ülkenin duyarlı olması ve sürece katkıda bulunması gerek. 

İSRAİL-SURİYE ARABULUCULUĞU: Suriye-İsrail tekrar isterse biz hazırız, yeter ki, barışta bizim de katkımız, emeğimiz olsun.

ABD-İRAN ARABULUCULUĞU YOK: (İran’ın ardından ABD’ye de ziyaretiniz olacak. Bir plan var mı’ sorusu üzerine) İran’a ziyaretimiz arabuluculuk düşüncesiyle değil.

İRAN’IN ANAHTAR KONUMU: Türkiye ile İran, bölgenin iki büyük aktörü, en önemli dengeleri ve barış için yapacakları çok şey var. 

ÖNCE BMGK DAİMİ ÜYELERİ SİLAHSIZLANMALI: Türkiye’nin tavrı nükleer silahlanmanın nerede olursa olsun engellenmesi. Bu yolda adımları daimi üyelerin atması gerektiğini daha önce BM’de de söyledim. Ancak o zaman bu çalışmalar ilgi görür. 

TAHRAN’A NASİHAT: Dış politikada ana ilkemiz, ‘düşman kazanma, dost kazan’, burada bunu anlattım. Uluslararası ve ulusal siyasette kaybetmek, biraz ağır ifadeyle intihar çok kolaydır. Ama kazanmak çok zordur. 

NÜKLEER ENERJİ TÜRKİYE’NİN DE HAKKI: İnsani amaçlı nükleer enerjiyi kullanmak her ülkenin en tabii hakkı. İran’ın da Türkiye’nin de. Türkiye zaten bir adım atmıştır. Rusya’yla görüşmelerimiz sürüyor. Çalışmaların tamamlanmasının ardından büyük ihtimalle Moskova ziyaretim olacak ve işi neticelendireceğiz.

İRAN İLE TİCARİ İLİŞKİLER: Enerji alanında İran’la görüşmelerimiz sürüyor. Dış ticaret hacmimiz iki yılda altı kat arttı. 2011 sonu itibarıyla 20 milyar dolarlık hedef belirlemiştik. Rahimi, ‘Niye 30 milyar dolar olmasın’ diye yeni hedef belirledi. Biz de ‘Gökten ne yağar ki, yer kabul etmez’ dedik. Eyvallah. Ziyaretimizin ana esprisi budur.

MEVLANA’NIN MEMLEKETİ YOK: (‘BM Genel Kurulu’nda Mevlana ve İbni Sina’ya değendiniz. Onların İran kültürüne ait olduklarını biliyor muydunuz’ sorusu üzerine) Âlimlerin, bilginlerin nerede doğup öldükleri önemli değil. Bilim, bilginler evrenseldir. Onun için biz hepsini sever sayarız. ’Bana bir harf öğretenin kölesi olurum’ anlayışının temsilcileriyiz. (aa)